Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2139015

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 11 października 2016 r.
V SA/Wa 961/16

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosława Pindelska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 11 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania:

1.

postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji M. nr (...) z dnia (...) czerwca 2012 r. dokonującej wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw - G. Sp. z o.o. w grupie produktów "warzywa" oraz wstępnie zatwierdzającej plan dochodzenia do uznania grupy za organizację producentów owoców i warzyw;

2.

postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) stycznia 2016 r. nr (...) w przedmiocie odmowy uznania za organizację producentów owoców i warzyw postanawia: odmówić wstrzymania wykonania: 1. czynności lub aktów Prezesa Agencji Rynku Rolnego w ramach wszczętego z dniem (...) lutego 2016 r. postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji M. nr (...) z dnia (...) czerwca 2012 r. dokonującej wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw - G. Sp. z o.o. w grupie produktów "warzywa" oraz wstępnie zatwierdzającej plan dochodzenia do uznania grupy za organizację producentów owoców i warzyw; 2. czynności lub aktów Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w podjętym w dniu (...) lutego 2016 r. postępowaniu w sprawie ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów.

Uzasadnienie faktyczne

G. Sp. z o.o. w Ł. (dalej jako: "skarżąca" lub "Spółka") w skardze na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) stycznia 2016 r. nr (...) w przedmiocie odmowy uznania za organizację producentów owoców i warzyw, zawarła m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania:

1.

postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji M. nr (...) z dnia (...) czerwca 2012 r. dokonującej wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw- G. Sp. z o.o. w grupie produktów "warzywa" oraz wstępnie zatwierdzającej plan dochodzenia do uznania grupy za organizację producentów owoców i warzyw;

2.

postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że przepisy procedury sądowoadministracyjnej przewidują możliwość wstrzymania wykonania aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy. Zdaniem skarżącej czynności i akty wyżej wskazane mieszczą się w granicach niniejszej sprawy administracyjnej, gdyż są bezpośrednim skutkiem zaskarżonej decyzji.

W opinii skarżącej, wszczęcie przez Prezesa Rynku Rolnego z dniem (...) lutego 2016 r. postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji M. nr (...) z dnia (...) czerwca 2012 r. dokonującej wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw - G. Sp. z o.o. w grupie produktów "warzywa" oraz wstępnie zatwierdzającej plan dochodzenia do uznania grupy za organizację producentów owoców i warzyw, jak i w dniu (...) lutego 2016 r. przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa postępowania w sprawie ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów, rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody, a przede wszystkim spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Zdaniem strony skarżącej stwierdzenie nieważności decyzji M. nr (...) z dni (...) czerwca 2012 r., dokonującej wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw - G. Sp. z o.o. w grupie produktów "warzywa" oraz wstępnie zatwierdzającej plan dochodzenia do uznania grupy za organizację producentów owoców i warzyw, doprowadzi do bezprzedmiotowości niniejszego postępowania sądowego, w ramach którego skarżąca poszukuje ochrony swojego interesu prawnego. Zdaniem strony skarżącej, tutejszy Sąd administracyjny nie będzie mógł rozpoznawać sprawy ze skargi grupy producentów na decyzję odmawiającą uznania wstępnie uznanej grupy producentów za organizację producentów, skoro odpadnie podstawa prawna, w oparciu o którą grupa producentów została wstępnie uznana. Zachodzi więc konieczność wstrzymania wszelkich czynności i aktów podejmowanych w ramach postępowania wszczętego, przedwcześnie, przez Prezesa Agencji Rynku Rolnego. Stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Marszałka doprowadzi bowiem do uniemożliwienia stronie realizacji jej prawa do sądu, a także w następstwie spowoduje stratę pieniężną w postaci konieczności zwrotu pomocy unijnej wypłaconej w związku z funkcjonowaniem wstępnie uznanej grupy producentów.

Spółka dodała, iż z dniem 3 października 2015 r. weszła w życie ustaw z dnia 10 lipca 201 5 r. o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych i innych ustaw. Ustawa ta zmieniła m.in. przepisy ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu. W związku z powyższym dotychczasowe funkcje marszałków województw odnoszące się m.in. do uznawania wstępnie uznanych grup producentów i organizacji producentów zostały przekazane dyrektorom oddziałów regionalnych Agencji Rynku Rolnego. Organem zwierzchnim wobec dyrektorów jest Prezes ARR.

Niezależnie od powyższego strona skarżąca wskazała, że prowadzenie przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa postępowanie w sprawie ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów może skutkować przedwcześnie nałożonym na skarżącą obowiązkiem zwrotu pomocy unijnej wypłaconej w 2013 r. zgodnie z prawem. Gdyby niniejsze postępowanie zakończyło się dla skarżącej pomyślnie, tj. jej skarga zostałaby uwzględniona, a Grupa ostatecznie uznana za organizację producentów, Dyrektor OR ARiMR nie miałby przede wszystkim podstaw do wszczynania postępowania w sprawie ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów, a zatem nie mógłby ustalić obowiązku zwrotu takiej pomocy finansowej.

Zgodnie z zarządzeniem z dnia 6 lipca 2016 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do sprecyzowania jakiej czynności organu administracji lub jakiego aktu administracyjnego dotyczy wniosek zawarty w skardze o wstrzymanie wykonania wniesiony na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.- w terminie 7 dni pod rygorem skutków procesowych.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik strony skarżącej pismem z dnia 22 lipca 2016 r. wskazał, że wniosek dotyczy czynności lub aktów Prezesa Agencji Rynku Rolnego w ramach wszczętego z dniem (...) lutego 2016 r. postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji M. nr (...) z dnia (...) czerwca 2012 r. dokonującej wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw- G. Sp. z o.o. w grupie produktów "warzywa" oraz wstępnie zatwierdzającej plan dochodzenia do uznania grupy za organizację producentów owoców i warzyw oraz Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w podjętym w dniu (...) lutego 2016 r. postępowaniu w sprawie ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W świetle art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718.; dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Przy czym chodzi tu o szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.

O możliwości przyznania ochrony na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. decyduje to czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w graniach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu, nastąpi ochrona strony przed skutkami o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy zatem rozważyć jakie skutki prawne i faktyczne może wywołać objęta wnioskiem o wstrzymanie decyzja.

Powołany art. 61 § 3 p.p.s.a. rozszerza możliwość wstrzymywania zaskarżonych aktów, wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Użyte w jego treści sformułowanie "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 p.p.s.a., który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli, a także art. 134 i 135 p.p.s.a., które regulują zakres sądowej kontroli. Ten ostatni przepis stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Należy więc stwierdzić, że terminy "granice tej samej sprawy" i "granice sprawy, której dotyczy skarga" zakreślają zbliżone ramy prawne. W związku z tym art. 61 § 3 p.p.s.a. objęte będą zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt FPS 12/99 (ONSA 2001, Nr 1, poz. 7), stwierdzając, że określenie "we wszystkich postępowaniach" użyte w art. 29 ustawy o NSA oznaczało, że środki prawne, o których mowa w tym przepisie, mogą być stosowane do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w różnych, a więc odrębnych postępowaniach prowadzonych "w granicach danej sprawy". Dotyczy to zatem zarówno postępowań zaliczanych do trybu głównego, jak i postępowań należących do trybu nadzwyczajnego.

Przepis art. 61 p.p.s.a. wskazuje na szkodę (majątkową, bądź niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, zaś jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/2004).

Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2004 r., FZ 496/2004). To wnioskujący ma więc obowiązek dokładnego przytoczenia okoliczności, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy orzeczenie Sądu, które także musi dokładnie wskazywać przyczyny wstrzymania lub odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji lub aktu.

Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi zostać zatem w sposób dostateczny uzasadniony, tj. należy wskazać na okoliczności, z których wynikałoby, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (tak: J. P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 188, również postanowienie NSA z 30 listopada 2004 r., GZ 120/04).

Mając na uwadze powyższe, w pierwszej kolejności wskazać należy, że pomimo wezwania profesjonalny pełnomocnik strony skarżącej nie wskazał jakiego konkretnie aktu lub czynności dotyczy wniosek o wstrzymanie wykonania wniesiony na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości wstrzymywania bliżej nieskonkretyzowanych aktów lub czynności.

Niezależnie od powyższego podkreślić również należy, że oba wskazane postępowania zostały wszczęte po wydaniu w niniejszej sprawie decyzji. Ponadto stwierdzić należy, że są to odrębne postępowania administracyjnym.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.