Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2207247

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 18 lipca 2016 r.
V SA/Wa 683/16

UZASADNIENIE

Sentencja

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) lutego 2016 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 postanawia: odmówić skarżącej K. K. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie

Uzasadnienie faktyczne

We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca K. K. zażądała zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że utrzymuje się z renty rodzinnej w wysokości 1.430 zł, która z ledwością wystarcza jej na bieżące potrzeby i opłaty. Skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jest współwłaścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni 5 ha oraz współwłaścicielką domu o powierzchni 120 m kw. Podała również, iż na polisolokacie ma zgromadzone środki w kwocie 30.000 zł. Do swoich miesięcznych wydatków zaliczyła: koszty zakupu leków - ok. 100 zł, opłatę za energię elektryczną - 120 zł, opłatę za gaz - 48 zł, opłatę za wodę - 60 zł, opłatę za telefon - 45 zł, koszty zakupu środków higieny - 150 zł oraz koszty zakupu żywności - ok. 600 zł. Nadto wskazała, że w okresie grzewczym koszt zakupu opału (węgla i drewna) wynosi łącznie ok. 3.200 zł.

W piśmie z 25 kwietnia 2016 r. skarżąca oszacowała wartość domu na kwotę 320.000 zł, wskazując, iż nieruchomość tę odziedziczyli po jej mężu: ona oraz jej syn w 1/2 części każde z nich. Oświadczyła też, że nie posiada rachunków bankowych. Natomiast w piśmie z 23 maja 2016 r. skarżąca wyjaśniła, iż wyłącznie ona ponosi koszty zakupu materiałów opałowych. Jednocześnie nadesłała kserokopie dwóch polisolokat: jednej obejmującej sumę ubezpieczenia 20.736,89 zł i wysokość składki 20.556 zł oraz drugiej obejmującej sumę ubezpieczenia 10.368,45 zł i wysokość składki 10.278 zł. Przedłożyła także kserokopie: rozliczenia za energię elektryczną za okres od 5 sierpnia 2015 r. do 3 lutego 2016 r. obejmującego kwotę 460,17 zł, dowodów uiszczenia opłat za energię elektryczną w wysokości po 112,96 zł miesięcznie w okresie od 4 marca 2016 r. do 4 maja 2016 r. oraz faktury VAT za wodę za okres od 1 marca 2016 r. do 30 kwietnia 2016 r. w wysokości 116,52 zł.

Z kolei w piśmie z 12 kwietnia 2016 r., nadesłanym do sprawy o sygn. akt V SO/Wa 2/16 (dołączonej do akt niniejszej sprawy), skarżąca wskazała, że wprawdzie po mężu odziedziczyła 1/2 część gospodarstwa rolnego o powierzchni 5 ha, ale gospodarstwo to w całości prowadzi jej syn i to on ponosi koszty jego utrzymania (takie jak: zakup materiału siewnego, nawozów, środków ochrony roślin, oleju napędowego, koszty naprawy i konserwacji maszyn - w łącznej wysokości 16.943 zł w skali roku), jak również on pobiera dochody z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego (tj. dochód ze sprzedaży zboża, płatności w ramach wsparcia bezpośredniego i zwrot podatku akcyzowego - w łącznej kwocie 24.428,29 zł rocznie). Do ww. pisma skarżąca załączyła kserokopie następujących dokumentów:

- aktu poświadczenia dziedziczenia po małżonku skarżącej, z którego wynika, iż spadek po K. K. nabyli skarżąca i jej syn w 1/2 części wprost każde z nich,

- zeznanie podatkowe skarżącej za rok 2015 (PIT-37) wskazujące, iż w roku ubiegłym dochód skarżącej z tytułu pobieranych świadczeń rentowych zamknął się w kwocie 20.495,64 zł,

- odcinek przekazu pocztowego świadczenia rentowego skarżącej za miesiąc marzec 2016 r. w wysokości 1.483,45 zł netto.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 (dalej p.p.s.a.)., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.).

W ocenie referendarza sądowego, wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata nie zasługuje na uwzględnienie. Podnieść bowiem należy, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Niedopuszczalna jest zatem sytuacja, gdy strona regulując ciążące na niej zobowiązania żąda, by koszty sądowe oraz koszty zastępstwa procesowego pokrywał jej Skarb Państwa. Przepis art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ogranicza krąg osób, którym Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, do osób bardzo ubogich, które mają problemy z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych (takich jak np. wyżywienie czy zakup leków niezbędnych w procesie leczenia) i nie są w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania. Tymczasem skarżąca na dwóch polisolokatach zgromadziła środki przekraczające 31.000 zł. Nadto w sezonie grzewczym samodzielnie ponosi koszty zakupu materiału opałowego w wysokości ok. 3.200 zł (pomimo, iż dom posiada we współwłasności z synem), jak również nie sygnalizowała problemów z regulowaniem bieżących płatności. Zatem w sytuacji, gdy środki pieniężne zgromadzone przez skarżącą na polisolokatach (w sumie ponad 31.000 zł) pozwalają jej na pokrycie kosztów sądowych i wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, nie sposób uznać, iż skarżąca wypełnia przesłankę wskazaną w przepisie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.