Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 648656

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 29 września 2009 r.
V SA/Wa 618/09

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA-Izabella Janson.

Sędziowie WSA:-Małgorzata Rysz (spr.),-Barbara Mleczko-Jabłońska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2009 r. sprawy ze skargi J S na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) lutego 2009 r. nr(...), znak: (...) w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

W dniu (...).03.2005 r. J S złożył do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K wniosek o pomoc finansową na działanie - wspieranie gospodarstw niskotowarowych. Wnioskiem objęte zostało gospodarstwo rolne o powierzchni całkowitej (...) ha, Decyzją nr (...) z dnia 20 grudnia 2005 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K przyznał J S płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w kwocie (...) zł Płatność przyznana powyższą decyzją została przekazana na rachunek bankowy wnioskodawcy w dniu (...) lutego 2006 r.. Następnie, w drugim roku trwania zobowiązania z tytułu realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego J S została przyznana płatność w wysokości (...) zł, która została zrealizowana na jego rachunek bankowy w dniu (...).01.2007 r.. Z kolei w trzecim roku trwania zobowiązania, płatność do gospodarstwa niskotowarowego została przyznana w kwocie (...) zł, wypłacona na rachunek bankowy beneficjenta w dniu (...).12.2007 r..

W dniu (...) marca 2008 r. A S złożył do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego dołączając umowę darowizny sporządzoną w formie aktu notarialnego Repertorium A nr (..) z dnia (...) 09.2007 r., na mocy której J i E S darowali synowi - tj. A S prawo własności nieruchomości objętych KW, prowadzonymi przez SR w S, nr(...), stanowiące grunty orne, sady oraz użytki rolne zabudowane, składające się z działek ewidencyjnych nr(...), położone w K Do wniosku została załączona również druga umowa - kupna-sprzedaży, sporządzona w formie aktu notarialnego Repertorium A nr (...) z dnia (...).10.2007 r. na mocy której J i E S sprzedali A S prawo własności działki ewidencyjnej nr(...), położonej w K oraz prawo własności postawionego na tej działce budynku, stanowiącego odrębną nieruchomość. Na mocy powyższego aktu A S został również obdarowany prawem użytkowania wieczystego działki ew. nr (...) położonej w K

W dniu (...) października 2008 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych.

Decyzją z dnia (...) października 2008 r. nr (...) wydaną na podstawie art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), § 10 oraz § 13 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870 ze zm.) art. 71 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR) (Dz. Urz. WE Nr L 153/30 z dnia 30 kwietnia 2004 r.), Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ustalił dla J S kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych w łącznej wysokości (...) zł powiększonej o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczone od dnia doręczenia decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż J S na mocy decyzji nr (...) z dnia (..).12.2005 r. o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, rozpoczął pięcioletni okres realizacji programu wspierania gospodarstw niskotowarowych, w ramach którego zobowiązał się do nieprzenoszenia w tym okresie własności gospodarstwa niskotowarowego. Zaznaczył, iż przeniesienie własności gospodarstwa rolnego strony na rzecz syna A S nastąpiło w drodze umowy darowizny sporządzonej w formie aktu notarialnego Repertorium A numer (..) z dnia (...).09.2007 r., a tym samym beneficjent nie dotrzymał pięcioletniego zobowiązania do nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego w celu niezwiązanym z przejściem przekazującego na rentę strukturalną. W związku z powyższym Prezes ARiMR orzekł o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności w łącznej wysokości (...) zł otrzymanych na mocy decyzji nr (...) z dnia (...).12.2005 r. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K

Pismem z dnia (...) października 2008 r. J S złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu pisma wskazał, iż na dzień złożenia przez niego wniosku o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych, tj. w dniu (...) marca 2005 r., potencjalny przejmujący jego gospodarstwo spełniał wszystkie warunki, aby przejąć gospodarstwo w zamian za rentę strukturalną. Składając wniosek o wsparcie gospodarstw niskotowarowych, żona wnioskodawcy planowała w momencie osiągnięcia wymaganego przepisami wieku, przekazać gospodarstwo synowi, który chciał kontynuować zobowiązania związane z otrzymywaniem wsparcia dla gospodarstw niskotowarowych, zaciągnięte przez jego ojca. Zaznaczył, że w związku ze zmianą przepisów dotyczących warunków, jakie powinny spełniać osoby przejmujące gospodarstwo w zamian za rentę strukturalną, jego żona przekazała w 2007 r. gospodarstwo w celu uzyskania świadczeń z tytułu rolniczego ubezpieczenia społecznego.

Decyzją z dnia (...) lutego 2008 r. Nr (...) Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję własną z dnia (...) października 2008 r. nr(...). W uzasadnieniu decyzji podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ odnosząc się do argumentów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazał, iż zmiany przepisów w zakresie warunków, jakie powinna spełniać osoba przejmująca gospodarstwo w zamian za rentę strukturalną, nie stanowią okoliczności powodujących brak konieczności zwrotu nienależnie pobranych środków finansowych.

Pismem z dnia (...) marca 2009 r. J S złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa ARiMR z dnia (...) lutego 2008 r. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Nr (...) z dnia (...) października 2008 r.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1.

przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie - art. 8 k.p.a. w zw. z § 10 i § 11 Rozporządzenia RM z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich w zw. z § 4 pkt 1 w zw. z § 5 ust. 2 oraz § 7 ut. 2 pkt 3 Rozporządzenia RM z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich - poprzez obciążenie wyłącznie skarżącego negatywnymi konsekwencjami zmiany stanu prawnego w zakresie przepisów o rentach strukturalnych;

2.

naruszenie prawa materialnego - art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z z § 10 i § 11 Rozporządzenia RM z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich w zw. z § 4 pkt 1 w zw. z § 5 ust. 2 oraz § 7 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia RM z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich - poprzez obarczenie wyłącznie skarżącego negatywnymi skutkami wstrzymania przyjmowania wniosków o przyznanie renty strukturalnej na miesiąc przed nabyciem przez jego żonę stosownych uprawnień, pomimo iż stan prawny w tej dacie był identyczny jak w dniu zakończenia przyjmowania wniosków.

W uzasadnieniu skargi podniósł, iż zaskarżona decyzja narusza jego interes prawny poprzez błędne ustalenie, iż otrzymana kwota płatności za lata 2004-2006 została pobrana nienależnie, zaś organ administracyjny nie wziął pod uwagę całokształtu okoliczności sprawy. Wskazał, iż złożył wniosek o dopłatę z zamiarem przekazania gospodarstwa synowi, który od wielu lat pracował w tym gospodarstwie. Podkreślił, iż w dniu złożenia wniosku obowiązywało Rozporządzenie RM z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Zgodnie z treścią § 7 ust. 2 pkt 3 ww. Rozporządzenia syn skarżącego spełniał warunki przejęcia gospodarstwa rolnego, gdyż miał wykształcenie wyższe i co najmniej trzyletni staż pracy w rolnictwie. Zainteresowany podniósł, iż na podstawie § 4 pkt 1 w zw. z § 5 ust. 2 ww. Rozporządzenia - jego żona w dniu (...) września 2006 r. mogłaby przejść na rentę strukturalną i przekazać gospodarstwo synowi spełniającemu warunki do bycia następcą w rozumieniu Rozporządzenia. Wówczas uzyskane przez skarżącego dopłaty nie podlegałyby zwrotowi i mogłyby być pobierane przez następcę - na podstawie § 11 Rozporządzenia RM z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Zaznaczył, iż przejście jego żony na rentę strukturalną i przekazanie gospodarstwa synowi nie było możliwe ze względu na wstrzymanie przyjmowania wniosków do czerwca 2007 r. W czerwcu 2007 r. nastąpiła zmiana stanu prawnego poprzez wejście w życie Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, w wyniku której syn skarżącego przestał spełniać warunki do bycia następcą. Skarżący podkreślił, iż zaskarżona decyzja narusza zasadę zaufania obywateli do organów państwa określoną w art. 8 k.p.a. oraz wymienioną w art. 32 Konstytucji zasadę równości obywateli wobec prawa. Pomimo faktu, że stan prawny obowiązujący w dniu osiągnięcia przez żonę skarżącego wieku uprawniającego do przejścia na rentę strukturalna zezwalał jej na przekazanie gospodarstwa rolnego synowi w zamian za rentę, nie mogła tego uczynić analogicznie do osób urodzonych w tym samym roku przed 31 lipca, z przyczyn, na które nie miała wpływu, a które były dla niej nie do przewidzenia w dniu składania przez skarżącego wniosku o dopłatę do gospodarstwa niskotowarowego. Ponadto skarżący zaznaczył, iż nie mógł w dniu składania wniosku o dopłatę przewidzieć zmiany warunków, które powinien spełniać następca rolnika przechodzącego na rentę strukturalną. Zainteresowany wskazał, iż zmiana ww. przepisów nie ustanowiła żadnej ochrony interesów rolników, którzy złożyli wniosek o dopłaty w uprzednim stanie prawnym. Ustawodawca nie zamieścił przepisów przejściowych, które pozwalałyby osobom podpisującym umowy o dopłaty w starym stanie prawnym dokonanie czynności przekazania gospodarstwa zgodnie ze stanem prawnym, który obowiązywał w chwili składania wniosku o dopłaty. Skarżący podkreślił, iż zmiana definicji stażu pracy w rolnictwie uczyniła działania jego i jego następcy, który według starego stanu prawnego posiadał wymagany staż, całkowicie bezcelowymi z przyczyn, na które nie miał wpływu. Stąd też bezzasadne stało się dążenie żony skarżącego do uzyskania renty strukturalnej, gdyż i tak nie zostałaby ona przyznana. W związku z powyższym żona skarżącego we wrześniu 2007 r. złożyła wniosek o rentę z KRUS z uwagi na trudną sytuację materialną.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi. Ponadto organ odniósł się do zarzutów skargi wskazując, iż zaprzestanie przyjmowania wniosków dotyczących rent strukturalnych wynikało z wyczerpania limitu środków finansowych zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. W związku z powyższym od samego początku naboru było wiadome, że taka okoliczność jak wstrzymanie przyjmowania wniosków może nastąpić z przyczyn całkowicie obiektywnych. Organ przyznając, iż doszło do zmiany zasad przyznawania rent strukturalnych w ramach PROW 2007-2013 wskazał, iż w postępowaniuadministracyjnym jak i sądowoadministracyjnym nie można oceniać działań prawodawcy, zaś ocena podejmowanych decyzji sprowadza się do kryterium legalności Zaznaczył, iż zgodnie z § 10 rozporządzenia RM z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich w przypadku zaniechania 5-letniego zobowiązania dot. gospodarstwa niskotowarowego, beneficjent jest zobowiązany do zwrotu otrzymanych środków co było wiadomym dla strony, gdyż skarżący składając wniosek o przyznanie płatności oświadczył, że znane są mu zasady przyznawania płatności. Odnosząc się do faktu przekazanie gospodarstwa w związku z przejściem na rentę z KRUS z uwagi na trudną sytuację materialną stwierdził, iż okoliczność ta w przedmiotowej sprawie nie ma żadnego znaczenia.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej jako p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności aktu (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę z tego punktu widzenia należy uznać, że skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Stan prawny, na gruncie którego wydano decyzję przedstawia się następująco:

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634) Prezes Agencji ustala, w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków:

pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

krajowych, przeznaczonych na:

współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej;

b)

finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji admini-stracyjnej.

Zgodnie z art. 71 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. Urz. WE Nr L 153/30 z dnia 30 kwietnia 2004 r.), w przypadku zaistnienia nienależnych płatności, indywidualny beneficjent środka rozwoju obszarów wiejskich jest zobowiązany do zwrotu kwoty zgodnie z art. 49 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. U. L 327 z 12.12.2001).

Na podstawie art. 80 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. U. L 141 z 30.04.2004), rozporządzenie (WE) nr 2419/2001 utraciło moc. Jednakże stosownie do ust. 2 cytowanego artykułu wszelkie odniesienia do rozporządzenia (WE) nr 2419/2001 będą interpretowane jako odniesienia do niniejszego rozporządzenia i będą rozumiane zgodnie z tabelą korelacji przedstawioną w załączniku III. Zgodnie z powyższą tabelą korelacji odpowiednikiem art. 49 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 jest art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004, który stanowi, iż w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 3. W myśl ust. 3 tego artykułu natomiast odsetki naliczane są za okres między powiadomieniem rolnika o konieczności zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem. Stosowna stopa odsetek jest obliczana zgodnie z przepisami prawa krajowego, lecz nie jest ona niższa niż stopa procentowa stosowana w przepisach krajowych w odniesieniu do przypadków zwrotu kwot pieniężnych.

Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstwa niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870 ze zm.) zwanego w dalszej części "rozporządzeniem", płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana producentowi rolnemu, który:

1)

jest osobą fizyczną;

2)

prowadził, przez okres co najmniej 3 lat przed dniem złożenia wniosku, działalność rolniczą w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcji warzywniczej, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowli i produkcji materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcji zwierzęcej typu przemysłowego, fermowego oraz chowu i hodowli ryb;

3)

w dniu złożenia wniosku prowadził działalność rolniczą, o której mowa w pkt 2, w gospodarstwie rolnym:

a)

stanowiącym przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka, albo przedmiot ich współwłasności, oraz b) będącym gospodarstwem niskotowarowym o wielkości ekonomicznej co najmniej 2 EJW (ESU) i nie więcej niż 4 EJW (ESU), w rozumieniu decyzji 85/377/EWG z dnia 7 czerwca 1985 r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz. Urz. WE L 220 z 17.08.1985, z późn. zm.)1);

4)

zobowiąże się do:

a)

realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego:

-

dotyczących prowadzenia działalności rolniczej lub pozarolniczej działalności gospodarczej,

-

zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego,

b)

nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.

W myśl § 10 rozporządzenia płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli producent rolny przeniósł własność gospodarstwa niskotowarowego przed upływem 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego z zastrzeżeniem § 11.

Na podstawie § 11 ust. 1 w przypadku gdy w okresie 5 lat od dnia przyznania płatności nastąpi przeniesienie własności na rzecz następcy producenta rolnego, któremu przyznano rentę strukturalną, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego przysługuje temu następcy, jeżeli w terminie 35 dni od dnia przeniesienia własności tego gospodarstwa spełni przewidziane w przepisie warunki.

Na podstawie § 13 ust. 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomoc finansowej na wspieranie gospodarstwa niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, zwrot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków z tytułu płatności dla gospodarstw niskotowarowych następuje w trybie i na zasadach określonych w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do należności, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności oraz rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności.

W myśl art. 56 Ordynacji podatkowej (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) stawka odsetek za zwłokę wynosi 200% podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, ustalonej zgodnie z przepisami o Narodowym Banku Polskim. Rada Polityki Pieniężnej podjęła na posiedzeniu, które odbyło się w dniach 25 czerwca 2008 r. uchwałę, na mocy której stopa kredytu lombardowego została podwyższona z dniem 26 czerwca 2008 r. do 7,50%. Zgodnie bowiem z art. 56 § 2 Ordynacji Podatkowej stawka odsetek za zwłokę ulega obniżeniu lub podwyższeniu w stopniu odpowiadającym obniżeniu lub podwyższeniu podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego poczynając od dnia w którym stopa ta uległa zmianie. Tym samym, w sposób automatyczny wysokość odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych wynosi od dnia 26 czerwca 2008 r. 15,00% w stosunku rocznym. Powyższe zostało potwierdzone w obwieszczeniu Ministra Finansów z dnia 27 czerwca 2008 r. (M.P. Nr 50, poz. 443).

Z niespornego w sprawie stanu faktycznego wynika, iż wobec spełnienia przez J S warunków do uzyskania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, decyzją z dnia (...).12.2005 r., płatność taka została mu przyznana.

Zgodnie z treścią wymienionych powyżej uregulowań beneficjent zobowiązany jest do nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności.

Z przepisów tych wynika również możliwość przekazania płatności w ramach wsparcia dla gospodarstw niskotowarowych, ale tylko na rzecz następcy producenta rolnego, któremu przyznano rentę strukturalną. Wobec faktu, iż przeniesienie własności gospodarstwa rolnego Strony nastąpiło na rzecz syna A S w drodze umowy darowizny sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia (..).09.2007 r., w celu niezwiązanym z przejściem przekazującego na rentę strukturalną, powstał obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności otrzymanych na mocy decyzji z (...) 12.2005 r. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K

Skarżący podnosi, iż zaskarżona decyzja narusza jego interes prawny poprzez błędne ustalenie, iż otrzymane przez niego kwoty płatności za lata 2004 - 2006 zostały pobrane nienależnie, wskazuje on jednocześnie na naruszenie art. 8 k.p.a. w zw. z § 10 i § 11 rozporządzenia w zw. z § 4 pkt 1 w zw. z § 5 ust. 2 oraz § 7 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia RM z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich - poprzez obciążenie wyłącznie skarżącego negatywnymi konsekwencjami zmiany stanu prawnego w zakresie przepisów o rentach strukturalnych.

Zdaniem sądu zarzut ten nie jest zasadny, wskazane rozporządzenie RM z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich nie miało zastosowania w niniejszej sprawie. Fakt zmiany stanu prawnego w 2007 r., w zakresie warunków jakim winien odpowiadać następca producenta rolnego, aby ten ostatni otrzymał rentę strukturalną nie może doprowadzić do uznania, iż skarżący spełnił warunki z § 11 rozporządzenia i w konsekwencji do stwierdzenia, że ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności było bezprawne i naruszało § 10 rozporządzenia. Skarżący składając wniosek o przyznanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego złożył oświadczenie, iż znane są mu zasady przyznawania tych płatności, zobowiązał się również do nieprzenoszenia własności gospodarstwa przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności, z wyjątkiem przeniesienia własności gospodarstwa na rzecz następcy wnioskodawcy, któremu przyznano rentę strukturalną (oświadczenie J S k. 1 akt admin.). Należy wskazać, że stan prawny w zakresie tych warunków się nie zmienił, tymczasem wnioskodawca przeniósł własność gospodarstwa niskotowarowego umową darowizny, bez uzyskania prawa do renty strukturalnej.

Należy wskazać, iż zasada zaufania do organów państwa na którą powołuje się skarżący nie może być rozumiana jako gwarancja niezmienności całego stanu prawnego w zakresie stosunków w jakich pozostaje dany obywatel.

Zasada ta nie nakłada na organ administracji nowych obowiązków w toku postępowania, wynika z niej przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. (por. komentarz do art. 8 k.p.a.; Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz. B. Adamiak, J. Borkowski Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2006 oraz Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej Komentarz LEX 2009). Zdaniem sądu zasada zaufania do organów państwa nie może prowadzić do wydania przez organ decyzji, "której treść jest ściśle związana wyraźnie sformułowanymi przepisami prawa, determinującymi w określonym stanie faktycznym treść rozstrzygnięcia, wyłączającymi tzw. luzy decyzyjne (uznanie administracyjne i interpretację wyrażeń niedookreślonych, luki w prawie), wbrew tym przepisom" (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 1992 r. II SA 1640/92). Zatem, skoro w sprawie zaistniała przesłanka uzasadniająca żądanie zwrotu przyznanych środków obowiązkiem Prezesa ARiMR było wydanie decyzji ustalającej ich wielkość.

Nie jest również zasadny drugi zarzut sformułowany w skardze - naruszenie prawa materialnego - art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z z § 10 i § 11 rozporządzenia w zw. z § 4 pkt 1 w zw. z § 5 ust. 2 oraz § 7 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia RM z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich - poprzez obarczenie wyłącznie skarżącego negatywnymi skutkami wstrzymania przyjmowania wniosków o przyznanie renty strukturalnej na miesiąc przed nabyciem przez jego żonę stosownych uprawnień, pomimo iż stan prawny w tej dacie był identyczny jak w dniu zakończenia przyjmowania wniosków.

Jak już wskazano wyżej wskazane rozporządzenie RM w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich nie było podstawą orzekania w niniejszej sprawie, zatem jego przepisy nie mogły zostać przez organ naruszone.

Należy też zgodzić się z Prezesem Agencji, że zaprzestanie przyjmowania wniosków dotyczących rent strukturalnych 31 lipca 2006 r. wynikało z faktu wyczerpania limitu środków finansowych. Ww. rozporządzenie w § 3 wskazuje, że płatności te przyznawane są tylko do wysokości określonego limitu i według kolejności otrzymania przez ARiMR wniosków. Dlatego też skarżący już przy składaniu wniosku o pomoc finansową dla gospodarstw niskotowarowych winien liczyć się, że uzyskanie przez jego żonę renty strukturalnej w 2006 r. może być niemożliwe - skoro spełni warunki do uzyskania renty dopiero we wrześniu tegoż roku - z powodu wyczerpania limitów. Zarzucane przez skarżącego naruszenie zasady równości obywateli wobec prawa wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP, poprzez uniemożliwienie jego żonie przejścia na rentę strukturalną w 2006 r., analogicznie do osób urodzonych w tym samym roku, ale przed 31 lipca, nie jest zarzutem, który mógłby odnieść skutek w niniejszej sprawie, albowiem jak wcześniej wskazano, jej przedmiotem nie jest prawo do renty strukturalnej lecz zwrot płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Zatem, nawet gdyby teoretycznie przyjąć, że nastąpiło naruszenie zasady równości przy załatwianiu sprawy renty strukturalnej żony skarżącego w 2006 r., to i tak nie kreuje to w niniejszej sprawie uprawnienia dla skarżącego do żądania odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności - mimo zawarcia w przepisach prawa obowiązku żądania przez organ zwrotu wypłaconych środków.

Z tych wszystkich przyczyn, uznając zarzuty skargi za niezasadne i nie stwierdzając, aby wydane w sprawie decyzje naruszały przepisy prawa materialnego lub procesowego w zakresie mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.