Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1806722

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 16 września 2013 r.
V SA/Wa 538/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Kraczowski (spr.).

Sędziowie WSA: Barbara Mleczko-Jabłońska, Jarosław Stopczyński.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2013 r. spraw ze skarg T. B. - G. w O. i G. C., M. R., Ma. M. - wspólników spółki cywilnej G. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia (...) listopada 2012 r. nr (...) w przedmiocie określenia kwoty długu celnego; oddala skargi

Uzasadnienie faktyczne

Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z (...) listopada 2012 r. nr (...) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z (...) marca 2012 r. nr (...) orzekającą o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty cła w wysokości 1036 zł wobec towaru objętego zgłoszeniem celnym uzupełniającym w procedurze uproszczonej w ramach procedury dopuszczenia do obrotu nr (...) z (...) grudnia 2009 r. oraz o solidarnym zobowiązaniu do pokrycia długu celnego. Adresatem decyzji byli: T. B. - G. (zwana dalej: Podatnikiem) oraz Agencja Celna G. s.c. G. C., M. R., M. M. z P. (zwana dalej: Agencją). Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Agencja (...) listopada 2009 r. - działając jako przedstawiciel pośredni Podatnika - dokonała wpisu do rejestru towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu z zastosowaniem procedury uproszczonej. Następnie (...) grudnia 2009 r. złożyła zgłoszenie celne uzupełniające, które zostało przyjęte przez organ celny i zarejestrowane. Do zgłoszenia celnego załączono m.in. fakturę nr (...) z (...) listopada 2009 r. na kwotę 10.260,00 EUR, fakturę za transport przedmiotowego towaru nr (...) z (...) listopada 2009 r. oraz deklarację wartości celnej.

W wyniku kontroli postimportowej organ stwierdził nieprawidłowości związane z deklarowaną wartością celną towaru oraz stawką celną mające wpływ na prawidłowe określenie należności celnych i podatkowych. W związku z tym Naczelnik UC postanowieniami z (...) stycznia 2012 r. wszczął z urzędu postępowania dotyczące ww. zgłoszenia celnego w zakresie określenia prawidłowej wartości celnej, stawki celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego, a także w zakresie określenia podatku od towarów i usług należnego z tytułu importu przedmiotowego towaru.

Następnie Naczelnik UC w P. decyzją nr (...) z (...) marca 2012 r. orzekł o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty cła w wysokości 1036 zł oraz decyzją nr (...) z (...) marca 2012 r. określił kwotę podatku od towarów należną z tytułu importu towaru w wysokości 2629 zł.

Od decyzji Naczelnika UC w P. nr (...) z (...) marca 2012 r. odwołali się pełnomocnik Podatnika oraz Agencja.

W odwołaniu pełnomocnik Podatnika wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, względnie na zasadzie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1.

naruszenie przepisów prawa materialnego: tj. art. 18 WKC oraz art. 169 RWKC, poprzez przyjęcie, że ustalenie wartości celnej dla potrzeb określenia ceny wejścia winno nastąpić w ten sposób, że wartość towaru (wyrażoną w EUR) powiększoną o koszty transportu i ubezpieczenia należy przeliczyć na wartość określoną w złotych polskich według zasad określonych w art. 169 ust. 1 RWKC (art. 11 ustawy Prawo celne w zw. z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie kursu wymiany stosowanego w celu ustalania wartości celnej), a następnie uzyskaną wartość w złotych przeliczyć ponownie według zasad określonych w art. 18 WKC, podczas gdy w ocenie Podatnika aby prawidłowo obliczyć wartość celną towaru na potrzeby określenia stawki celnej koniecznym jest dokonanie przeliczenia wszystkich elementów składających się na wartość celną według kursu określonego w art. 18 WKC, jednakże dotyczy to tych elementów, które nie zostały określone w EUR;

2.

naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji nie zawierającej wskazania podstawy prawnej w części dotyczącej ustalenia stawki celnej dodatkowej; art. 165 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez przeprowadzenie postępowania i wydanie decyzji bez doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania; a także art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne w związku z art. 4 pkt 1 WKC i art. 860 Kodeksu cywilnego poprzez skierowanie decyzji do podmiotu, który nie może być stroną postępowania celnego.

W odwołaniu Agencji zarzucono zaskarżonej decyzji rażące naruszenie prawa materialnego jak i prawa proceduralnego w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a w szczególności naruszenie art. 207 Ordynacji podatkowej, art. 51, art. 65 ust. 5 i 6, art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne, art. 18 ust. 1, art. 20 ust. 1, 2 i 3, art. 29, art. 78 ust. 2 i 3, art. 213, 214 ust. 1, art. 201 ust. 1, 2 i 3, art. 220 ust. 1, art. 221 ust. 1 WKC, art. 139 ust. 1 lit. a i ust. 6 rozporządzeń Komisji (WE) nr 1580/2007 z dnia 31 grudnia 2007 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze do rozporządzeń Rady (WE) nr 2200/96, (WE) nr 2201/96 (WE) nr 1182/2007 w sektorze owoców i warzyw.

Dyrektor IC w zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że zgodnie z art. 20 ust. 1 WKC - w przypadku powstania długu celnego wymagane zgodnie z prawem należności określane są na podstawie Taryfy Celnej WE. Inne środki ustanowione odrębnymi przepisami wspólnotowymi i dotyczące wymiany towarowej są, o ile zaistnieje taka potrzeba, stosowane zgodnie z klasyfikacją taryfową tych towarów (art. 20 ust. 2 WKC).

Stosownie do art. 12 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej w przedmiotowej sprawie podstawę zastosowanych stawek celnych stanowiło rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1031/2008 z dnia 19 września 2008 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. U. WE L Nr 29 i z 31 października 2008 r.). Zgłoszenie przedmiotowego towaru do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu w ramach procedury uproszczonej nastąpiło bowiem 16 listopada 2009 r. (wpis towarów do rejestru nr 359). Zgodnie z art. 76 ust. 3 WKC w przypadkach określonych w ust. 1 lit. c wpisanie do ewidencji ma tę samą moc prawną co przyjęcie zgłoszenia określonego w art. 62 WKC.

Przywóz na terytorium Unii Europejskiej owoców i warzyw sprowadzanych z krajów trzecich (w tym pomidorów) obciążony jest cłami ad valorem. Ponadto zgodnie z zapisami Porozumienia w sprawie Rolnictwa opublikowanego w Załączniku 1 do Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu sporządzonego w Marakeszu dnia 15 kwietnia 1994 r. Unia Europejska ma prawo do nakładania ceł dodatkowych w przypadku, gdy cena importowanego produktu jest niższa od tzw. ceny wejścia (entry price). Cła te stosowane są dla określonych kodów CN produktów i ustalane przez Komisję Europejską w okresach. Stosowany w UE system cen wejścia (entry price system) w dacie zgłoszenia celnego regulowany był rozporządzeniem Rady (WE) Nr 1182/2007 z dnia 26 września 2007 r. ustanawiającym przepisy szczegółowe dotyczące sektora owoców i warzyw. Natomiast rozporządzenie Komisji (WE) 1580/2007 z dnia 21 grudnia 2007 r. ustanawiające przepisy wykonawcze do rozporządzeń Rady (WE) nr 2200/96, (WE) Nr 2201/96 i (WE) nr 1182/2007 w sektorze owoców i warzyw (Dz. Urz. WE L 350 z dnia 31 grudnia 2007 r.) szczegółowo regulowało zasady stosowania ustaleń dotyczących przywozu owoców i warzyw.

Systemem cen wejścia objęty jest przywóz do Wspólnoty owoców i warzyw uważanych przez UE za tzw. "produkty wrażliwe" (m.in. pomidory). Kody CN tych towarów określa część A i B załącznika XV do rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1580/2007. W stosunku do szczególnie wrażliwych towarów (m.in. pomidorów) system cen wejścia obowiązuje przez cały rok. Płacone przez importera cło jest zróżnicowane w zależności od wartości i ilości każdej sprowadzanej partii towaru, czyli ilości objętej jednym zgłoszeniem przywozowym.

System cen wejścia polega na pobieraniu specyficznych opłat celnych, które są sumą cła ad valorem i cła dodatkowego (tzw. ekwiwalentu taryfowego) nakładanego, gdy cena owoców i warzyw dopuszczanych do swobodnego obrotu w Unii Europejskiej (tzw. cena importowa) jest niższa od ceny wejścia ustalonej dla danego gatunku owoców i warzyw. Import owoców i warzyw dokonywany po cenie równiej cenie wejścia bądź od niej wyższej obciążony jest jedynie cłem ad valorem.

Ekwiwalent taryfowy, w odróżnieniu od cła ad valorem, obliczany jest w stosunku do ilości sprowadzanego towaru. Wysokość ekwiwalentu taryfowego jest proporcjonalna do różnicy między ceną wejścia a ceną importowanego towaru. Jeżeli cena importowanego towaru jest niższa od ceny wejścia o 0-2%, 2-4%, 4-6% lub 6-8%, to ekwiwalent taryfowy wynosi odpowiednio dla tych przedziałów: 2%, 4%, 6% lub 8% wartości ceny wejścia. W przypadku, gdy wartość importowanego towaru nie osiąga 92% jego ceny wejścia, oprócz cła ad valorem stosowany jest tzw. maksymalny ekwiwalent taryfowy, który w przypadku pomidorów wynosi 29,8 EUR/100 kg.

Cena wejścia produktów sektora owoców i warzyw wykorzystywana jest do szczegółowego klasyfikowania tych towarów w taryfie celnej oraz określania specyficznych opłat celnych. Wysokość ceny wejścia (w euro za 100 kg masy netto) ustalana jest co roku przez Komisję Europejską i określana we Wspólnej Taryfie Celnej. Obowiązujące w 2009 r. ceny wejścia zostały określone w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1031/2008. Są one podawane dla danego kodu CN produktu. Dla każdego produktu objętego systemem cen wejścia w taryfie celnej określone są skale, tzw. progi stosowania cen wejścia za 100 kg netto produktu. Progi te odpowiadają porównaniu wysokości ceny wejścia do wysokości ceny importowej. Ponadto taryfa celna przewiduje zróżnicowanie ceny wejścia w zależności od okresu roku kalendarzowego.

W przypadku towaru objętego kodem CN 0702 00 00 - "Pomidory, świeże lub schłodzone" w okresie od 1 listopada do 20 grudnia 2009 r. obowiązywało sześć progów porównania ceny wejścia do ceny importowanego towaru, wyrażonych w EUR/100 kg masy netto (0 EUR/100kg, 57,6 EUR/100kg, 58,8 EUR/100kg, 60,1 EUR/100kg, 61,3 EUR/100kg i 62,6 EUR/100kg).

Zasady określania ceny wejścia zostały wskazane w art. 139 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1580/2007, zgodnie z którym cena wejścia, stanowiąca podstawę klasyfikacji produktów wymienionych w części A załącznika XV (w tym pomidorów świeżych) zgodnie z Taryfą Celną WE, równa się według uznania importera:

cenie FOB produktów w kraju ich pochodzenia, powiększonej o koszty ubezpieczenia i przewozu do granic obszaru celnego Wspólnoty w przypadku, gdy taka cena i takie koszty są znane w chwili sporządzenia zgłoszenia o dopuszczeniu produktów do swobodnego obrotu. W przypadku gdy wyżej wymienione ceny są wyższe o więcej niż 8% od wartości standardowej, stosowanej dla danego produktu w momencie sporządzania zgłoszenia o dopuszczeniu do swobodnego obrotu, importer musi złożyć zabezpieczenie, określone w art. 248 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 2454/93. Do tego celu kwotą należności przywozowej, której ostatecznie mogą podlegać produkty, jest kwota należności, którą importer uiściłby gdyby dany produkt został sklasyfikowany na podstawie wskazanej wartości standardowej, lub wartości celnej wyliczonej zgodnie z art. 30 ust. 2 lit. c rozporządzenia (EWG) nr 2913/92 stosowanej tylko w odniesieniu do danych przywożonych produktów. W takim przypadku należność przywozową należy potrącić zgodnie z przepisami przewidzianymi w art. 138 ust. 1. W takim przypadku importer składa zabezpieczenie, określone w art. 248 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 2454/93, równe kwocie należności, którą musiałby zapłacić, gdyby klasyfikacja produktów została dokonana na podstawie standardowej wartości przywozowej mającej zastosowanie w odniesieniu do danej partii towarów; lub standardowej wartości przywozowej wyliczonej zgodnie z art. 138 niniejszego rozporządzenia.

W przypadku gdy cena wejścia jest obliczana na podstawie ceny FOB produktów w kraju pochodzenia, wartość celna obliczana jest na podstawie danej sprzedaży po tej cenie. W przypadku gdy cena wejścia jest obliczana zgodnie z jedną z procedur przewidzianych w ust. 1 lit. b lub c lub w ust. 2 lit. b wartość celna obliczana jest na tej samej podstawie co cena wejścia (art. 139 ust. 3 ww. rozporządzenia).

Zgodnie z art. 29 ust. 1 WKC wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana, o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33 WKC. W celu ustalenia wartości celnej z zastosowaniem art. 29, do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywożone towary dodaje się m.in. koszty transportu i ubezpieczenia przywiezionych towarów do miejsca ich wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty (art. 32 ust. 1 lit. e "i" WKC).

Wysokość kosztów transportu towarów została ustalona na podstawie załączonej do zgłoszenia celnego faktury nr (...) z (...) listopada 2009 r. na łączną kwotę 3400 EUR. Strona w zgłoszeniu celnym doliczyła do wartości transakcyjnej towaru całość poniesionych kosztów transportu towarów. Natomiast w ww. fakturze nr (...) wyszczególniono wysokość kosztów transportu towarów poniesionych na odcinku T. - granica UE w wysokości 2700 EUR oraz na odcinku granica UE - Polska w wysokości 700 EUR. Ponieważ zgodnie z art. 32 ust. 1 lit. e "i" WKC do wartości transakcyjnej podlegają doliczeniu koszty transportu towarów poniesione do miejsca ich wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty organ I instancji zasadnie doliczył do wartości transakcyjnej towarów koszty transportu w wysokości 2700 EUR. Koszty te zostały rozliczone na poszczególne pozycje zgłoszenia celnego według masy brutto towarów (na poz. 1 SAD (granaty) przypadła kwota 200 EUR tj. 830,40 zł, zaś na poz. 2 SAD (pomidory) kwota 2500 EUR tj. 10379,50 zł.

W związku z tym wartość celną towarów objętych poz. 1 SAD (granaty) ustalono doliczając do wartości transakcyjnej towarów w wysokości 885 EUR tj. 3674,34 zł koszty transportu towarów w kwocie 830,40 PLN co dało łącznie 4505 zł. Zmiana wartości celnej towarów objętych poz. 1 SAD nie spowodowała zmiany kwoty wynikającej z długu celnego z uwagi na zastosowaną 0% stawkę celną Natomiast w przypadku pomidorów strona dokonała wyboru sposobu ustalenia ceny wejścia stanowiącej podstawę klasyfikacji przedmiotowych towarów w oparciu o cenę FOB produktów w kraju ich pochodzenia, powiększoną o koszty ubezpieczenia i przewozu do granic obszaru celnego Wspólnoty stosownie do art. 139 ust. 1 lit. a rozporządzenia Nr 1580/2007. W związku z tym również wartość celna pomidorów została określona w oparciu o cenę FOB produktów powiększoną o koszty ubezpieczenia i przewozu do granic obszaru celnego Wspólnoty w następujący sposób: 9375,00 EUR (cena pomidorów ustalona na podstawie faktury nr 148188) x 4,1518 (kurs EUR) + 2500 EUR tj. 10379,50 zł (wysokość kosztów transportu towaru do granic obszaru celnego Wspólnoty przypadająca na poz. 2 SAD) = 49303 zł.

Przy ustalaniu wartości celnej towaru zastosowano kurs waluty EUR (1 EUR - 4.1518 zł) zgodnie z regulacjami zawartymi w: art. 35 WKC, art. 169-172 RWKC, rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie kursu wymiany stosowanego w celu ustalania wartości celnej (Dz. U. Nr 87, poz. 827) i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych wymogów, jakie powinno spełniać zgłoszenie celne (Dz. U. Nr 94, poz. 902 z późn. zm.).

W przedmiotowej sprawie do ustalenia wartości celnej towaru zastosowano kurs waluty 1 EUR = 4,1518 zł opublikowany przez Narodowy Bank Polski w Tabeli kursów nr 206/A z dnia 21 października 2009 r. tj. kurs waluty europejskiej obowiązujący zgodnie z art. 169 ust. 1 i 2 RWKC do końca listopada 2009 r.

Zdaniem Dyrektora IC brak jest podstaw prawnych do przyjęcia przy ustalaniu wartości celnej towaru kursu waluty europejskiej opublikowanego na podstawie art. 18 WKC, o co wnioskuje strona. Organy celne zobowiązane są bowiem do ustalania wartości celnej towaru stosując kurs waluty określony zgodnie z regulacjami zawartymi w art. 168-172 RWKC. Powyższe potwierdza również § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych wymogów, jakie powinno spełniać zgłoszenie celne zgodnie z którym dla ustalania wartości celnej i wartości statystycznej towarów w przywozie i w wywozie należy stosować kurs wymiany, o którym mowa w rozdziale 6 tytułu V części I RWKC, wyznaczony w rozporządzeniu Ministra Finansów wydanym na podstawie art. 11 ustawy Prawo celne.

Dyrektor IC podkreślił, że określona przez organ I instancji wartość celna towaru stanowi podstawę do określenia należności celnych przez zastosowanie stawki celnej ad valorem. W przypadku pomidorów obowiązywała stawka celna ad valorem w wysokości 8,8% wartości celnej towaru. W związku z tym, iż w przedmiotowej sprawie strona udokumentowała pochodzenie towaru z Turcji zastosowano stawkę celną ad valorem w wysokości 0% wartości celnej towaru. Natomiast w celu określenia dodatkowego cła (ekwiwalentu taryfowego) zastosowano kurs waluty opublikowany na podstawie art. 18 WKC. W przepisie tym wskazano, iż równowartość EUR w walutach krajowych, stosowana w celu określenia klasyfikacji taryfowej towarów i należności celnych przywozowych, określana jest raz na miesiąc. Zastosowane w tym przeliczeniu kursy są kursami publikowanymi w przedostatni dzień roboczy miesiąca w Dzienniki Urzędowym Wspólnot Europejskich. Kursy te stosuje się przez cały następny miesiąc.

W niniejszej sprawie w dacie zgłoszenia celnego w procedurze uproszczonej tj. 9 listopada 2009 r. obowiązywał kurs EUR = 4,2523 zł opublikowany w Dz.Urz.UE nr C 259/04 z 29 października 2009 r. W związku z tym określenia należności celnych dla importowanego towaru należało dokonać w następujący sposób: 49303 zł (wartość statystyczna): 18750 kg (masa netto towaru) x 100 = 262,94933 PLN/100kg. Otrzymana w ten sposób cena wejścia w wysokości 262,94933 PLN za 100 kg masy netto towaru mieści się w przedziale określonym warunkiem V002 tj. 61,3 EUR/100 kg - 62,6 EUR/100 kg (260,66599 PLN/100 kg - 266,19398 PLN/100 kg), co powoduje konieczność zastosowania stawki celnej w wysokości 0%+ 1,3 EUR/100 kg masy netto towaru. 0% + 1,3 EUR/100 kg x 4,2523 PLN/EUR (kurs EUR) x 18750 kg (masa netto towaru): 100 = 1036 PLN

Dyrektor IC podkreślił, że ustalenia wartości celnej towaru dokonuje się nie tylko w celu określenia wartości statystycznej, jak podnosi strona w odwołaniu, ale zgodnie z art. 28 WKC dla celów stosowania Taryfy Celnej WE oraz środków pozataryfowych określonych szczególnymi przepisami wspólnotowymi i mających zastosowanie w wymianie towarowej. Większość stawek celnych określonych we Wspólnotowej Taryfie Celnej jest stawkami ad valorem ustalanymi jako procent wartości celnej towaru. W przypadku gdy elementy służące do ustalenia wartości celnej towaru (w tym cena towaru) są wyrażone w chwili ustalenia w walucie innej niż PLN organy celne mają obowiązek zastosowania kursu wymiany waluty zgodnie z zasadami określonymi w art. 169-172 RWKC. Obowiązujące w tym zakresie przepisy nie różnicują sposobu ustalania kursu wymiany waluty ze względu na rodzaj towaru czy też kraj pochodzenia. Zapewnia to jednakowe traktowanie wszystkich importerów na terenie całej Unii bez względu na rodzaj przywożonych towarów oraz kraj, z którego sprowadzany jest towar.

Dyrektor IC nie zgodził się z zarzutami naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez skierowanie decyzji do podmiotu, który nie może być stroną postępowania celnego. Wyjaśnił, że definiujący pojęcie strony postępowania art. 133 Ordynacji podatkowej odwołuje się do instytucji prawa podatkowego. I tak stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110 -117 Ordynacji podatkowej, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności od organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi, lub której interesu prawnego, działanie organu podatkowego dotyczy. Stroną w postępowaniu podatkowym może być również osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej inna niż wyżej wymieniona, jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego, przed powstaniem obowiązku podatkowego ciążą na niej szczególne obowiązki lub zamierza skorzystać z uprawnień wynikających z tego prawa. W prawie celnym funkcjonują natomiast takie instytucje jak dłużnik, zgłaszający, posiadacz pozwolenia itp. Osobom tym, stosując odpowiednio przepis cyt. art. 133 Ordynacji podatkowej przysługuje w postępowaniu status strony, jeżeli postępowanie to dotyczy ich praw i obowiązków lub jeżeli osoby te zamierzają skorzystać z uprawnień wynikających z prawa celnego.

Stosownie do art. 4 pkt 18 WKC, zgłaszającym jest osoba, która dokonuje zgłoszenia celnego we własnym imieniu albo osoba, w której imieniu dokonywane jest zgłoszenie celne. Właściciel towarów lub upoważniony odbiorca może dokonać czynności przed organami celnymi samodzielnie lub przez ustanowionego przedstawiciela. Instytucja przedstawicielstwa uregulowana jest w art. 5 WKC. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu - na warunkach określonych 64 ust. 2 i z zastrzeżeniem przepisu przyjętego w ramach art. 243 ust. 2 lit. b każda osoba ma prawo do działania przez przedstawiciela reprezentującego ją przed organami celnymi celem dokonania wszelkich czynności i formalności przewidzianych w przepisach prawa celnego. Przedstawicielstwo może być: bezpośrednie - w tym przypadku przedstawiciel działa w imieniu i na rzecz innej osoby, lub pośrednie - w tym przypadku przedstawiciel działa we własnym imieniu, lecz na rzecz innej osoby.

Zgodnie z art. 201 ust. 3 WKC dłużnikiem jest zgłaszający. W przypadku przedstawicielstwa pośredniego dłużnikiem jest również osoba, na rzecz której składane jest zgłoszenie celne. Z powołanych przepisów wynika, że gdy zgłaszającym jest przedstawiciel pośredni importera, dłużnikiem jest zarówno importer jak i przedstawiciel pośredni (p. wyrok WSA z 20 marca 2009 r. sygn. akt III SA/Gl 1387/08). Również Agencja Celna działająca w formie spółki cywilnej, która złożyła zabezpieczenie majątkowe należności celnych obciążających podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą jest stroną postępowania celnego, gdyż jej interesu prawnego jako dłużnika solidarnego dotyczy działanie organu celnego (p. wyrok WSA z 1 stycznia 2009 r. sygn. Akt III SA/Wa 1235/09, uchwała 7 sędziów NSA z 24 czerwca 2002 r. sygn. Akt FPS 7/02). W art. 213 WKC wskazano wyraźnie, jeżeli w odniesieniu do tego samego długu celnego występuje kilku dłużników, są oni solidarnie zobowiązani do pokrycia tego długu. W konsekwencji Dyrektor IC uznał, iż skierowanie decyzji organu I instancji do firmy G. oraz przedstawiciela pośredniego tj. Agencji Celnej G. S.C. G. C., M. R., M. M. było zgodne z art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej w związku art. 73 ust. 1 Prawa celnego.

Dyrektor IC za chybiony uznał zarzut naruszenia art. 165 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez przeprowadzenie postępowania i wydanie decyzji bez doręczeniu postanowienia o wszczęciu postępowania. Postanowienie Naczelnika UC nr (...) z (...) stycznia 2012 r. o wszczęciu z urzędu postępowania dotyczącego zgłoszenia celnego z (...) grudnia 2009 r. w zakresie określenia prawidłowej stawki oraz prawidłowej kwoty długu celnego zostało doręczone Agencji - (...) lutego 2012 r., a Podatnikowi 23 stycznia 2012 r. Natomiast zawarta w uzasadnieniu decyzji informacja o doręczeniu ww. postanowienia firmie "S." Sp. z o.o. należy rozpatrywać wyłącznie w kategoriach omyłki pisarskiej nie wpływającej na prawidłowość rozstrzygnięcia.

Ponadto zdaniem Dyrektora IC decyzja organu I instancji odpowiada wymogom określonym w art. 210 § 1 pkt 4 i 6 Ordynacji podatkowej.

Dyrektor IC odnosząc się do zarzutu dotyczącego art. 220 ust. 2 lit. b WKC wskazał, że zgodnie z tym przepisem - zaksięgowania retrospektywnego kwoty należności celnych wynikających z długu celnego nie dokonuje się, gdy kwota należności celnych nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia opłat celnych działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego. Tym samym przesłanki wyłączające możliwość retrospektywnego zaksięgowania długu celnego to:

- pierwotne określenie kwoty długu celnego wskutek błędu organu celnego,

- brak racjonalnej możliwości wykrycia błędu przez dłużnika,

- działanie dłużnika w dobrej wierze,

- przestrzeganie przez dłużnika wszystkich przepisów w zakresie zgłoszenia celnego. Celem powołanego wyżej przepisu jest ochrona uzasadnionego zaufania dłużnika, co do zasadności wszystkich elementów branych pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o pokryciu lub braku pokrycia należności celnych. Skorzystanie z tej ochrony jest możliwe wówczas, gdy ww. warunki zostaną spełnione kumulatywnie. Oprócz kumulatywnych warunków wymaganych dla zastosowania art. 220 ust. 2 lit. b WKC podstawowym wymogiem jest błąd organu celnego. Błąd musi być tego rodzaju, że wyłącznie w jego następstwie dochodzi do niewłaściwego wykazania należnej kwoty długu celnego. Użyte w art. 220 ust. 2 lit. b WKC sformułowanie "w następstwie błędu samych organów celnych" wskazuje, że błąd organu zwalniający od odpowiedzialności z tytułu retrospektywnego zaksięgowania kwot wynikających z długu celnego, to wynik pozytywnej (polegającej na działaniu) i samodzielnej (bez udziału innego podmiotu) aktywności organu, której można zarzucić nielegalność bądź niezasadność. Błędem organu nie jest również przyjęcie zgłoszenia celnego bez weryfikacji, gdyż takie uprawnienie wynika z przepisów prawa. Z kolei dla oceny błędu popełnionego przez dłużnika istotny jest rodzaj popełnionego błędu, doświadczenie zawodowe zgłaszającego oraz wykazana przez niego staranność.

Przepisy prawa celnego nie definiują pojęcia błędu organu celnego, jednakże problematyka ta była przedmiotem rozważań ETS, który stwierdził, że pojęcie to odnosi się nie tylko do błędów rachunkowych i pisarskich, ale także do błędów polegających na błędnej interpretacji wykładni lub zastosowaniu prawa. W orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, że przy ocenie spełnienia pierwszej z przesłanek rozważane jest przede wszystkim, czy organ celny istotnie popełnił błąd polegający na przyjęciu nieprawidłowego zgłoszenia celnego, który doprowadził do niezaksięgowania należności celnych przywozowych oraz czy w takiej sytuacji należało odstąpić od retrospektywnego zaksięgowania należności celnych w oparciu o ww. przepis art. 220 WKC. Za błąd organu celnego w rozumieniu art. 220 ust. 2 lit. b WKC uważa się nieprawidłowe zaksięgowanie kwot należności prawnie należnych, w wyniku działania organu celnego. Sytuacje, w których organ celny pełni rolę pasywną nie stanowią błędu, ponieważ organ celny w takim przypadku nie jest faktycznie odpowiedzialny za błąd. Z tego względu błąd organu celnego występuje jedynie w sytuacji, gdy organ istotnie go popełnia, w sytuacji, gdy mu jedynie zostanie poddany. W praktyce błąd nie wystąpi w sytuacji, gdy dane zawarte w zgłoszeniu celnym zostały jedynie przyjęte, tzn. zostały bez kwestionowania wzięte za podstawę dla określenia należności celnych. Przy takim rozumieniu omawianego pojęcia, w ocenie Dyrektora IC, przyjęcie zgłoszenia celnego bez skorzystania z możliwości jego pełnej weryfikacji przed zwolnieniem towaru, nie stanowi błędu organu, który wyłącza możliwość retrospektywnego zaksięgowania długu celnego.

Dyrektor IC podkreślił, że przyjęcie zgłoszenia celnego i zwolnienie towarów nie jest równoznaczne z uznaniem zgłoszenia celnego za prawidłowe. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 4 pkt 17 WKC zgłoszenie celne rozumiane jest jako czynność przez którą osoba wyraża, w wymaganej formie i w określony sposób zamiar objęcia towaru procedurą celną. To importer dokonuje samoobliczenia należności publicznoprawnych. Ustawodawca wprowadził w postępowaniu celnym daleko idący formalizm, którego konsekwencją jest przyjęcie, iż kwoty zadeklarowane w dokumentach SAD są należne Skarbowi Państwa, chyba że zostaną one skutecznie zakwestionowane i obliczone w prawidłowej wysokości i w nakazanej przez prawo formie przez właściwe organy. Przy czym przy formalnym wypełnieniu właściwych pozycji dokumentu SAD, bez względu na ich poprawność, organ celny ma obowiązek przyjąć taki dokument, jeżeli wraz z nim następuje przedstawienie towaru. Zgodnie bowiem z art. 63 WKC pod warunkiem przedstawienia organom celnym zgłoszenia, które spełnia warunki określone w art. 62 WKC jest ono natychmiast przyjmowane przez te organy. Taka konstrukcja zgłoszenia celnego i wynikającego z niego długu celnego rozumianego jako obowiązek mszczenia należności celnych wyklucza możliwość ingerowania na etapie przyjęcia zgłoszenia celnego w treść tego dokumentu przez funkcjonariusza celnego. Zupełnie odrębną kwestią jest kontrola przyjętego zgłoszenia celnego, która może nastąpić po przyjęciu zgłoszenia celnego, a przed zwolnieniem towaru do wnioskowanej procedury (art. 68 WKC) lub po zwolnieniu towarów do określonej procedury (kontrola postimportowa - art. 78 ust. 2 WKC).

Konkludując Dyrektor IC uznał, że w świetle powyższych wyjaśnień oraz całokształtu zebranego materiału dowodowego w tej sprawie nie wystąpiły przesłanki warunkujące odstąpienie od retrospektywnego zaksięgowania należności celnych. Dyrektor IC podał także podstawy i konieczność poboru od nieuiszczonego w terminie cła.

Na decyzję Dyrektora IC w W. oddzielne skargi złożyła T. B. oraz Agencja Celna. Obie skargi zawierały takie same zarzuty jak sformułowane w ich odwołaniach od decyzji Naczelnika UC w P.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IC podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Sąd w trakcie rozprawy z 3 września 2013 r. postanowił o połączeniu spraw o sygn. akt V SA/Wa 538/13 i V SA/Wa 785/13 do ich łącznego rozpoznania i wspólnego rozstrzygnięcia oraz prowadzić je dalej pod wspólną sygnaturą V SA/Wa 538/13.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd ocenia, czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że skargi nie są zasadne.

Przedmiotem zgłoszenia celnego uzupełniającego z (...) grudnia 2009 r. nr (...) był sprowadzony spoza terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej (z T.) towar: granaty i pomidory. Importerem przedmiotowego towaru była T. B. w imieniu której działała - jako przedstawiciel pośredni - Agencja Celna G. s.c. G. C., M. R., M. M. z P.

Przedmiotem sporu jest prawidłowość zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości celnej towaru (dotyczącej pomidorów) oraz stawki celnej, które miały wpływ na prawidłowe określenie należności celnych, poprzez doliczenie do należności celnych opłat dodatkowych. Zdaniem skarżących wyliczona w zgłoszeniu celnym wartość celna towaru, poprzedzona ustaleniem tzw. cena wejścia była prawidłowa, w związku z tym nie powinna powodować obciążenia towaru opłatą dodatkową.

Sąd rozpoznając przedmiotową sprawę wskazuje, że zgodnie z art. 20 ust. 1 WKC, w przypadku powstania długu celnego wymagane zgodnie z prawem należności określone są na podstawie Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich. Stosowanie do art. 201 ust. 1 lit. a WKC, dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do swobodnego obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym. Kwota należności celnych przywozowych jest określana na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili powstania długu celnego (art. 214 ust. 1 WKC).

Stosownie do art. 12 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, w przedmiotowej sprawie podstawę zastosowanych stawek celnych stanowiło rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1031/2008 z dnia 19 września 2008 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. U. WE L Nr 29 i z 31 października 2008 r.). Zgłoszenie przedmiotowego towaru do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu w ramach procedury uproszczonej nastąpiło 9 listopada 2009 r. Zgodnie z art. 76 ust. 3 WKC w przypadkach określonych w ust. 1 lit. c wpisanie do ewidencji ma tę samą moc prawną co przyjęcie zgłoszenia określonego w art. 62 WKC.

Przedmiotem zgłoszenia celnego były m.in. pomidory świeże importowane z Turcji. Przywóz tych towarów sprowadzonych z krajów trzecich objęty był stosowanym w UE systemem cen wejścia. System ten w dacie zgłoszenia celnego regulowany był rozporządzeniem Rady (WE) Nr 1182/2007 z dnia 26 września 2007 r. ustanawiającym przepisy szczegółowe dotyczące sektora owoców i warzyw, zmieniającym dyrektywy 2001/12/WE, 2001/113/WE i rozporządzenia (EWG) nr 827/68, (WE) nr 2200/96, (WE) nr 2201/96, (WE) nr 2826/2000, (WE) nr 1782/2003, (WE) nr 318/2006 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 2202/96. Natomiast rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1580/2007 z dnia 21 grudnia 2007 r. ustanawiające przepisy wykonawcze do rozporządzeń Rady (WE) nr 2200/96, (WE) nr 2201/96 i (WE) nr 1182/2007 w sektorze owoców i warzyw (Dz. Urz. WE L 350 z dnia 31 grudnia 2007 r.) szczegółowo regulowało zasady stosowania ustaleń dotyczących przywozu owoców i warzyw.

System ceł wejścia polega na pobieraniu specyficznych opłat celnych, które są sumą cła ad valorem i cła dodatkowego (tzw. ekwiwalentu taryfowego) nakładanego, gdy cena owoców i warzyw dopuszczanych do swobodnego obrotu w UE (tzw. cena importowa) jest niższa od ceny wejścia ustalonej dla danego gatunku owoców i warzyw. Import owoców i warzyw dokonywany po cenie równej cenie wejścia bądź od niej wyższej obciążony jest jedynie cłem ad valorem.

Cena wejścia produktów sektora owoców i warzyw wykorzystywana jest do szczegółowego klasyfikowania tych towarów w taryfie celnej oraz określania specyficznych opłat celnych. Wysokość ceny wejścia (w euro za 100 kg masy netto) ustalana jest co roku przez Komisję Europejską i określana we Wspólnej Taryfie Celnej. Obowiązujące w 2009 r. ceny wejścia zostały określone w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1031/2008 w Załączniku nr 2. Są one podawane dla danego kodu CN produktu. Dla każdego produktu objętego systemem cen wejścia w taryfie celnej określone są skale, tzw. progi stosowania cen wejścia za 100 kg netto produktu. Progi te odpowiadają porównaniu wysokości ceny wejścia do wysokości ceny importowej. Ponadto taryfa celna przewiduje zróżnicowanie ceny wejścia w zależności od okresu roku kalendarzowego.

W przypadku udokumentowania pochodzenia towaru z Turcji zgodnie z Protokołem 3 do Decyzji nr 1/98 Rady Stowarzyszenia WE - Turcja z 25 lutego 1998 r. w sprawie warunków handlu produktami rolnymi (OJ L 86 z 20 marca 1998 r. z późn. zm.) dla towaru objętego kodem CN 0702 00 00 - "Pomidory, świeże lub schłodzone" w okresie od dnia 1 listopada do 20 grudnia 2009 r. obowiązywało sześć progów porównania ceny wejścia do ceny importowanego towaru, wyrażonych w EUR/100 kg masy netto (V001: cena importowa równa lub większa od ceny wejściowej: 62,6 EUR/100kg - 0%; V002: cena importowa równa lub większa od ceny wejściowej: 61,3 EUR/100kg - 0% + 1,3 EUR/100kg; V003: cena importowa równa lub większa od ceny wejściowej: 60,1 EUR/100kg - 0% + 2,2 EUR/100kg; V004: cena importowa równa lub większa od ceny wejściowej: 58,8 EUR/100kg - 0% + 3,8 EUR/100kg; V005: cena importowa równa lub większa od ceny wejściowej: 57,6 EUR/100kg - 0% + 5 EUR/100kg; V006: cena importowa równa lub większa od ceny wejściowej: 0 EUR/100kg - 0% + 29,8 EUR /100kg).

Zasady określania ceny importowej umożliwiające przyporządkowanie jej do właściwego progu ceny wejścia zostały wskazane w art. 139 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1580/2007. Zgodnie z którym cena importowa, stanowiąca podstawę klasyfikacji produktów wymienionych w części A załącznika XV (w tym pomidorów świeżych) zgodnie z Taryfą Celną WE, równa się według uznania importera:

a)

cenie FOB produktów w kraju ich pochodzenia, powiększonej o koszty ubezpieczenia i przewozu do granic obszaru celnego Wspólnoty w przypadku, gdy taka cena i takie koszty są znane w chwili sporządzenia zgłoszenia o dopuszczeniu produktów do swobodnego obrotu (...).

b)

wartości celnej wyliczonej zgodnie z art. 30 ust. 2 lit. c rozporządzenia (EWG) nr 2913/92 stosowanej tylko w odniesieniu do danych przywożonych produktów. W takim przypadku należność przywozową należy potrącić zgodnie z przepisami przewidzianymi w art. 138 ust. 1 (...).

c)

standardowej wartości przywozowej wyliczonej zgodnie z art. 138 niniejszego rozporządzenia.

W przypadku gdy cena wejścia jest obliczana na podstawie ceny FOB produktów w kraju pochodzenia, wartość celna obliczana jest na podstawie danej sprzedaży po tej cenie. W przypadku gdy cena wejścia jest obliczana zgodnie z jedną z procedur przewidzianych w ust. 1 lit. b lub c lub w ust. 2 lit. b wartość celna obliczana jest na tej samej podstawie co cena wejścia (art. 139 ust. 3 ww. rozporządzenia).

Zgodnie z art. 29 ust. 1 WKC wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana, o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33 WKC. W celu ustalenia wartości celnej z zastosowaniem art. 29, do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywożone towary dodaje się m.in. koszty transportu i ubezpieczenia przywiezionych towarów do miejsca ich wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty (art. 32 ust. 1 lit. e "i" WKC).

W przedmiotowej sprawie skarżąca - w imieniu której działała Agencja Celna - dokonali wyboru sposobu ustalenia ceny wejścia sprowadzonych pomidorów stanowiącej podstawę klasyfikacji towarów w oparciu o cenę FOB produktów w kraju ich pochodzenia, powiększoną o koszty ubezpieczenia i przewozu do granic obszaru celnego Wspólnoty stosowanie do art. 139 ust. 1 lit. a rozporządzenia Komisji (WE) nr 1580/2007.

W związku z powyższym również wartość celna przedmiotowych pomidorów została określona w oparciu o cenę FOB produktów powiększoną o koszty ubezpieczenia i przewozu do granic obszaru celnego Wspólnoty. Przedstawiony w zaskarżonej decyzji następujący sposób wyliczenia wartości celnej jest prawidłowy:

9375,00 EUR (cena pomidorów ustalona na podstawie faktury nr 148183) x 4,1518 (kurs EUR) + 2500 EUR tj. 10379,50 zł (wysokość kosztów transportu towaru do granic obszaru celnego Wspólnoty przypadająca na poz. 2 SAD) = 49303 zł.

Przy ustalaniu wartości celnej towaru organy prawidłowo zastosowały kurs waluty EUR (1 EUR - 4.1518 zł) zgodnie z następującymi regulacjami.

Stosowanie do art. 35 WKC - jeżeli elementy służące do ustalenia wartości celnej towarów wyrażone są w walucie innej niż waluta Państwa Członkowskiego, w którym ustalana jest wartość celna, kurs wymiany, który ma być zastosowany, powinien być taki, jak należycie opublikowany przez właściwe w tym celu organy. Zgodnie § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie kursu wymiany stosowanego w celu ustalania wartości celnej (Dz. U. Nr 87, poz. 827) przy ustalaniu wartości celnej towaru stosuje się bieżące kursy średnie walut obcych w złotych, wyliczane i ogłaszane przez Narodowy Bank Polski. Reguły stosowania tych kursów wynikają z art. 169-172 RWKC. Co do zasady są one ustalane w przedostatnią środę miesiąca i obowiązują przez cały następujący po nim miesiąc kalendarzowy. Ustalona z zastosowaniem tak określonego kursu walut wartość celna towaru stanowi podstawę ustalenia wartości statystycznej oraz określenia należności celnych z zastosowaniem stawki celnej ad valorem określonej jako procent wartości celnej towaru.

Odrębną kwestią jest stosowanie kursów walut w celu określenia klasyfikacji taryfowej towarów i należności celnych przywozowych w przypadku stawek celnych wyrażonych w EUR (w odniesieniu do przedmiotowych pomidorów drugi element stawki celnej - ekwiwalent taryfowy). Równowartość EUR w walutach krajowych, stosowana w celu określenia klasyfikacji taryfowej i należności przywozowych (stawki wyrażane w EUR), zgodnie z art. 18 ust. 1 WKC jest określana raz na miesiąc. Kursy zastosowane do tego przeliczenia są publikowane w przedostatni dzień roboczy miesiąca w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich serii C i stosowane są przez cały następny miesiąc. Odstępstwo od tej zasady następuje wówczas, gdy stosowany na początku miesiąca kurs różni się o ponad 5% od kursu opublikowanego w przedostatnim dniu roboczym przed 15 dniem tego samego miesiąca, wówczas ten ostatni kurs stosuje się począwszy od 15 aż do końca tego miesiąca.

W związku z powyższym - organy trafnie przyjęły - że w przypadku, gdy podmiot wnosi o określenie należności wg ceny FOB towarów powiększonej o koszty ubezpieczenia i przewozu do granic obszaru celnego Wspólnoty lub wartości celnej wyliczonej zgodnie z art. 30 ust. 2 lit "c" WKC - do określenia wartości celnej towaru stosowany jest kurs waluty wynikający z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r., natomiast do określenia ceny wejścia wskazanej we Wspólnej Taryfie Celnej oraz określenia należności celnych przywozowych z zastosowaniem stawek celnych wyrażonych w EUR - kurs waluty wynikający z art. 18 ust. 1 WKC. Oznacza to, że w tych przypadkach stosowane są równocześnie dwa kursy walut tj. NBP do określenia wartości celnej oraz Komisji Europejskiej - do określenia cen wejścia wskazanych we Wspólnej Taryfie Celnej i wysokości stawek celnych wyrażonych w EUR. W niniejszej sprawie w dacie zgłoszenia celnego w procedurze uproszczonej tj. 9 listopada 2009 r. obowiązywał kurs EUR = 4,2523 PLN.

W związku z tym określenia należności celnych dla importowanego towaru dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji przedstawia się w następujący sposób:

1. Ustalenie wysokości ceny importowej w PLN/100kg masy netto towaru:

49303 PLN (wartość statystyczna) / 18750 kg (masa netto towaru) x 100 = 262,94933 PLN/100kg

2. Porównanie wysokości ustalonej w powyższy sposób ceny importowej z progami cen wejścia ustalonymi we Wspólnej Taryfie Celnej. W tym celu należy dokonać przeliczenia cen wejścia oraz wysokości ekwiwalentu taryfowego z zastosowaniem kursu EUR ustalonego na podstawie art. 18 ust. 1 WKC.

V001: Cena importowa równa lub większa od ceny wejściowej: 62,6 EUR/100kg (tekst jedn.: 266,19398 PLN/100kg) - 0%.

V002: Cena importowa równa lub większa od ceny wejściowej: 61,3 EUR/100kg (tekst jedn.: 260,66599 PLN/100kg) - 0% + 1,3 EUR/100kg (tekst jedn.: 5,52799 PLN/100 kg).

V003: Cena importowa równa lub większa od ceny wejściowej: 60,1 EUR/100kg (tekst jedn.: 255,56323 PLN/100kg) - 0% + 2,5 EUR/100kg (tekst jedn.: 10,63075 PLN/100 kg).

V004: Cena importowa równa lub większa od ceny wejściowej: 58,8 EUR/100kg (tekst jedn.: 250,03524 PLN/100kg) - 0% + 3,8 EUR/100kg (tekst jedn.: 16,15874 PLN/100 kg).

V005: Cena importowa równa lub większa od ceny wejściowej: 57,6 EUR/100kg (tekst jedn.: 244,93248 PLN/100kg) - 0% + 5 EUR/100kg (tekst jedn.: 21,2615 PLN/100 kg).

V006: Cena importowa równa lub większa od ceny wejściowej: 0 EUR/100kg - 0% + 29,8 EUR/100kg (tekst jedn.: 12,71854 PLN/100 kg).

3. Ustalenie wysokości należności celnych z zastosowaniem stawek celnych określonych we Wspólnej Taryfie Celnej.

W związku z tym, że cena importowa ustalona w wysokości 262,94933 PLN/100kg masy netto towaru mieściła się w przedziale określonym warunkiem V002, organy prawidłowo zastosowały stawkę celna w wysokości 0% + 1,3 EUR/100kg masy netto towaru. W wyniku podstawienia danych została ustalona wysokość należności celnych: 0% + 1,3 EUR/100kg x 4,2523 PLN/EUR (kurs EUR) x 18750 kg (masa netto towaru): 100 = 1036 PLN.

Tak więc ustalenia należności celnych w kwocie 1036 PLN organy dokonały w sposób zgodny z art. 139 ust. 1 lit. a i ust. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1580/2007, art. 18 ust. 1 WKC oraz art. 169-172 RWKC. Dlatego też Sąd uznał zarzut naruszenia w tym zakresie przepisów wspólnotowych za chybiony.

Sąd za błędne uznał także zarzuty dotyczące zasad ustalania wartości celnej towaru przy określaniu należności celnych od sprowadzonych pomidorów. Ustalenia wartości celnej towaru dokonuje się bowiem nie tylko w celu określenia wartości statystycznej, ale zgodnie z art. 28 WKC dla celów stosowania Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich oraz środków pozataryfowych. Większość stawek celnych określonych we Wspólnotowej Taryfie Celnej jest stawkami ad valorem ustalanymi jako procent wartości celnej towaru. W przypadku gdy elementy służące do ustalenia wartości celnej towaru (w tym cena towaru) są wyrażone w chwili ustalenia w walucie innej niż PLN organy celne mają obowiązek zastosowania kursu wymiany waluty zgodnie z zasadami określonymi w art. 169-172 RWKC. Obowiązujące w tym zakresie przepisy nie różnicują sposobu ustalania kursu wymiany waluty ze względu na rodzaj towaru czy też kraj pochodzenia. Zapewnia to jednakowe traktowanie wszystkich importerów na terenie całej Unii bez względu na rodzaj przywożonych towarów oraz kraj z którego sprowadzany jest towar. W związku z tym nie jest możliwe zastosowanie przy ustalaniu wartości celnej towaru kursu, waluty ustalonego na podstawie art. 18 WKC. Ponadto wbrew twierdzeniom podnoszonym w skardze nie jest możliwe przyjęcie wprost przy dokonywaniu ustalenia należności celnych wartości celnej wyrażonej w EUR. Polska - jak trafnie zauważa organ w odpowiedzi na skargę - nie jest bowiem członkiem "strefy euro". W związku z tym do czasu przystąpienia do "strefy euro" w Polsce obowiązują jednolite zasady przeliczania kursów walut przy ustalaniu wartości celnej towaru bez względu na to czy wartość ta jest wyrażona w EUR czy też w innych walutach.

Sąd zauważa również, że skarżąca miała możliwość skorzystania przy wyliczaniu należności celnych i podatkowych z udostępnionego przez administrację celną "kalkulatora taryfowego". Za pomocą tego kalkulatora wpisanie danych w postaci m.in. kodu towaru, elementów kalkulacyjnych wyrażonych w PLN, daty zgłoszenia, masy netto i kraju pochodzenia, umożliwiało natychmiastowe i prawidłowo dokonanie wyliczenia należności celnych bez nakładania na podmiot gospodarczy obowiązku każdorazowego dokonywania opisanej wyżej szczegółowej kalkulacji. Kalkulator dokonuje bowiem automatycznego przeliczenia zarówno cen wejścia, jak również stawek celnych wyrażonych w EUR na podstawie kursów EUR ustalonych zgodnie z art. 18 WKC i wprowadzonych centralnie do systemu CELINA. Importer jest jedynie zobowiązany do prawidłowego przeliczenia wartości celnej towaru wyrażonej w innej walucie niż PLN zgodnie z zasadami określonymi w art. 169-172 RWKC. Wydruki kalkulatora taryfowego dla przedmiotowego towaru znajdują się w aktach administracyjnych sprawy i potwierdzają prawidłową wartość przeliczeń wskazaną w zaskarżonej decyzji (p.k. 124-127 akt adm.).

Konkludując tą część zarzutów Sąd stwierdza, że wyliczenie ceny wejścia, a następnie kalkulacja należności celnych zostały przez organy celne przeprowadzone prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.

Sąd odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania - sformułowanych w skardze skarżącej T. B. - stwierdza, iż nie są one zasadne. Przede wszystkim nie jest trafny zarzut naruszenia art. 165 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez przeprowadzenie postępowania i wydanie decyzji bez doręczenia postanowienia o wszczęciu. Sąd wskazuje, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się postanowienie o wszczęciu postępowania z (...) stycznia 2012 r. wraz ze zwrotnym potwierdzeniem jego odbioru przez skarżącą (T. B.) z 23 stycznia 2012 r. (p.k. 30-31 akt adm.). Natomiast artykułowany w skardze fakt powołania się w decyzji organu I instancji, że postanowienie o wszczęciu nie zostało odebrane przez stronę lecz przez podmiot o nazwie "S." należy uznać za oczywistą omyłkę pisarską, która w żaden mierze nie miała wpływu na zachowaną prawidłowość wszczęcia postępowania.

Następnie Sąd uznaje za chybiony zarzut dotyczący skierowania decyzji do podmiotu, który nie może być stroną postępowania celnego. Wskazać należy za organem, że definiujący pojęcie strony postępowania art. 133 Ordynacji podatkowej odwołuje się do instytucji prawa podatkowego. I tak stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110 -117 Ordynacji podatkowej, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności od organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi, lub której interesu prawnego, działanie organu podatkowego dotyczy. Stroną w postępowaniu podatkowym może być również osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej inna niż wyżej wymieniona, jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego, przed powstaniem obowiązku podatkowego ciążą na niej szczególne obowiązki lub zamierza skorzystać z uprawnień wynikających z tego prawa. W prawie celnym funkcjonują natomiast takie instytucje jak dłużnik, zgłaszający, posiadacz pozwolenia itp. Osobom tym, stosując odpowiednio przepis cyt. art. 133 Ordynacji podatkowej przysługuje w postępowaniu status strony, jeżeli postępowanie to dotyczy ich praw i obowiązków lub jeżeli osoby te zamierzają skorzystać z uprawnień wynikających z prawa celnego.

Stosownie do art. 4 pkt 18 WKC, zgłaszającym jest osoba, która dokonuje zgłoszenia celnego we własnym imieniu albo osoba, w której imieniu dokonywane jest zgłoszenie celne. Właściciel towarów lub upoważniony odbiorca może dokonać czynności przed organami celnymi samodzielnie lub przez ustanowionego przedstawiciela. Instytucja przedstawicielstwa uregulowana jest w art. 5 WKC. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu - na warunkach określonych 64 ust. 2 i z zastrzeżeniem przepisu przyjętego w ramach art. 243 ust. 2 lit. b każda osoba ma prawo do działania przez przedstawiciela reprezentującego ją przed organami celnymi celem dokonania wszelkich czynności i formalności przewidzianych w przepisach prawa celnego. Przedstawicielstwo może być: bezpośrednie - w tym przypadku przedstawiciel działa w imieniu i na rzecz innej osoby, lub pośrednie - w tym przypadku przedstawiciel działa we własnym imieniu, lecz na rzecz innej osoby.

Zgodnie z art. 201 ust. 3 WKC dłużnikiem jest zgłaszający. W przypadku przedstawicielstwa pośredniego dłużnikiem jest również osoba, na rzecz której składane jest zgłoszenie celne. Z powołanych przepisów wynika, że gdy zgłaszającym jest przedstawiciel pośredni importera, dłużnikiem jest zarówno importer jak i przedstawiciel pośredni. Również Agencja Celna działająca w formie spółki cywilnej, która złożyła zabezpieczenie majątkowe należności celnych obciążających podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą jest stroną postępowania celnego, gdyż jej interesu prawnego jako dłużnika solidarnego dotyczy działanie organu celnego. W art. 213 WKC wskazano wyraźnie, jeżeli w odniesieniu do tego samego długu celnego występuje kilku dłużników, są oni solidarnie zobowiązani do pokrycia tego długu. W konsekwencji skierowanie decyzji organu I instancji do obu stron postępowania importera i Agencji Celnej było zgodne z art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej w związku art. 73 ust. 1 Prawa celnego.

Sąd uznaje za chybione zarzuty jakoby zaskarżona decyzja nie odpowiadała wymogom określonym w art. 210 § 1 pkt 4 i 6 Ordynacji podatkowej. Zaskarżona decyzja bardzo szczegółowo przedstawia stan faktyczny i prawny oraz odpowiedziała na wszystkie argumenty podniesione przez strony w złożonych odwołaniach.

Sąd nie stwierdza także aby w sprawie doszło do naruszenia art. 220 ust. 2 lit. b WKC w myśl którego - zaksięgowania retrospektywnego kwoty należności celnych wynikających z długu celnego nie dokonuje się, gdy kwota należności celnych nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia opłat celnych działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego. Podkreślić należy, że skorzystanie z tego przepisu jest możliwe wówczas, gdy wszystkie warunki w nim wymienione zostaną spełnione łącznie. Oprócz kumulatywnych warunków wymaganych dla zastosowania art. 220 ust. 2 lit. b WKC podstawowym wymogiem jest błąd organu celnego. Błąd musi być tego rodzaju, że wyłącznie w jego następstwie dochodzi do niewłaściwego wykazania należnej kwoty długu celnego. Użyte w art. 220 ust. 2 lit. b WKC sformułowanie "w następstwie błędu samych organów celnych" wskazuje, że błąd organu zwalniający od odpowiedzialności z tytułu retrospektywnego zaksięgowania kwot wynikających z długu celnego, to wynik pozytywnej i samodzielnej aktywności organu, której można zarzucić nielegalność bądź niezasadność. Błędem organu nie jest również przyjęcie zgłoszenia celnego bez weryfikacji, gdyż takie uprawnienie wynika z przepisów prawa. Z kolei dla oceny błędu popełnionego przez dłużnika istotny jest rodzaj popełnionego błędu, doświadczenie zawodowe zgłaszającego oraz wykazana przez niego staranność.

Zdaniem Sądu przyjęcie zgłoszenia celnego bez skorzystania z możliwości jego pełnej weryfikacji przed zwolnieniem towaru, nie stanowi błędu organu, który wyłącza możliwość retrospektywnego zaksięgowania długu celnego. Wskazać bowiem należy, że przyjęcie zgłoszenia celnego i zwolnienie towarów nie jest równoznaczne z uznaniem zgłoszenia celnego za prawidłowe. Zgodnie z art. 4 pkt 17 WKC zgłoszenie celne rozumiane jest jako czynność przez którą osoba wyraża, w wymaganej formie i w określony sposób zamiar objęcia towaru procedurą celną. To importer dokonuje samoobliczenia należności publicznoprawnych. Ustawodawca wprowadził w postępowaniu celnym daleko idący formalizm, którego konsekwencją jest przyjęcie, iż kwoty zadeklarowane w dokumentach SAD są należne Skarbowi Państwa, chyba że zostaną one skutecznie zakwestionowane i obliczone w prawidłowej wysokości i w nakazanej przez prawo formie przez właściwe organy. Przy czym przy formalnym wypełnieniu właściwych pozycji dokumentu SAD, bez względu na ich poprawność, organ celny ma obowiązek przyjąć taki dokument, jeżeli wraz z nim następuje przedstawienie towaru. Zgodnie z art. 63 WKC pod warunkiem przedstawienia organom celnym zgłoszenia, które spełnia warunki określone w art. 62 WKC jest ono natychmiast przyjmowane przez te organy. Taka konstrukcja zgłoszenia celnego i wynikającego z niego długu celnego rozumianego jako obowiązek uiszczenia należności celnych wyklucza możliwość ingerowania na etapie przyjęcia zgłoszenia celnego w treść tego dokumentu przez funkcjonariusza celnego. Zupełnie odrębną kwestią jest kontrola przyjętego zgłoszenia celnego, która może nastąpić po przyjęciu zgłoszenia celnego, a przed zwolnieniem towaru do wnioskowanej procedury (art. 68 WKC) lub po zwolnieniu towarów do określonej procedury (kontrola postimportowa - art. 78 ust. 2 WKC), która w niniejszej sprawie została dokonana.

Reasumując Sąd stwierdza, że skargi nie mogą być uwzględnione, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżone decyzje na podstawie art. 145 p.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, a zatem w oparciu o art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skarg.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.