Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2163103

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 19 lutego 2016 r.
V SA/Wa 4357/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Madalińska-Urbaniak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi (...) Sp. z o.o. w (...) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w (...) z dnia (...) września 2015 r. nr (...) w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji

Uzasadnienie faktyczne

(...) Sp. z o.o. w (...) w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w (...) z (...) września 2015 r. nr (...), utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego (...) w (...) z (...) kwietnia 2015 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 48.000 zł z tytułu urządzania gry na automatach do gier bez wymaganego zezwolenia, zawarła m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na zasadzie art. 61 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może jej wyrządzić znaczną szkodę i spowodować trudne do odwrócenia skutki. Zdaniem Spółki, wobec wygenerowania przez nią straty za ostatnie dwa lata obrotowe, uiszczenie kary skutkować będzie naruszeniem jej płynności finansowej. Wnioskodawca dodał, że średni miesięczny zysk w miesiącu styczniu 2015 r. jest niższy niż kwota wymierzonej kary. Efektem egzekucji tej kwoty będzie zakończenie prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej i tym samym utrata przez stronę skarżącą jedynego źródła utrzymania.

Pismem z 4 stycznia 2016 r. pełnomocnik strony skarżącej uzupełnił argumentację dotyczącą wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji przedstawioną w skardze i podkreślił, że w chwili obecnej Spółka otrzymała jeszcze kilka innych decyzji wymierzających kary pieniężne na łączną kwotę prawie 1.224.000,00 zł, która w sposób znaczący przekracza możliwości finansowe spółki. Autor skargi podkreślił, że realizacja obowiązków wynikających z zaskarżonej decyzji będzie prowadziła do naruszenia płynności finansowej i upadłości spółki, której efektem będzie likwidacja przedsiębiorstwa. Wnioskodawca zaznaczył, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym dojdzie do zajęcia ruchomości spółki w postaci automatów do gier, a ewentualna ich sprzedaż egzekucyjna będzie skutkować wyzuciem spółki z jedynego składnika majątkowego. Ponadto w toku postępowania egzekucyjnego zajmowane są wierzytelności spółki oraz jej jedyny rachunek bankowy.

Z przekazanych akt sprawy wynika, że Dyrektor Izby Celnej w (...) nie rozstrzygnął wniosku o wstrzymanie wykonania własnej decyzji z (...) sierpnia 2015 r.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja/postanowienie administracyjne korzystają z domniemania zgodności z prawem i podlegają wykonaniu.

Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Nie jest dopuszczalne w ramach tych przesłanek dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej.

Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym miedzy innymi w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r. o sygn. akt GZ 138/04, podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę (majątkową lub uszczerbek niemajątkowy), które nie będą mogły być wynagrodzone przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, strona skarżąca ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienia NSA z 14 listopada 2006 r., II FZ 585/06; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie wystarczy zatem ogólny tylko wywód strony. Jej twierdzenia powinny wyjaśniać, na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a także znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej. Podkreślić również należy, iż w judykaturze utrwalony jest już pogląd, zgodnie z którym, podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny (por. postanowienia NSA: z dnia 25 kwietnia 2012 r., II FSK 498/12; z dnia 10 maja 2011 r., II FZ 106/11;z dnia 9 września 2011 r., II FSK 1501/11; z dnia 28 września 2011 r., I FZ 219/11 i z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07).

Skarżąca Spółka uzasadniając swój wniosek podniosła, iż wyegzekwowanie kwoty określonej w zaskarżonej decyzji, jak również innych decyzjach nakładających na nią kary pieniężne, może doprowadzić do egzekucji jej majątku, a nawet do jej likwidacji. W ocenie skarżącej, okoliczność ta potwierdza, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia nieodwracalnych skutków. Skutki te miałyby powstać w sferze finansowej Spółki.

Wobec powyższego, w pierwszej kolejności Sąd podkreśla, iż - co do zasady-nawet trudna sytuacja finansowa osoby prawnej nie powoduje sama przez się ziszczenia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w omawianym przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że wstrzymanie wykonania decyzji uzasadniać mogą tylko konkretne okoliczności, będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na aktualną sytuację majątkową strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Innymi słowy strona musi wykazać, że w powiązaniu z jej sytuacją majątkową, wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki z powodu wystąpienia tych konkretnych okoliczności. Natomiast za wstrzymaniem wykonania aktu nie mogą przemawiać same obiektywne, przedstawione przez stronę trudności, pojawiające się w prowadzonej działalności gospodarczej, bowiem w postępowaniu o udzielenie ochrony tymczasowej badany jest wpływ wykonania zaskarżonego aktu na sytuację majątkową strony, a nie wpływ na tą sytuację jakichkolwiek innych czynników (por. postanowienie NSA z dnia 21 marca 2013 r. o sygn. akt I FZ 15/13).

W konsekwencji oznacza to, iż badanie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej nie sprowadza się li tylko do oceny kondycji finansowej wnioskującej strony, a już z pewnością ocena ta nie jest tożsama z oceną dokonywaną przy badaniu wniosku o prawo pomocy. Podkreślenia przy tym wymaga, iż przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie należy mylić z przesłankami jakimi należy kierować się w ramach instytucji prawa pomocy. Jeżeli zatem uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu sprowadza się do kwestii związanych ze stanem majątkowym strony, to nie wystarczy tylko wykazanie, że sytuacja materialna wnioskodawcy jest zła, ale niezbędne jest jeszcze uprawdopodobnienie, że brak zastosowania ochrony tymczasowej w tym konkretnym przypadku spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w sferze majątkowej wnioskującej strony (por. postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2015 r. o sygn. akt II GZ 651/15).

W ocenie Sądu przedłożone przez stronę skarżącą dokumenty, zgromadzone w aktach sądowych w związku z postępowaniem w sprawie prawa pomocy (w niniejszej sprawie jaki i w sprawie sygn. akt V SA/Wa 3254/15), nie świadczą o utracie przez nią płynności finansowej. Wręcz przeciwnie, ich analiza prowadzi do wniosku, że Spółka osiąga znaczne przychody i posiada majątek znacznej wartości. Spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą. Skarżąca w 2014 r. uzyskała przychód w kwocie 1.688.950,20 zł oraz poniosła koszty podatkowe w wysokości 1.745.404,46 zł. Istotne jest przy tym to, że w pierwszym kwartale 2015 r. Spółka kontynuowała prowadzenie działalności gospodarczej, uzyskując za pierwsze cztery miesiące 2015 r. przychód w wysokości 867.268,28 zł. W szczególności warto zwrócić uwagę na: 1) rachunek zysków i strat (k. 77 akt sądowych), gdzie wskazano, że w roku obrotowym 2015 r. - według stanu na dzień 30 kwietnia 2015 r. - Spółka wykazała zysk netto w wysokości 91.406,56 zł, 2) wyciągi z rachunku bankowego spółki za luty, marzec, kwiecień i maj 2015 r., z których wynika, że spółka dokonywała w każdym z tych miesięcy kilkudziesięciotysięcznych wpłat pieniężnych na swoje konto oraz wykonywała przelewy (w wysokości od kilku do kilkudziesięciu tysięcy złotych) na rzecz swoich kontrahentów. Istotnego znaczenia nie ma przy tym zawiadomienie z dnia 17 czerwca 2015 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego Spółki, skoro dochodzone w związku z tym zawiadomieniem należności wynoszą 34.173,20 zł, a z wyciągów z rachunku bankowego wynika, że Spółka oraz prezes jej zarządu dokonywali w każdym miesiącu wpłat na to konto w wysokości na ogół znacznie przekraczającej wspomnianą kwotę (tj. 50.500 zł w lutym 2015 r., 112.600 zł w marcu 2015 r., 22.300 zł w kwietniu 2015 r., 122 000 zł w maju 2015 r.).

W ocenie Sądu, Spółka nie uprawdopodobniła jaką konkretną szkodę lub jakie konkretne trudne do odwrócenia skutki może spowodować wyegzekwowanie od niej nałożonych kar pieniężnych. Podnieść należy, iż zarówno sama liczba wszczętych wobec Spółki postępowań, jak i wymierzone już Spółce kary pieniężne, nie uzasadniają wstrzymania wykonania decyzji. Odnosząc się z kolei do tych argumentów, które dotyczą uszczuplenia majątku Spółki z uwagi na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wskazać należy, iż instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Natomiast ogólnikowe wskazanie na utratę płynności i zagrożenie likwidacją przedsiębiorstwa nie może być uznane za wykazanie, by zaszły przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 18 stycznia 2016 r. o sygn. akt I FZ 590/15).

Mając na uwadze wskazane okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.