Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1609888

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 10 lipca 2013 r.
V SA/Wa 410/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Mleczko-Jabłońska.

Sędziowie WSA: Piotr Kraczowski, Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2013 r. sprawy ze skargi L. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia... października 2012 r. nr... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Przedmiotem skargi wniesionej przez L.Sp. z o.o. w B. (dalej: strona, skarżący) jest rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR, organ) z... października 2012 r. nr... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013.

Zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym.

W dniu... lipca 2010 r. skarżąca złożyła w ARiMR wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. Wnosiłą o przyznanie pomocy na operację polegającą na przebudowie, nadbudowie i zmianie sposobu użytkowania budynku mieszalni pasz na zakład produkcji domów drewnianych z częścią socjalno-sanitarną, gdzie prowadzona będzie działalność wymieniona w kodzie PKD 16.23 Z "produkcja pozostałych wyrobów stolarskich i ciesielskich dla budownictwa".

Strona została wezwana do złożenia uzupełnień w formie stosownych dokumentów i wyjaśnień w kwestii spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek statusu mikroprzedsiębiorcy zgodnie z Zaleceniem Komisji z dnia 6 maja 2003 r. (Dz.Urz.UE.L 124, 20.05.2003). W odpowiedzi strona załączyła dokumenty, na podstawie których możliwe było dokonanie pełnej oceny spełnienia przez wnioskodawcę kryterium statusu mikroprzedsiebiorcy.

Zaskarżonym rozstrzygnięciem organ odmówił przyznania pomocy z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw", objętego Programem Rozwoju

Organ prowadzący postępowanie ustalił, że zgodnie z tekstem jednolitym umowy spółki oraz odpisem z KRS, do dnia 15 lipca 2009 r. w skład wspólników wchodziły następujące osoby fizyczne: R. P. (170 z 510 udziałów tj. 33, 33%), A. I. (170 z 510 udziałów tj. 33, 33%), oraz H. Z. (pozostałe 170 z 510 udziałów tj. 33, 33%). Od dnia 15 lipca 2009 r. do spółki wkroczyła jako wspólnik większościowy W. Sp. z o.o. i stosunek własności kształtował się następująco: W. Sp. z o.o. 15000 z 15510 udziałów tj. 96,71%, R. P. 170 z 510 udziałów tj. 1,1%, A. I. 170 z 510 udziałów tj. 1,1%, H. Z. 170 z 510 udziałów tj. 1,1%. Jak wskazał organ, zgodnie z danymi ujawnionymi w odpisie z KRS, wspólnikami "W. Sp. z o.o." są następujące osoby: W. C. (8700 z 17300 udziałów tj. 50,29%), A. I. (4300 z 17300 udziałów tj. 24,86%), H. Z. (3500 z 17300 udziałów% tj. 20,23%). Dodatkowo nie ujawniony w odpisie z KRS wspólnik posiada 800 z 17300 udziałów tj. 4,62%. Zgodnie z dostarczoną umową spółki cywilnej L. z dnia...-01-2004 r. została ona utworzona przez dwie osoby fizyczne tj. R. P. oraz W. C. W myśl § 6 oraz § 7 ww. umowy każdy ze wspólników posiada połowę udziałów w przedmiotowej spółce cywilnej.

Organ stwierdził, iż W. Sp. z o.o. jest przedsiębiorstwem zależnym od spółki L. S.C. z uwagi na fakt, iż W. C. posiadał w okresie referencyjnym 50,29% jej udziałów. Ponadto, L. Sp. z o.o. jest przedsiębiorstwem zależnym od W. Sp. z o.o. z uwagi na fakt, iż dwóch wspólników spółki W. Sp. z o.o. tj. A. I. oraz H. Z., posiada łącznie 2/3 udziałów w spółce L. Sp. z o.o. Zależność ta została wzmocniona od dnia 15 lipca 2009 r. poprzez wstąpienie jako większościowego udziałowca spółki W. Sp. z o.o. Dodatkowo, Spółka "L. S.C." jest przedsiębiorstwem zależnym od spółki L. sp. z o.o. z uwagi na fakt, iż R. P. będący wspólnikiem spółki L. Sp. z o.o. posiada połowę udziałów w spółce L. S.C. Powyższe podmioty w ocenie organu należy traktować jako podmioty zależne.

Jak zauważyła ARiMR, pomiędzy wnioskodawcą a W. Sp. z o.o. oraz L. S.C. występują powiązania gospodarcze z uwagi na fakt, iż przedsiębiorstwa te funkcjonują/prowadzą swą działalność na rynku właściwym/rynkach sąsiednich, czego potwierdzeniem jest przedstawiony w KRS oraz umowie spółki cywilnej. Argumentem potwierdzającym ich powiązania jest treść stron internetowych tych przedsiębiorców.

Jak podkreślił organ, wnioskodawca należy do grupy podmiotów powiązanych (zarówno w aspekcie osobowym jak i gospodarczym), a przy ustalaniu jego statusu mikroprzedsiębiorcy uwzględnić należy w całości średnioroczne stany zatrudnienia występujące w każdym z badanych przedsiębiorstw. Mając powyższe na uwadze, w całym okresie referencyjnym z uwagi na poziom zatrudnienia wnioskodawca nie spełniał warunków do zaklasyfikowania go jako mikroprzedsiębiorcy. W konsekwencji w roku 2007, 2008 posiadał on status przedsiębiorcy średniego, a w 2009 r. przedsiębiorstwa małego.

W dniu 23 października 2012 r. skarżący złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Pismem z... stycznia 2013 r. ARiMR podtrzymała wcześniejsze rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy przyznania pomocy.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozstrzygnięcie ARiMR z... października 2012 r. zarzucono organowi:

1). naruszenie przepisów prawa materialnego tj. § 2, § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 lipca 2008 r., w związku z zaleceniami Komisji 2003/361/WE z 6 maja 2003 r. dotyczących definicji małych i średnich przedsiębiorstw poprzez błędną ich wykładnię i uznanie, że skarżący nie posiada statusu mikroprzedsiębiorstwa,

2). naruszenie przepisów postępowania poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy mających bezpośredni wpływ na treść rozstrzygnięcia, a w szczególności brak dokonania ustaleń w zakresie powiązań skarżącego z innymi podmiotami i czy te powiązania mogłyby pozbawić skarżącego statusu mikroprzedsiębiorstwa. Ponadto brak ustaleń ze strony organu dotyczących prowadzenia działalności przez te przedsiębiorstwa na tym samym rynku właściwym /sąsiednim w konsekwencji niezbędnych, zdaniem skarżącego aby stwierdzić, czy występują dyskwalifikujące go z grona mikroprzedsiębiorstw powiązania z innymi podmiotami.

Zdaniem autora skargi wskazane naruszenia ze strony organu prowadzącego postępowanie uzasadniają uchylenie zaskarżonego aktu i zasądzenie na rzecz skarżącego poniesionych kosztów tego postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że ARiMR dokonał pobieżnej oceny sprawy. Powiązania wnioskodawcy z innymi podmiotami nie stanowiły powiązań, które w myśl przepisów Zalecenia Komisji z 6 maja 2003 r. pozbawiłyby go statusu mikroprzedsiębiorstwa.

Organ, co podkreślił skarżący, wskazuje jedynie na "hipotetyczne" powiązania osobowe pomiędzy "L. Sp. z o.o.", "W. Sp. z o.o." oraz "L." s.c. Wskazanie powiązań między przedsiębiorstwem a osobą fizyczną wymaga wykazania prowadzenia działalności na tym samym rynku właściwym lub rynkach sąsiednich, a tego zdaniem autora skargi organ nie uczynił. Skarżący wskazuje ponadto na sprzeczność w opisie i przedstawionych wartościach średniorocznego zatrudnienia w "L. Sp. z o. o". W świetle przepisów Załącznika do Zaleceń Komisji wywodzenie powiązań między podmiotami "L." Sp. z o.o., "W." Sp. z o.o. i "L." s.c. w okresie referencyjnym poprzez osobę fizyczną - W. C. jest bezpodstawne. W. C. w analizowanym okresie nie był udziałowcem "L." Sp. z o.o. W opinii przedsiębiorstwa bez znaczenia jest fakt bycia przez W. C. udziałowcem "W." Sp. z o.o. i bycia wspólnikiem "L." s.c., ponieważ podmioty te nie są powiązane z "L." Sp. z o.o. Ponadto, stwierdzenie posiadania 2/3 udziałów przez wspólników jest stwierdzeniem oczywistego faktu, z którego nie wynika istnienie powiązań. Wskazanie powiązań między przedsiębiorstwem a osobą fizyczną wymaga wykazania prowadzenia działalności na tym samym rynku właściwym lub rynkach sąsiednich. Zarówno A. I. jak i H. Z. nie prowadzą działalności na tym samym rynku właściwym lub rynkach sąsiednich w stosunku do "L." Sp. z o.o., "W." Sp. z o.o. i "L." s.c. W ocenie skarżącej ARiMR w swoim wnioskowaniu pominął oczywisty fakt, że żaden z udziałowców "L." Sp. z o.o. nie posiadał więcej niż 25% kapitału lub praw głosu w "W." Sp. z o.o. a więc posiadał udział, który w świetle Zalecenia Komisji jest bez znaczenia dla potrzeb określenia statusu przedsiębiorstwa w sytuacji braku powiązań określonych w rozumieniu ust. 3 ww. Załącznika do Zaleceń. W efekcie oczywistym jest, że przytoczone przez ARiMR powiązania z osobami fizycznymi (A. I., H. Z.) z uwagi na fakt nie przekroczenia progów 25% kapitału lub praw głosu w spółce "W." Sp. z o.o. jako nieistotne nie jest brane pod uwagę dla potrzeb ustalenia progu zatrudnienia, który mógłby pozbawić wnioskodawcę statusu mikroprzedsiębiorstwa.

W odpowiedzi na skargę ARiMR wniosła o jej oddalenie.

Pismem z 15 marca 2013 r. pełnomocnik organu przedstawił argumentację odnoszącą się do zarzutów skargi. Wskazał, że "W. Sp. z o.o." jest przedsiębiorstwem zależnym od "L. Sp.z.o.o.", a ich stosunek zależności powstał, gdyż dwóch wspólników "W. Sp. z o.o." posiada łącznie 2/3 udziałów w "L. Sp. z o.o.". Ponadto od 15 lipca 2009 r. zależność ta została wzmocniona poprzez wstąpienie jako większościowego udziałowca "W. Sp. z o.o.". Jak podkreślił pełnomocnik organu, "L. Sp. z o.o." pozostaje podmiotem powiązanym i w konsekwencji z uwagi na poziom zatrudnienia na dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy nie posiada statusu mikroprzedsiębiorcy.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.inn. w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Funkcją sądownictwa administracyjnego jest więc sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Wymaga to oceny, czy zaskarżona decyzja - tu rozstrzygniecie zawarte w zaskarżonym piśmie z dnia... października 2012 r. odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Rozważając w tym kontekście zarzuty zawarte w skardze z dnia 18 grudnia 2012 r. stwierdzić należy, że nie są one zasadne. W ocenie Sądu organ właściwie wywiódł, czego skutecznie nie podważyła skarga, iż skarżący nie posiada statusu mikroprzedsiębiorstwa ze względu na przekroczony poziom zatrudnienia w latach 2007, 2008 i 2009 a okoliczność ta wynika z powiązań występujących pomiędzy wnioskodawcą, W. Sp z oo, i L. s.c.

Jakkolwiek rację ma skarżący, iż ani w Rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającym niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu ani w Zaleceniach Komisji z dnia 6 maja 2003 r. nie występuje pojęcie "przedsiębiorstwo zależne", którym posłużył się organ zaś mowa jest o przedsiębiorstwach związanych lub powiązanych, to jednak - w ocenie Sądu - na gruncie rozpoznawanej sprawy pojęcia te mogły być użyte zamiennie bez wypaczenia ich merytorycznych treści. Tak więc zarzut ten nie może prowadzić do uchylenia zaskarżonego aktu.

Bezzasadny jest także, zdaniem Sądu, zarzut nieuprawnionego przyjęcia przez organ, iż skarżący prowadził działalność "na tym samym właściwym rynku, bądź rynku pokrewnym".

Na podstawie zebranej w sprawie dokumentacji organ uprawniony był do ustalenia, że L. spółka z o.o. jest przedsiębiorstwem powiązanym z L. s.c., W. Sp. Z o.o. oraz A. I. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą Z.P.U.H. "I." Procentowe wyliczenia udziałów i powiązania organ wykazał w zaskarżonym rozstrzygnięciu i Sąd nie znalazł podstaw do ich zakwestionowania.

Tak więc organ prawidłowo ustalił, iż L. Spółka z o.o. należy do grupy podmiotów powiązanych zarówno w aspekcie osobowym jak i gospodarczym. Należy podkreślić, że to ze złożonych przez skarżącego na wezwanie organu dokumentów wynika, że przywołane przedsiębiorstwa zajmują się działalnością polegającą na pozyskiwaniu, przetwarzaniu i produkcji elementów z drewna w procesie budowlanym a więc komplementarnymi działalnościami obejmującymi te same rynki zbytu lub sąsiednie.

W ocenie Sądu organ prawidłowo przyjął, iż wszystkie przedsiębiorstwa prowadzą część swej działalności na tym samym rynku właściwym - w tej samej branży. W świetle art. 3 ust. 3 akapit 4 zał. Nr 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 działanie przedsiębiorstw na tym samym właściwym rynku, bądź rynku pokrewnym jest dodatkową przesłanką wskazującą na istnienie powiązania, o którym wyżej mowa, a które w rozpoznawanej sprawie bezsprzecznie ma miejsce.

Sąd uznał za prawidłowe wykazanie przez organ, iż skarżący należąc do grupy podmiotów powiązanych winien przy ustalaniu statusu mikroprzedsiębiorcy, zgodnie z art. 6 ust. 2 Zalecenia Komisji 2003/361/WE, uwzględnić w całości średnioroczne stany zatrudnienia występujące w każdym z badanych przedsiębiorstw. Te w latach 2007, 2008, 2009 mieściły się w przedziale 10-50 osób a zatem poziom zatrudnienia dyskwalifikował go z zakwalifikowania jako mikroprzedsiębiorcy.

Utrwalony jest już w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości i polskich sądów administracyjnych pogląd, iż przy dokonywaniu wykładni Załącznika I należy w pierwszym rzędzie kierować się wykładnią celowościową. Celem rozporządzenia jest bowiem wspieranie małych, średnich i mikro przedsiębiorstw, które ze swej istoty gorzej funkcjonują w warunkach konkurencji na rynku. W wyroku z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. II GSK 624/10, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że w art. 3 ust. 3 Załącznika I chodzi także o powiązania pośrednie, o faktyczne sprawowanie kontroli nad przedsiębiorstwem. Obowiązkiem skarżącego było wykazanie we wniosku swojego statusu oraz wskazanie zachodzących powiązań z innymi przedsiębiorstwami. Skarżący nie uczynił tego w sposób jednoznaczny a informacje wynikające w tym zakresie z przedstawionych dokumentów dawały organowi podstawę do zajęcia zaskarżonego stanowiska.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.