Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 647637

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 8 września 2009 r.
V SA/Wa 398/09

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA-Andrzej Kania.

Sędziowie WSA:-Krystyna Madalińska-Urbaniak,-Mirosława Pindelska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2009 r. sprawy ze skargi Zakładu (...) "(...) M." Sp. z o.o. w M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) stycznia 2009 r. nr (...) znak: (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o uchyleniu decyzji ostatecznej w sprawie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz odmowie przyznania płatności obszarowych; oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżona decyzją z dnia (...) stycznia 2009 r. nr (...) Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia (...) października 2008 r. rozstrzygającą odmownie wniosek Zakładu (...) M." Sp. z o.o. w M. o stwierdzenie nieważności decyzji nr (...) z dnia (...) maja 2007 r. o uchyleniu decyzji dotychczasowej oraz odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Zakład (...) M. Sp. z o.o. w M. złożył w dniu (...) maja 2005 r. do Biura Powiatowego ARiMR w K. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2005 r. deklarując w nim (...) działki rolne o łącznej powierzchni (...) ha położone na działkach ewidencyjnych o nr (...) w województwie (...), powiat (...), gmina C., obręb S. oraz M.

Decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z (...) lutego 2006 r. Spółce przyznano płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2005.

W dniu (...) sierpnia 2006 r. w gospodarstwie rolnym producenta przeprowadzono kontrolę na miejscu, która wykazała nieprawidłowości w deklaracji. W dniu (...) października 2006 r. gospodarstwo ponownie poddano kontroli na miejscu, która wykazała, iż część deklarowanych działek ewidencyjnych nie była użytkowana na dzień (...) czerwca 2003 r., a w szczególności działki o nr (...) na powierzchni (...) ha; nr (...) na powierzchni (...) ha; nr (...) na powierzchni (...) ha; nr (...) na powierzchni (...) ha; nr (...) na powierzchni (...) ha; nr (...) na powierzchni (...) ha; nr (...) na powierzchni (...) ha; nr (...) na powierzchni (...) ha.

Postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2007 r., doręczonym (...).04.2007 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. wznowił postępowanie zakończone decyzją z dnia (...) lutego 2006 r. o przyznaniu o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.

Na wezwanie organu dopuszczającego dowód z protokołu z czynności kontrolnych z dnia (...) października 2006 r. reprezentant spółki - Prezes Zarządu W. K. zapoznał się z wymienionymi dowodami nie wnosząc żadnych zastrzeżeń. Reprezentant spółki nie wniósł również żadnych zastrzeżeń do czynności i ustaleń kontrolnych z dnia (...) sierpnia 2006 r. Świadczy o tym jego podpis złożony na wymienionym protokole. Podpis został złożony z uwagi na fakt, iż W. K. uczestniczył w czynnościach kontrolnych w dniu (...).08.2006 r.

W dniu (...) maja 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego wydał decyzje w postępowaniu wznowieniowym o uchyleniu decyzji dotychczasowej (tj. z (...) lutego 2006 r.) oraz o odmowie przyznania Zakładowi (...) M." Sp. z o.o. w M. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005. Spółka nie odwołała się od decyzji.

W dniu (...) września 2008 r. Spółka reprezentowana przez W. K. - jedynego członka Zarządu - wystąpiła z wnioskiem do Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego ARiMR o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z dnia (...) maja 2007 r. Jako podstawę żądania Spółka wskazała skierowanie przedmiotowej decyzji do osoby niebędącej stroną postępowania. Podniosła, że przedmiotowa decyzja została skierowana do osoby fizycznej - W. K. i w dodatku wysłana na jego adres prywatny w okresie, w którym on był poważnie chory. Nie było osobistego odbioru decyzji przez W. K. Sam fakt braku doręczenia decyzji w siedzibie Spółki jest zdaniem skarżącej rażącym naruszeniem art. 45 k.p.a., przez co decyzja jest dotknięta wada nieważności z art. 156 § 1pkt. 4 k.p.a.

Organ pierwszoinstancyjny nie uznał zasadności tego zarzutu, a Prezes ARiMR twierdzenie to podzielił, gdyż rozstrzygnięcie decyzji brzmiało: " odmawiam Zakładowi (...) M." Sp. z o.o. przyznania płatności: Sama decyzja została doręczona na adres do korespondencji wskazany przez reprezentanta Spółki W. K. we wniosku o wpisanie podmiotu do ewidencji producentów rolnych. Ewidencja ta jest prowadzona na mocy ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencyjnym producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. 10 z 2004 r. poz. 76 ze zm.). W ewidencji tej umieszcza się dane dotyczące nazwy podmiotu (jeśli jest to jednostka organizacyjna), siedziby, adresu, osoby go reprezentującej, pełnomocnika, adresu pełnomocnika. Wraz z wpisem do ewidencji producentów nadaje się numer identyfikacyjny, który jest niepowtarzalny i nie przechodzi na następcę prawnego (art. 7, 11,12 ww. ustawy).

W. K., jako reprezentant Spółki, wcześniej Spółki w organizacji, składając wniosek o wpis do ewidencji producentów rolnych w sekcji IV wniosku podał dane Spółki dotyczące nazwy i siedziby; w sekcji VII wniosku wskazał siebie jako reprezentanta a w sekcji VIII podał własny prywatny adres, który jest adresem do korespondencji. Na ten adres doręczono Spółce zaświadczenie o nadanym numerze identyfikacyjnym. Na ten adres doręczono Spółce decyzje, w tym pierwszą decyzje z dnia (...) lutego 2006 r. o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych a rok 2005, postanowienie o wznowieniu postępowania. Strona nie kwestionowała takiego postępowania organu.

W. K. zgodnie z odpisem KRS Spółki nr (...) był i jest nadal jedynym członkiem Zarządu Spółki uprawnionym do jednoosobowej reprezentacji.

Organ uznał, że nie ma przeszkody prawnej aby w toku postępowania administracyjnego jednostka organizacyjna nie mogła wskazać miejsca do doręczeń innego niż lokal jej siedziby. Natomiast takie wskazanie wiąże organ. Dlatego tez organ nie mógł postąpić wbrew woli strony i doręczyć decyzji na inny adres.

Wskazane okoliczności spowodowały, że Dyrektor (...) Oddziału Regionalnego ARiMR decyzja z (...) października 2008 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z dnia (...) maja 2007 r. wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K.

Spółka wniosła odwołanie od tej decyzji podtrzymując dotychczasowe twierdzenia o naruszeniu art. 45 k.p.a. stanowiącego, że jednostkom organizacyjnym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rak osób uprawnionych do odbioru pism. Mylne wypełnienie formularza wniosku nie usprawiedliwia nieprawidłowego doręczenia decyzji w sytuacji, gdy organ dysponował wypisem z KRS.

Po przeprowadzeniu postępowania zainicjowanego wymienionym odwołaniem Prezes ARiMR decyzją z dnia (...) stycznia 2009 r. utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji podzielając wszystkie ustalenia organu pierwszoinstancyjnego. Wyjaśnił, ze wskazanie w decyzji Kierownika Biura powiatowego ARiMR w K. imienia, nazwiska i adresu W. K. służyło jedynie skutecznemu doręczeniu decyzji reprezentantowi Spółki. Decyzja była skierowana do Spółki.

W ocenie organu nie doszło do skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną przez co nie doszło do naruszenia 156 § 1 pkt 4 k.p.a.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która rozstrzygnięciu Prezesa ARiMR zarzuciła rażące naruszenie przepisów postępowania art. 156 § 1 pkt 4 w związku z art. 45 k.p.a. przez oczywiście błędne przyjęcie, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. została skierowana do właściwej strony postępowania, podczas gdy w rzeczywistości decyzja ta została skierowana do osoby niebędącej stroną tego postępowania i nie została doręczona stronie postępowania.

Spółka podniosła, że nie ma znaczenia jak wypełniono formularz wniosku o przyznanie płatności, bo mylne wypełnienie formularza, gdy załączony jest odpis z KRS nie stanowi usprawiedliwienia dla doręczeń. Wskazała, że jest podmiotem z osobowością prawną, co oznacza, że wszelkie pisma winny być jej doręczane w siedzibie Spółki w myśl art. 45 k.p.a. Organ tego nie uczynił również przy doręczeniu postanowienia o wznowieniu postępowania, jak i zawiadomienia o możliwości zapoznania się z dowodami w sprawie.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w uzasadnieniem decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Brak jest podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu.

Faktem jest, że badana w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z (...) maja 2007 r. w swoim nagłówku w którym zwyczajowo umieszcza się dane strony, do której jest adresowana decyzja, zawiera imię, nazwisko i adres jedynego reprezentanta Spółki - W. K. Nie oznacza to jednak, że osoba ta uzyskała przymiot strony bowiem z rozstrzygnięcia i uzasadnienia decyzji wyraźnie wynika, że jest to tylko reprezentant strony. Wydając tę decyzje organ wyraźnie określił, że dotyczy ona praw Zakładu (...) Sp. z o.o. Stanowi o tym sformułowanie odmawiam Zakładowi (...)... przyznania płatności na rok 2005. W uzasadnieniu zostało wskazane, iż jest ona wydawana w warunkach wznowionego postępowania w sprawie z wniosku tejże Spółki z dnia (...) maja 2005 r. reprezentowanej przez W. K. i zakończonej pierwotną decyzją przyznająca płatności z dnia (...) lutego 2006 r. Zapisy te, wyszczególnienie, że W. K. jako reprezentant Spółki składał w imieniu Spółki oświadczenie o tym, że znane są mu zasady przyznawania płatności oraz skutki składania fałszywych oświadczeń - wyraźnie stanowią kto jest elementem podmiotowym tej decyzji.

Błąd organu wydającego decyzję z (...) maja 2007 r. polegał na niewłaściwym technicznym rozmieszczeniu danych. Umieszczenie danych reprezentanta Spółki w nagłówku decyzji jest takim błędem. Jednak błąd ten w przedmiotowej sprawie nie przesądza o rażącym naruszeniu prawa z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.

Rzeczywiście art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 107 k.p.a. stanowi, iż podstawią stwierdzenia nieważności jest skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną postępowania, lecz w ocenie Sądu taka sytuacja nie zachodzi w przedmiotowej sprawie.

Wskazać bowiem należy, że art. 107 k.p.a. określa co powinna zawierać decyzja, do tych elementów należy oznaczenie strony, to jednak ani kodeks postępowania administracyjnego ani przepisy wykonawcze nie określają obowiązującego wzoru decyzji.

Zatem skoro brak jest obowiązującej regulacji w tym zakresie, to błędne umieszczenie w nagłówku decyzji, gdzie tylko zwyczajowo określa się stronę postępowania, danych reprezentanta strony, a w pozostałych elementach decyzji użycie sformułowań niebudzących wątpliwości, że decyzja dotyczy Spółki - musi skutkować uznaniem, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Spółka w sposób wystarczający została określona w decyzji jako strona i bynajmniej nie doszło w tejże decyzji do przyznania W. K. przymiotu strony.

Wymieniony członek zarządy Spółki w toku tamtejszego postępowania administracyjnego nie miał wątpliwości, że to Spółka jest strona postępowania. Świadczy o tym jego pisemne oświadczenie złożone w dniu (...) kwietnia 2007 r. o zapoznaniu się z dowodami w sprawie w postaci protokołu kontroli za 2004 i 2005 r. Oświadczenie sporządzone odręcznie zawiera w lewym górnym rogu nazwę i adres Spółki, a w prawym rogu imię i nazwisko W. K. Zapisy te nie budzą wątpliwości, że składający oświadczenie czynił to w imieniu Spółki, a nie własnych jako osoby prywatnej.

Podkreślić należy, że oświadczenie to zostało złożone na skutek zawiadomienia organu z dnia (...).04.2007 r. o możliwości zapoznania się z dowodami w sprawie. Zawiadomienie zawierało w nagłówki numer sprawy jak i imienne dane W. K., podobnie jak postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie. Z treści postanowienia zaś wyraźnie wynikało, że dotyczy to postępowania z wniosku Spółki z dnia (...) 05.2005 r. o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2005 zakończonego decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z dnia (...) lutego 2006 r.

W świetle powyższego niezasadny jest obecnie podnoszony przez Spółkę zarzut nie doręczenia Spółce postanowienia o wznowieniu postępowania i zawiadomienia z dnia (...).04.2007 r. oraz kierowanie tych dokumentów do osoby niebędącej stroną postępowania.

Zarówno postanowienie jak i zawiadomienie odnosiły się do Spółki jako strony postępowania, co wynika z uzasadnienia postanowienia (odniesienie wprost do wniosku Spółki z dnia (...).05.2005 r.), jak i z przywołanego znaku sprawy (...) (wpisanego na decyzji przyznającej płatności z dnia (...) lutego 2006 r.). Sam fakt, że w nagłówku tych pism widniały dane reprezentanta Spółki - W. K. nie przesądzał o tym, że jest on odrębną stroną postępowania. Postanowienie o wznowieniu postępowania wskazywało go wprost jako reprezentanta Spółki. W taki też charakterze wziął czynny udział w sprawie składając ww. oświadczenie.

Obecne zarzutu podnoszone w skardze przez Spółkę, nadal działającą przez tego samego reprezentanta W. K. że uznawał on działania organów jako czynności w jego sprawie jako osoby fizycznej, nie zasługują na uwzględnienie. Są gołosłowne i przeczą treści złożonego oświadczenia z (...).04.2007 r.

Sąd podziela ustalenia organu co do faktu kto był stroną w postępowaniu zakończonym decyzja z (...) maja 2007 r.

Odnosząc się do doręczenia tejże decyzji jak też ww. postanowienia o wznowieniu postępowania i zawiadomienie z (...),04,2007 r., na adres domowy reprezentanta Spółki W. K. Sąd uznał je za prawidłowe. Za doręczone na wskazany przez stronę adres do korespondencji.

Bezspornym w sprawie jest, że decyzja z (...).05.2007 r. zajmowała się płatnościami bezpośrednimi na rok 2005. Płatności te regulowane były przepisami unijnymi oraz ustawą z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. 6/2004 poz. 40ze zm.). Zgodnie z art., 2 tej ustawy o płatności mógł się ubiegać producent rolny.

Pierwszy wniosek o przyznanie płatności musiał być poprzedzony wnioskiem o wpisanie do ewidencji producentów. Wynika to z art. 11 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. 10/2004 poz. 76). Ustawa wprowadziła system ewidencyjny, który wykorzystuje się m.in. w zakresie przyznawania i wypłaty płatności (art. 5 ust. 1 pkt 1). W ramach tej ewidencji wpisuje się dane producenta, w przypadku osoby prawnej, jednostki organizacyjnej nazwę, siedzibę i adres, reprezentantów, pełnomocników, adresy pełnomocników (art. 7). Producent otrzymuje numer identyfikacyjny (art. 12). Ewidencjonuje się też szczegółowo wszystkie wnioski o przyznanie płatności (art. 9).

Ponieważ ewidencję wykorzystuje się w zakresie przyznawania i wypłaty płatności to jej dane służą organowi przy wydawaniu stosownych decyzji.

Producent jest zobowiązany zgłosić zmiany danych w myśl art. 14.

Zgłoszenia dokonuje się na formularzu wniosku.

W przedmiotowej sprawie Spółka złożyła wniosek o wpis do ewidencji wskazując w nim nie tylko adres jako siedzibę Spółki ale też prywatny adres reprezentanta Spółki W. K. Adres ten wskazała w rubryce adresów dla pełnomocników. Wypełnienie tej rubryki zwalniało z wpisywania adresu w rubryce adres do korespondencji o czym stanowił stosowny wpis na formularzu wniosku wydanym w oparciu o rozporządzenie wykonawcze do ustawy wydane przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wzoru wniosku o wpis do ewidencji producentów... (Dz. U. 4/2204 poz. 91 ze zm.).

Skoro spółka wskazała adres prywatny członka zarządu niewymagany przez przepisy do ujawnienia w ewidencji producentów rolnych, wskazała go w rubryce adresowej dla pełnomocników, a jest rzeczą oczywistą, że przy występowaniu pełnomocników, to im doręcza się korespondencję w sprawie (art. 40 § 2 k.p.a.), to uprawnionym było przyjęcie, iż jest to wskazany adres do korespondencji Spółki.

Wyciągnięcie takiego wniosku potwierdzało też dotychczasowe zachowanie Spółki. To na ten adres doręczono zawiadomienie o wpisaniu do ewidencji, na ten adres doręczono Spółce pierwszą decyzję w sprawie z dnia (...) lutego 2006 r. Cała ta korespondencja została przez Spółkę przyjęta bez zastrzeżeń i bez wniosku o zmianę danych w ewidencji producentów rolnych.

Wszystko to działo się za zgodą i wiedzą Spółki. Działania W. K. były działaniami Spółki. Nieuzasadnionym jest dzisiaj twierdzenie, że W. K. się pomylił składając wniosek o wpisanie Spółki do ewidencji producentów rolnych. To spółka składała wniosek, to Spółka własnym, dobrowolnym działaniem wskazała adres do korespondencji. Traktowanie tego adresu w sposób wybiórczy jest nieuzasadnione. Nie może być tak, że Spółka przy jednych decyzjach ((...).02.2006 r.) uznaje, że jest to ważny adres do korespondencji, a przy innych uznaje go jako omyłkę.

Ewidencja jest jedna i wskazania tam dokonane wiążą organ do daty ich zmiany. Ewidencja ta jest prowadzona na użytek określonych postępowań przez co dane w niej ujawnione są danymi z pierwszeństwem zastosowania w tychże postępowaniach. Oznacza to, że nie może Spółka skutecznie powoływać się na wpisy w KRS jako jedyne mające zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Owszem ujawniona tam siedziba i adres Spółki są adresami ważnymi do momentu samodzielnego wskazania przez Spółkę adresu korespondencji na użytek określonej sprawy czy spraw. Wtedy ten adres korespondencyjny będzie miał pierwszeństwo zastosowania dla zachowania prawa strony do czynnego udziału w sprawie określonego w prawie cywilnym jako prawo do obrony swoich praw.

Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Spółka skutecznie wskazała adres do korespondencji w ewidencji producentów rolnych służącej w zakresie przyznawania płatności, a takiego przedmiotu dotyczyła decyzji z (...) maja 2007 r.

Wskazaniu adresu do korespondencji nie stoi na przeszkodzie treść art. 45 k.p.a. Wymieniony przepis stanowi ogólna zasadę doręczania pism jednostce organizacyjnej. Zasada ta musi być zachowana, chyba że zdaniem Sądu orzekającego, podmiot taki sam wskaże adres do korespondencji. Wskazanie takie powinno wiązać organ bowiem prawidłowe doręczenia mają na celu zachowanie prawa strony do czynnego udziału w sprawie. To prawo będzie realnie zachowane jeżeli doręczenia będą robione na wskazany przez podmiot adres. Nie ma żadnej przeszkody prawnej aby wskazany adres korespondencyjny był adresem prywatnym osoby fizycznej bądź adresem innej jednostki organizacyjnej. Doręczenia dokonane na te adresy powinny być zależne od tego kto jest uprawniony do odbioru korespondencji. Jeżeli uprawnioną jest osoba fizyczna to jak dla osoby fizycznej, jeżeli uprawnioną jest osoba prawna to jak dla tej jednostki (np. odbiór przez upoważnioną sekretarkę w siedzibie podmiotu) chyba, że byłoby zastrzeżone doręczenie do rąk własnych wskazanej osoby.

W przedmiotowej sprawie adres korespondencyjny był adresem osoby fizycznej i doręczenia zachowujące tryb doręczeń do osoby fizycznej są prawidłowe.

Z tych względów Sąd uznał, że ustalenia organu są prawidłowe.

Zarzuty skarżącej spółki nie są zasadne. W sprawie nie doszło do naruszenia art. 45 k.p.a. ani innych przepisów w sposób mający wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów uznając zaskarżoną decyzję w całości za prawidłową Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie za podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.