V SA/Wa 396/09 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 601848

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 stycznia 2010 r. V SA/Wa 396/09

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Rysz.

Sędziowie WSA: Izabella Janson, Dorota Mydłowska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia (...) grudnia 2008 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie wymiaru należności celnych oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) grudnia 1999 r. nr (...) adresowaną do Z. R., Dyrektor Urzędu Celnego w W. ustalił wysokość należności celnych z tytułu braku przedstawienia, oraz braku zgłoszenia do odprawy celnej towaru stanowiącego mienie przesiedlenia Zainteresowanego. Strona nie skorzystała z przysługujących jej środków zaskarżenia wobec czego decyzja stała się ostateczna.

Pismem z dnia (...) lutego 2004 r. (data wpływu do Urzędu - (...) marca 2004 r.) Z. R. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Celnego w W. o cofnięcie/wstrzymanie wydanej w jego sprawie ww. decyzji z dnia (...) grudnia 1999 r. W uzasadnieniu pisma Wnioskodawca powołał się m.in. na przepis art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej i wskazał przesłanki do wznowienia postępowania określone w ust. 1, 4 i 5 tego przepisu.

Odpowiadając na wezwanie organu wzywające do sprecyzowania żądania pisma z dnia (...) lutego 2004 r., Z. R. wyjaśnił, iż domaga się wznowienia postępowania w jego sprawie zakończonej decyzją z dnia (...) grudnia 1999 r.

W dniu (...) czerwca 2004 r. Naczelnik Urzędu Celnego (...) w W. decyzją nr (...) odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia (...) grudnia 1999 r. nr (...). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż kierując się treścią art. 243 § 1a Ordynacji podatkowej należało odmówić wznowienia postępowania w sprawie, z uwagi na zgłoszenie przedmiotowego wniosku po upływie okresu przedawnienia wymierzonych wnioskodawcy należności celnych.

Dyrektor Izby Celnej rozpoznając odwołanie od ww. decyzji z dnia (...) czerwca 2004 r. rozstrzygnięciem z dnia (...) grudnia 2006 r. znak: (...) uchylił zaskarżoną decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż zgodnie z treścią przepisu art. 265 2 pkt 2 kodeksu celnego, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego, organ celny nie wznawia postępowania. Podkreślono, iż przepis ten zawiera samodzielne uregulowanie i jako przepis szczególny ma pierwszeństwo przed uregulowaniami zawartymi w Ordynacji podatkowej.

Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji decyzją z dnia (...) czerwca 2008 r. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Urzędu Celnego z dnia (...) grudnia 1999 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Naczelnik Urzędu Celnego (...) w W. powołując się na art. 2652 Kodeksu celnego wskazał, iż określony tym przepisem trzyletni termin na wznowienie postępowania w tej sprawie minął bezskutecznie w dniu (...) maja 2002 r. Wniosek o wznowienie postępowania należało zatem zdaniem organu uznać za niedopuszczalny.

Rozpoznając sprawę na skutek odwołania strony Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia (...) grudnia 2008 r., nr (...), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego (...) w W. podzielając argumentację organu I instancji. Ponadto odwołując się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego (uchwała z dnia 24 czerwca 2005 r., sygn. FPS 7/02) wskazał, iż w stosunku do postępowań zakończonych decyzją ostateczną, w których dług celny powstał przed wejściem w życie art. 2652 Kodeksu celnego, termin 3 lat należy liczyć od dnia wejścia w życie tego przepisu. Przepis ten bowiem zawiera samodzielne uregulowanie niezależne od przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących terminów wznowienia postępowania i wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia (...) lutego 2009 r. na ww. decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) grudnia 2008 r., Skarżący wnosił o uchylenie wszystkich decyzji wydanych w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu skargi podnosił m.in., iż w sprawie nastąpiło przedawnienie należności celnych oraz to, że przywóz przedmiotowych towarów był zwolniony z wszelkich opłat celnych. Skarżący podkreślił, że o decyzji wymiarowej Dyrektora Urzędu Celnego w W. z dnia (...) grudnia 1999 r. dowiedział się dopiero w dniu (...) stycznia 2004 r., przy czym w jego ocenie nie można mu przypisać odpowiedzialności prawnej i finansowej za brak działań organu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektora Izby Celnej w W. wnosił o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko organów orzekających w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd stanął na stanowisku, iż skarga nie jest zasadna co skutkuje jej oddaleniem.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do ustalenia dopuszczalności wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją dotyczącą wymierzenia należności celnych. Podkreślić przy tym należy, że poza zakresem rozważań Sądu pozostawała merytoryczna ocena przesłanek wznowienia postępowania, bowiem przedmiotowy wniosek złożony został po upływie terminu umożliwiającego jego wniesienie.

Przedmiotem oceny legalności dokonanej przez Sąd była decyzja organu celnego odmawiająca wznowienia postępowania. Odmowa wszczęcia postępowania nadzwyczajnego oparta została o przepis art. 2652 pkt 2 Kodeksu celnego (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego, organ celny nie wznawia postępowania. W świetle jasno zredagowanej treści przytoczonego przepisu istotna dla organu była zatem data powstania długu celnego, od której to zaczynał biec trzyletni termin określony w komentowanej normie prawnej.

Celem oceny zasadności działań organów administracyjnych, należało w pierwszej kolejności wyjaśnić, jakie przepisy powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanym przez sąd przypadku. Jest to istotne ze względu na dokonaną w 2004 r. zmianę przepisów celnych. Stosownie do art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające Prawo celne (Dz. U. z 2004 r. Nr 68, poz. 623), przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Data powstania długu celnego jest zatem istotna dla przesądzenia, które przepisy należało zastosować w sprawie, jak również dla oceny zasadności zastosowania przez organ ww. art. 265 2 Kodeksu celnego.

Pozostaje poza sporem w przedmiotowej sprawie, iż Skarżący w grudniu 1997 r. został zobowiązany do dostarczenia w terminie 5 dni do Urzędu Celnego w W. (...) rzeczy mienia wg spisu przesiedlenia o wartości (...). Pozo sporem pozostaje także, iż nie dostarczono w wyznaczonym terminie do odprawy celnej towaru stanowiącego mienie przesiedlenia Skarżącego. Niniejsza sprawa dotyczyła zatem długu celnego powstałego w grudniu 1997 r., czyli przed uzyskaniem przez Polskę członkostwa w Unii Europejskiej. W konsekwencji zatem zastosowanie musiały znaleźć przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.). W myśl bowiem z art. 3 § 1 pkt 2 Kodeksu celnego, dług celny, to powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych przywozowych (dług celny w przywozie) lub należności celnych wywozowych (dług celny w wywozie), odnoszące się do towarów. Zgodnie zaś z art. 209 § 1 tej samej ustawy, dług celny w przywozie powstaje w wypadku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym (pkt 1) i objęcia towaru podlegającego należnościom celnym procedurą odprawy czasowej, z częściowym zwolnieniem od cła. Natomiast stosownie do art. 212 § 1 pkt 1) Kodeksu celnego, z zastrzeżeniem art. 211, dług celny w przywozie powstaje w wypadku niewykonania obowiązku wynikającego z czasowego składowania towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym lub ze stosowania procedury celnej, którą towar ten został objęty. Dług celny powstaje w chwili niewykonania obowiązku bądź w chwili objęcia towaru odpowiednią procedurą celną, jeżeli stwierdzono, że nie został spełniony lub został naruszony jeden z warunków wymaganych do objęcia towaru tą procedurą lub do udzielenia częściowego lub całkowitego zwolnienia z należności celnych przywozowych ze względu na jego przeznaczenie (art. 212 § 2 Kodeksu celnego).

Dokonując oceny zasadności odmowy wznowienia postępowania przez Dyrektora Izby Celnej wskazać należy, że - zgodnie z art. 262 Kodeksu celnego, do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio art. 12 oraz przepisy działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Należy mieć na uwadze, iż przepisy Kodeksu celnego stanowią jednak lex specialis w odniesieniu do norm działu IV Ordynacji podatkowej. Norma art. 2652 Kodeksu celnego, zamieszczona w dziale III tytułu IX Kodeksu celnego, dodany nowelą z dnia 10 kwietnia 1999 r. do tegoż Kodeksu (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) - z mocą obowiązującą od dnia 21 maja 1999 r. - jest przepisem szczególnym, dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji lub wznowienia postępowania i - jako norma o takim właśnie, szczególnym charakterze - również wyłącza (w zakresie w niej unormowanym) stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej (por.: wyrok NSA z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt I GSK 650/07; wyrok NSA z dnia 18 lutego 2005 r., sygn. akt GSK 1461/04, LEX Nr 168008).

W świetle powołanych wyżej przepisów prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podziela zatem stanowisko organów celnych obu instancji, iż w stosunku do postępowań zakończonych decyzją ostateczną, w których dług celny powstał przed wejściem w życie art. 2652 Kodeksu celnego, termin 3 lat należy liczyć od dnia wejście w życie tego przepisu. Ponieważ obowiązek uiszczenia należności celnych powstał w tej sprawie, jak wskazano powyżej w grudniu 1997 r., dlatego też trzyletni termin określony art. 2652 Kodeksu celnego należy liczyć od dnia wejścia w życie tego przepisu tj. od dnia 21 maja 1999 r. Zważywszy więc na to, iż wniosek o wznowienie postępowania zgłoszony został pismem z dnia (...) lutego 2004 r. a termin do wniesienia tego wniosku upłynął w przedmiotowej sprawie w dniu 21 maja 2002 r. uznać należało stanowisko organu za uzasadnione.

Podkreślić zatem należy, iż wznowienie postępowania w sprawie celnej mogłoby nastąpić w przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, lecz jedynie w terminie zakreślonym w art. 2652 Kodeksu celnego, tj. przed upływem 3 lat od powstania długu celnego. Po tym terminie organ celny nie może już badać, czy istnieją przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania, lecz zobowiązany jest postąpić zgodnie z dyspozycją art. 265 2 pkt 2 Kodeksu celnego.

Reasumując, wobec jednoznacznej treści art. 2652 Kodeksu celnego nie jest możliwe przeprowadzenie przez organ celny postępowania co do merytorycznego badania przesłanek wznowienia, czego domaga się Strona uzasadniając swoje żądania niezawinionym brakiem wiedzy o toczącym się postępowaniu.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie znajdując naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy oddalił skargę w oparciu o art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.