Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 11 lutego 2009 r.
V SA/Wa 3007/08

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA-Jolanta Bożek.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi C.S. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia (...) października 2008 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie przywrócenia terminu do złożenia miesięcznej informacji postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie wnioskodawcy od kosztów sądowych

Uzasadnienie faktyczne

Wnioskiem z dnia 6 listopada 2008 r. (data nadania pocztowego) uzupełnionym w dniu 23 grudnia 2008 r. C.S. wystąpił o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych.

Uzasadniając wniosek wskazał, że źródłem jego dochodu jest świadczenie emerytalne w wysokości (...) zł brutto. Wyjaśnił, iż jego żona z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości (...) zł brutto. Podniósł, że jego trudna sytuacja finansowa, związana jest z pomocą jakiej udziela poważnie chorej córce. Zaznaczył, że córka jest inwalidką (...) grupy i otrzymuje z tego tytułu rentę w wysokości (...) zł brutto. Jej mąż z powodu złego stanu zdrowia nie ma szans na zatrudnienie, albowiem (...), na którą cierpi, jest wykrywana podczas badań wstępnych i stanowi przeszkodę w znalezieniu pracy. Do wniosku załączone zostały dokumenty lekarskie opisujące stan zdrowia córki i jej męża.

C.S. wskazał, że córce doręczona została decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z (...) września 2008 r., w której po dokonaniu miesięcznego rozliczenia renty w związku z przychodem osiągniętym w poszczególnych miesiącach roku 2007, Zakład ustalił, że córka jest zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w kwocie (...) zł.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc a wniosek skarżącego podlega ponownemu rozpatrzeniu.

Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) Powyższe oznacza, że omawiana instytucja, powinna być stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone.

Z powyższego wynika zatem, że przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa.

W myśl art. 245 § 1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z § 3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...).

Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Spełnienie tej przesłanki obliguje do przyznania prawa pomocy w stosownym zakresie. Osoba ubiegająca się o zwolnienie powinna zatem we wniosku o przyznanie prawa pomocy zawrzeć oświadczenie zawierające prawdziwe i dokładne dane o stanie rodzinnym, majątku i dochodach.

Znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o stanie majątkowym wskazuje, że C.S. jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego (w tym koszty wpisu od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 200 zł) bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Powyższa ocena wynika z ustalenia, że skarżący uzyskuje stałe (comiesięczne) dochody w wysokości (...) zł brutto zaś żona wnioskodawcy (...) zł brutto, których wysokość jest wystarczająca, by mogły z nich zostać poczynione niezbędne oszczędności w celu uiszczenia wpisu od skargi.

Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje fakt, iż w postanowieniu z 16 stycznia 2009 r. odmawiającym przyznania prawa pomocy błędnie wskazano, iż wnioskodawca posiada oszczędności w wysokości (...) tys. złotych. W rubryce nr 7.2.2 We wniosku o prawo pomocy C.S. wskazał bowiem przedmiotów o takiej wartości nie posiada. Jednakże biorąc pod uwagę, iż czteroosobowa rodzina skarżącego uzyskuje miesięcznie dochody w wysokości (...) zł brutto, Sąd uznał, że skarżący ma możliwość uiszczenia wpisu sądowego.

Pozostawanie w gospodarstwie domowym na częściowym utrzymaniu skarżącego córki (comiesięczne dochody (...) zł brutto) i jej męża niewątpliwie uwzględnione być powinno jako dodatkowe obciążenie finansowe składającego wniosek o przyznanie prawa pomocy. Okoliczność ta w kontekście uzyskiwanych dochodów nie mogła jednak doprowadzić w niniejszej sprawie do zwolnienia skarżącego z kosztów sądowych.

Oceny Sądu, co do możliwości uiszczenia wpisu sądowego przez wnioskodawcę nie zmienia również fakt, iż na zięciu wnioskodawcy ciążą zobowiązane finansowe. Zauważyć bowiem należy, iż spłata zadłużenia dorosłych członków rodziny nie może stanowić przesłanki zwolnienia od kosztów sądowych.

Mając na uwadze, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.