Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 26 sierpnia 2009 r.
V SA/Wa 2956/08

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA-Krystyna Madalińska-Urbaniak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu sądowego od skargi sprawy ze skargi J N na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia (...) września 2008 r. Nr (...) w przedmiocie zmniejszenia kwoty indywidualnej dostaw postanawia: oddalić wniosek

Uzasadnienie faktyczne

W dniu (...) października 2008 r. (data nadania) J N złożył skargę na opisaną w komparycji decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego.

Zarządzeniem z dnia 13 stycznia 2009 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł (słownie: dwieście złotych) - w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu pod rygorem odrzucenia skargi.

W dniu 30 stycznia 2009 r. skarżący uiścił wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł

Postanowieniem z dnia 11 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę skarżącego z uwagi na nieuiszczenie w wyznaczonym terminie wpisu od skargi.

W dniu 20 marca 2009 r. skarżący złożył na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. przyznania adwokata oraz zwolnienia od kosztów sądowych.

Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2009 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

W wyniku złożonego sprzeciwu postanowieniem z dnia 2 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz odmówił przyznania pomocy w pozostałym zakresie.

Pismem z dnia 17 lipca 2009 r. (data nadania pocztowego) pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu pisma wskazał, iż WSA w Warszawie przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika dla skarżącego pośrednio dopuścił możliwość przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w niniejszej sprawie. Zaznaczył, iż uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu stanowiłoby jednocześnie realizację wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji prawa do sądu. Pełnomocnik skarżącego podkreślił, iż skarżący nie miał żadnych prawnych możliwości konwalidowania czynności dokonanej bez swojej winy po terminie, gdyż nie posiadał na koniec miesiąca niezbędnych środków do uiszczenia wpisu. Wskazał, iż skarżący składając skargę nie wiedział, iż będzie się to łączyło z poniesieniem jakichkolwiek kosztów. Podniósł, iż gdyby J N został pouczony o możliwości wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy na etapie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi wniosek taki by złożył i nawet w sytuacji odmowy zwolnienia od wpisu sądowego zdążyłby niezbędną kwotę uzyskać. Wskazał, iż skarżący dochował należytej staranności, gdyż podjął działania aby uzyskać środki na uiszczenie wpisu, które uiścił po wyznaczonym terminie. Pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, iż informację o wyznaczeniu go przez Okręgową Radę Adwokacką pełnomocnikiem J N doręczono mu w dniu 7 lipca 2009 r. Podkreślił, iż zachowany został 7 dniowy termin wynikający z art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej: p.p.s.a., gdyż przyczyna uchybienia terminowi do dokonania czynności ustanie w dniu doręczenia pełnomocnikowi podpisanego pełnomocnictwa, którego do dnia 17 lipca 2009 r. nie otrzymał.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie zgodnie z art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.

W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że uchybił terminowi do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez swojej winy. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (v. wyroku NSA z 13 sierpnia 1998 r. sygn. akt III SA 7432/98) warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej, jest zatem uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej (v wyrok NSA z 13 października 1999 r. IV SA 1656/97). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.

Podnoszony przez pełnomocnika brak po stronie skarżącego stosownej wiedzy o kosztach postępowania przed sądami administracyjnymi nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, gdyż w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sadu Administracyjnego, nieznajomość przepisów prawa nie stanowi także okoliczności, na którą można się powoływać w celu usprawiedliwienia niepodjęcia działań, od których norma prawna uzależnia określony skutek (v. post. SN z 25 lutego 1998 r., sygn. akt II UKN 519/97 OSNP 1999/1/36; post. NSA z 25 lipca 2005 r., sygn. akt I GZ 95/05 niepubl.).

Ponadto nie można przychylić się do twierdzenia pełnomocnika skarżącego, iż gdyby skarżący został pouczony o możliwości wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy na etapie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi wniosek taki by złożył i nawet w sytuacji odmowy zwolnienia od wpisu sądowego zdążyłby niezbędną kwotę uzyskać. Należy wskazać, iż zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) - dalej p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa, które w niniejszej sprawie zostały zbadane w postanowieniu z dnia 2 czerwca 2009 r. Postanowieniem tym Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy jedynie w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, iż skarżący jest w stanie ponieść koszty niniejszego postępowania. Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż w ww. postanowieniu z dnia 2 czerwca 2009 r. Sąd badał jedynie przesłanki przyznania skarżącemu prawa pomocy, natomiast nie odnosił się do przesłanek przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie uchybienie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nastąpiło w wyniku zaniedbania, a nie zaistnienia niemożliwych do przezwyciężenia przeszkód. Fakt, iż skarżący uiścił wpis 3 dni po wyznaczonym terminie dowodzi, iż wcześniej mógł mieć taką możliwość. Okoliczność, iż skarżący nie posiadał na koniec miesiąca niezbędnych środków do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie została uprawdopodobniona przez skarżącego. Należy także wskazać, iż skarżący inicjując postępowanie sądowo-administracyjne powinien się liczyć z koniecznością pokrycia kosztów tego postępowania i dla wydatków związanych z postępowaniem sądowym winien był znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków nie będących niezbędnymi dla utrzymania. Gdyby skarżący faktycznie nie posiadał środków do uiszczenia wpisu sądowego od skargi przy zachowaniu należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej powinien był w wyznaczonym terminie zwrócić się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, co uczynił dopiero po otrzymaniu odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi.

Z wymienionych powodów Sąd uznał, iż nie można mówić o braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.

W tej sytuacji, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.