Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1458554

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 5 lutego 2013 r.
V SA/Wa 276/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia Konrad Łukaszewicz (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. D. na decyzję Ministra Finansów z dnia (...) października 2012 r. Nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu grzywien postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Uzasadnienie faktyczne

P. D. wezwany do uiszczenia wpisu sadowego w wysokości 200 zł, wystąpił z wnioskiem - sporządzonym na formularzu PPF z 28 stycznia 2013 r. - o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi z rodzicami, nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W rubryce 10 wniosku wskazał, że jego ojciec osiąga miesięczny dochód w wysokości 4.050 zł z tytułu zatrudnienia. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż jest uczniem (...), jedynym żywicielem rodziny jest ojciec, matka od 10 lat nie pracuje. Wskazał, iż ojciec jest chory i ponosi wydatki na leczenie. Wnioskodawca przedstawił również szczegółowe zestawienie miesięcznych wydatków jego rodziny wskazując, iż łącznie to kwota około 1.951,50 zł. W rubryce 8 wniosku podał, iż posiada samochód osobowy z 2001 r. oraz motor z 1980 r.

Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:

Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. Nr 270), dalej: p.p.s.a. - ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Literalna wykładnia powyższych regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie. Godzi się zatem przyjąć, iż wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił referendarzowi lub sądowi rozpatrującemu wniosek.

Jednakowoż podkreślić należy, iż instytucja prawa pomocy znajduje zastosowanie w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, czy wręcz znajdujących się w stanie ubóstwa. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone.

Zasadność wniosku rozpatrzono w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych jakie skarżący będzie zobowiązany ponieść w postępowaniu (na obecnym etapie wpis od skargi w wysokości 200 zł), z drugiej zaś strony jego możliwości majątkowe i finansowe.

Oceniając złożone przez wnioskodawcę oświadczenia dotyczące stanu majątkowego posiadania jego rodziny uznano, iż nie wykazał tego, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazać przede wszystkim należy, że ojciec wnioskodawcy posiada stałe źródło dochodów (4.050 zł miesięcznie), których wysokość nie może być uznana za nieznaczną. Nie bez znaczenia jest również posiadanie majątku ruchomego w postaci samochodu osobowego i motoru. Powoduje to, iż nie można zaliczyć skarżącego do kategorii osób żyjących w ubóstwie, które nie posiadają środków na utrzymanie. Przywołać w tym miejscu wypada stanowisko jakie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 27 maja 2008 r. o sygn. akt II GZ 112/08 (dostępne w internetowej bazie orzeczeń www.orzeczenia.nsa.gov.pl), iż fakt uzyskiwania przez wnioskodawcę stałego miesięcznego dochodu (...) przesądza o tym, iż udział w kosztach sądowych nie doprowadzi do uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. Jednocześnie podniesiono, iż należy rozgraniczyć pojęcie "uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny" oraz "uszczerbku na majątku". Poglądy te znajdują odpowiednie zastosowanie w stanie faktyczny niniejszej sprawy.

Powyższe motywy tym bardziej zyskują na znaczeniu biorąc pod uwagę oświadczone przez wnioskodawcę wydatki w łącznej wysokości 1.951,50 zł. W tym miejscu wyjaśnić należy wnioskodawcy, iż rozpoznając prawo pomocy brane są pod uwagę wyłącznie wydatki niezbędna dla utrzymania, do których nie można zaliczyć zobowiązań pieniężnych z tytułu opłat za telewizję kablową, czy telefon komórkowy. Nawet gdyby uwzględnić wydatki na wyżywienie i ubranie, przyjmując przeciętne wydatki trzyosobowej polskiej rodziny, to nadal pozostaje kwota wolna, która może być przeznaczona na koszty sądowe. Porównując bowiem wysokość wpisu sądowego od skargi (200 zł) z możliwościami zarobkowymi ojca skarżącego, przy uwzględnieniu wydatków niezbędnych dla utrzymania, nie można uznać, że zasługuje na prawo pomocy we wnioskowanym zakresie.

Z wyłożonych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.