V SA/Wa 263/15 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2599380

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2017 r. V SA/Wa 263/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Smołucha (spr.).

Sędziowie WSA: Marek Krawczak, Bożena Zwolenik.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2017 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie z dnia (...) października 2014 r., nr (...) w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną decyzją z (...) października 2014 r. nr (...) Dyrektor (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "organ odwoławczy", "organ II instancji" lub "Dyrektor ARiMR"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.; dalej: "k.p.a.") w związku z art. 10 ust. 2 oraz art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 1512 z późn. zm.; dalej: "ustawa o ARiMR"), po rozpatrzeniu odwołania J. G. (dalej: "Skarżący" lub "Strona"), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. (dalej: organ I instancji) z (...) września 2014 r. nr (...) w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Decyzją nr (...) z (...) grudnia 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. przyznał Skarżącemu pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w wysokości (...) zł.

Przyznane środki finansowe 7 stycznia 2009 r. zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez Skarżącego we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

(...) lutego 2012 r. do Biura Powiatowego ARiMR w P. została przekazana pisemna informacja dotycząca użytkowania działek ewidencyjnych nr (...) położonych w obrębie ewidencyjnym J. D., gmina S., nr (...), położonych w obrębie ewidencyjnym D., gmina S., nr (...), położonych w obrębie ewidencyjnym Ż., gmina W., nr (...), położonych w obrębie ewidencyjnym J., gmina B., nr (...), położonej w obrębie ewidencyjnym W., gmina Z., nr (...), położonej w obrębie ewidencyjnym S., gmina Z., nr (...), położonych w obrębie ewidencyjnym K., gmina W.

Po przeprowadzeniu czynności kontrolnych, organ I instancji stwierdził istnienie podstaw do wznowienia postępowania w sprawie przyznania Skarżącemu płatności ONW na rok 2008, uznając iż ujawniły się istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji o przyznaniu płatności, a nieznane organowi.

(...) kwietnia 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wydał postanowienie o wznowieniu z urzędu postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z dnia (...) grudnia 2008 r. Następnie, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, jak również w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, organ I instancji decyzją z (...) sierpnia 2012 r. nr (...) uchylił w całości swoją decyzję z (...) grudnia 2008 r. oraz odmówił Skarżącemu przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2008.

Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, rozstrzygnięcie organu I instancji z (...) sierpnia 2012 r. zostało utrzymane w mocy decyzją Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z (...) lutego 2013 r. nr (...). Na ww. decyzję Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, która została oddalona wyrokiem z 17 września 2013 r. (sygn. akt V SA/Wa 859/13). W następstwie rozpatrzenia skargi kasacyjnej Skarżącego od powyższego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 5 września 2014 r., sygn. akt II GSK 2468/13 oddalił skargę kasacyjną.

Pismem z (...) kwietnia 2014 r. - przed wszczęciem postępowania administracyjnego - organ I instancji poinformował Skarżącego o możliwości dokonania zwrotu nienależnie pobranych płatności w łącznej wysokości (...) zł.

Następnie pismem z (...) czerwca 2014 r. organ I instancji zawiadomił Skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych na mocy decyzji z (...) grudnia 2008 r.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P., decyzją z (...) września 2014 r. ustalił Skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), wskazując iż jest to kwota płatności uzyskanych na mocy decyzji z (...) grudnia 2008 r. w łącznej wysokości (...) zł, na którą składają się:

1. ONW - nizinne strefa I - 2008 w wysokości (...) zł,

2. ONW - nizinne strefa II - 2008 w wysokości (...) zł.

Skarżący wniósł odwołanie od decyzji z (...) września 2014 r., która została mu doręczona (...) września 2014 r. w trybie art. 43 k.p.a. Organ II instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i powołaną na wstępie decyzją z (...) października 2014 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego oraz wyjaśnił przepisy stanowiące podstawę prawną rozstrzygnięcia. W szczególności wskazał, że wypłacone nienależnie Skarżącemu środki publiczne za rok 2008 pochodzą ze środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie, tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o ARiMR.

Stwierdził, że nienależne pobranie środków ma miejsce wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej, która następnie zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego a zadaniem organu w takim przypadku nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to było prawnie skuteczne - to jest, czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną. Stwierdzając, że postępowanie w przedmiocie ustalenia kwot nienależnie pobranych środków, zostało wszczęte po ostatecznym zakończeniu postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na 2007 r. uznał, że sprawa nienależnie pobranych przez Skarżącego płatności rozstrzygnięta została poprawnie a kwota do zwrotu wyliczona została prawidłowo.

Organ podkreślił, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności z uwagi, że kwota nadmiernie pobranych płatności przekracza równowartość 100 euro.

Odnosząc się do żądania przeprowadzenia dowodu w postaci przesłuchanie świadków, organ powołał się na art. 78 § 1 i § 2 k.p.a., uznając, iż wniosek dowodowy dotyczy okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w postępowaniu.

Dyrektor ARiMR nie dopatrzył się również zaistnienia przesłanek określonych w art. 73 ust. 4 i ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.Urz.UE.L 141 z 30 kwietnia 2004 r., str. 18 z późn. zm.; dalej: "rozporządzenie nr 796/2004").

Decyzję Dyrektora ARiMR z (...) października 2014 r. Skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Decyzji tej Skarżący zarzucił:

naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niepowiadomienie przed datą wydania decyzji II instancji o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, przez co nie mógł złożyć nowych wniosków dowodowych w tym:

kopii zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa złożonego w Prokuraturze Rejonowej w P. w dniu (...) października 2014 r. przez H. Ż. oraz P.W., których zeznania w znaczącej części - jak to wynika z decyzji administracyjnych z roku 2012 - zdecydowały o uchyleniu decyzji o przyznaniu mu płatności, wskazania rozbieżności w treści zeznań H. Ż. odnośnie korzystania w uprawie działki (...) z pomocy M. S. w latach 2010-2011, w sytuacji gdy urząd posiadał informacje, iż M. S. w tym czasie nie żył - jako przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego z urzędu z uwagi na oczywiste kłamstwo w zeznaniach świadka, które skutkowało przyjęciem przez urząd błędnych ustaleń, odstąpienia od powiadomienia skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami, które nie narażało Skarbu Państwa na niepowetowaną szkodę materialną, gdyż urząd posiadał informacje o posiadanych przez skarżącego nieruchomościach rolnych, w poprzednim postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie nadał decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, zaś postępowanie drugoinstancyjne trwało blisko przez 2 miesiące, więc gdyby skarżący naraził Skarb Państwa na stratę, to mógł zbyć nieruchomości w toku postępowania;

naruszenie art. 11 k.p.a. w związku z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie dlaczego organ I instancji odstąpił od powiadomienia Skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji;

naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez nierozpoznanie wniosków pełnomocnika Skarżącego zmierzających do wskazania przy obliczeniu kwot nienależnie pobranych płatności, iż zachodziły ustawowe przesłanki wznowienia postępowania z urzędu z uwagi na niedokładności i nieścisłości w toku prowadzonego postępowania po jego wznowieniu w 2012 r.; naruszenie art. 8 i 9 k.p.a., tj. zasady zaufania do organów administracji poprzez niezweryfikowanie działań organu I instancji polegających na jednoczesnym zawiadomieniu o wszczęciu postępowania i powiadomieniu o możliwości zapoznania się z aktami przed wydaniem decyzji, w sytuacji gdy w aktach nie mogły - oprócz zawiadomienia o wszczęciu postępowania - znajdować się inne dokumenty, a strona nie miała szansy złożenia wniosków dowodowych;

naruszenie art. 6-9 k.p.a. poprzez niewzięcie pod uwagę, że toczyło się postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym o uchylenie decyzji, a zatem istniała możliwość, iż decyzja mogłaby zostać uchylona w całości, zaś skarżona decyzja wprowadziłaby ryzyko powstania niepowetowanej szkody w majątku Skarżącego;

naruszenie zasady zaufania do organów administracji poprzez wskazanie na jednej kopercie, iż doręcza się 10 decyzji, w sytuacji gdy jest ich tylko 9;

niezbadanie w decyzji, czy i jakie zarzuty dotyczące przyznania płatności dotyczyły konkretnych działek i ich powierzchni;

naruszenie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR poprzez niezbadanie czy w roku 2011 doszło do wydania faktycznie nienależnej decyzji o przyznaniu płatności - zarówno w stosunku do całości obszaru objętego wnioskiem o przyznanie mu płatności, tj. wszystkich działek - w szczególności w sytuacji gdy kontrola na miejscu miała miejsce w 2012 r., a przedmiotem skargi i wniosków były płatności za rok 2011 i w aktach znajdowały się zdjęcia satelitarne potwierdzające kontrolę prawidłowości złożonego wniosku, a zatem organ winien rozpoznać całość materiału w sprawie;

błędną ocenę materiału dowodowego podczas gdy Skarżący nie kwestionował sposobu doręczeń w sytuacji, gdy kopię akt sprawy otrzymał dopiero na jego pisemny wniosek w dniu 5 listopada 2014 r., zaś przedmiotem skarg kasacyjnych było nierozpoznanie z urzędu m.in. wskazanego zarzutu naruszenia p.p.s.a. w związku z naruszeniami k.p.a. w toku postępowania administracyjnego;

naruszenie art. 73 ust. 4 rozporządzenia nr 796/2004 poprzez wydanie decyzji, w sytuacji gdy o obowiązku zwrotu powiadomiono Skarżącego po upływie 12 miesięcy od daty płatności, jak również wydanie decyzji w 2012 r. obarczone było błędami powstałymi wskutek szeregu uchybień w toku postępowania administracyjnego, które składały się na podstawy wznowienia postępowania administracyjnego, co do których skarżący złożył wniosek w dniu (...) listopada 2014 r., zaś działał w dobrej wierze, gdyż do 2012 r. nie wiedział o jakichkolwiek przesłankach ujemnych w zakresie nienależności świadczeń.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wyraził przekonanie, że celem postępowania administracyjnego nie było zbadanie istoty sprawy, ale jak najszybsze jej ukończenie. Podkreślił, że o ewentualnym fakcie, iż otrzymane płatności mogły być nienależne dowiedział się najwcześniej w dacie doręczenia postanowienia o wznowieniu postępowania, a więc po upływie okresu 12 miesięcy od daty otrzymania płatności. Z tych względów, zdaniem Skarżącego, decyzje organów obu instancji są oczywiście bezzasadne. Organ (w żadnej instancji) nie prowadził jakichkolwiek ustaleń związanych z czasookresem wskazanym w art. 73 ust. 4 rozporządzenia nr 796/2004, tylko ograniczył się do potwierdzenia stanowiska, że płatność została dokonana wskutek pomyłki organu. Jako niewątpliwy błąd organu I instancji skarżący wskazał przyjęcie za wiarygodne twierdzeń H. Ż., że w latach 2010-2011 korzystała z pomocy M. S. przy uprawie działki nr 162, podczas gdy w posiadaniu agencji był akt zgonu wyżej wymienionego z początku 2012 r. Skarżący wskazał też, że świadek H. Ż. myliła się odnośnie korzystania przez skarżącego bez upoważnienia z nieruchomości P.W., w sytuacji gdy skarżący złożył do akt sprawy kopię upoważnienia P. W. oraz kopię protokołu zwrotu nieruchomości na ręce H. Ż.

W ocenie Skarżącego postępowanie w sprawie było prowadzone w sposób uproszczony, tak aby uniemożliwić mu w nim czynny udział.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie noszą znamion wadliwości w rozumieniu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.").

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora ARiMR z (...) października 2014 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z (...) września 2014 r., ustalająca Skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Niesporne jest to, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z (...) sierpnia 2012 r. nr (...), którą organ ten - po wznowieniu postępowania administracyjnego - uchylił w całości swoją decyzję z dnia (...) grudnia 2008 r. oraz odmówił Skarżącemu przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2008 i nałożył sankcję w wysokości 4 131,32 zł z tytułu ONW - nizinne strefa I oraz sankcję w wysokości 3 962,64 zł z tytułu ONW - nizinne strefa II została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora ARiMR z dnia (...) lutego 2013 r. nr (...).

Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 17 września 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 859/13 oddalił skargę. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z 5 września 2014 r. sygn. akt II GSK 2468/14 oddalił skargę kasacyjną. Zatem decyzja ta jest ostateczna i prawomocna oraz wywołuje skutek prawny w postaci stwierdzenia, że Skarżącemu płatność za 2008 r. nie przysługiwała.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1)

pochodzących z funduszy Unii Europejskiej,

2)

krajowych, przeznaczonych na:

a)

współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b)

finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Zatem przedmiotem postępowania toczącego się przed organem ARiMR jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy, a następnie określenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków. Natomiast ustalenie, czy przyznane uprzednio kwoty pomocy, czy płatności były przyznane nienależnie lub w nadmiernej wysokości może wynikać z ustaleń dokonanych w toku postępowania toczącego się na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR jak i z ostatecznych decyzji wydanych w postępowaniach nadzwyczajnych w przedmiocie przyznania płatności lub pomocy. W tej drugiej sytuacji zadaniem organu nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne.

Nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu uregulowanym w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR organ ma za zadanie zbadać, czy dana kwota stanowi kwotę nienależnie pobranych lub nadmiernie pobranych środków, co ma miejsce w postępowaniu odrębnym od postępowania o przyznanie danej płatności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2014 r. II GSK 1201/13, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 28a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173 z późn. zm.) w przypadku określonym w art. 33 ust. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz.Urz.UE.L 209 z 11 sierpnia 2005, str. 1, z późn. zm.) organ, o którym mowa w art. 29 ust. 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności z tytułu pomocy, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jeżeli kwota, o której mowa w art. 5a rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFRG i EFRROW (Dz.Urz.UE.L 171 z 2006 r., str. 90, z późn. zm.), nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w odniesieniu do prowadzenia kont przez agencje płatnicze, deklaracji wydatków i dochodów oraz warunków zwrotu wydatków w ramach EFRG i EFRROW (Dz.Urz.UE.L 171 z 2006 r., str. 1, z późn. zm.).

Na podstawie art. 119 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013, utraciły moc wskazane rozporządzenia, ale odesłania do nich traktuje się jak odesłania do rozporządzenia nr 1306/2013, zgodnie z tabelą korelacji zamieszczoną w załączniku III do tego rozporządzenia (art. 119 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013).

Zgodnie z art. 5a rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 885/2006, warunki określone w art. 32 ust. 6 lit. a) oraz w art. 33 ust. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 uznaje się za spełnione, jeśli kwota podlegająca zwrotowi przez beneficjenta w odniesieniu do płatności indywidualnej w ramach jednego programu pomocy nie przekracza sumy 100 euro, nie licząc odsetek. Zgodnie z tabelą korelacji, dotychczas obowiązującemu art. 33 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, odpowiada aktualnie art. 54 i 56 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013.

Art. 54 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 stanowi, że w należycie uzasadnionych przypadkach państwa członkowskie mogą zadecydować o zaprzestaniu odzyskiwania. Taka decyzja może zostać podjęta jedynie w następujących przypadkach:

a) w przypadku gdy łączna kwota już dokonanych oraz przewidywanych kosztów odzyskiwania przewyższa kwotę do odzyskania; warunek ten uznaje się za spełniony:

(i) jeżeli kwota do odzyskania od beneficjenta w kontekście płatności indywidualnej w ramach programu pomocy lub środka wsparcia nie przekracza 100 EUR, nie licząc odsetek; lub

(ii) jeżeli kwota do odzyskania od beneficjenta w kontekście płatności indywidualnej w ramach programu pomocy lub środka wsparcia wynosi między 100 a 150 EUR, nie licząc odsetek, a dane państwo członkowskie stosuje próg równy lub wyższy niż kwota, która ma zostać odzyskana zgodnie z jego prawem krajowym w odniesieniu do niedochodzenia należności krajowych; b) w przypadku gdy odzyskanie okazuje się niemożliwe z uwagi na niewypłacalność dłużnika lub osób odpowiedzialnych prawnie za nieprawidłowości, stwierdzoną i uznaną zgodnie z prawem krajowym.

W rozpoznawanej sprawie kwoty uznane za nienależnie pobraną płatność przekraczają kwotę stanowiąca równowartość 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2006, stąd rację ma organ, że w odniesieniu do ww. płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności.

Zgodnie z art. 73 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 - w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki, które naliczane są za okres między powiadomieniem rolnika o konieczności zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem. Obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności (ust. 4 art. 73 rozporządzenia nr 796/2004). Stosownie do treści art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004 obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany w akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy płatność przyznana decyzją z (...) grudnia 2008 r. była rezultatem złożonego przez Skarżącego (...) maja 2008 r. wniosku o wypłatę i zawartych w nim oświadczeń, którym organ dał wiarę.

Wypłacone 7 stycznia 2009 r., na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego z (...) grudnia 2008 r., płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowanie nie wynikały z pomyłki ARiMR, bowiem organ przyznając ww. płatność nie miał w ogóle wiadomości stanowiących podstawę do wznowienia postępowania w sprawie płatności za 2008 r., zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora ARiMR z dnia (...) lutego 2013 r. nr (...). W szczególności organ nie miał wiedzy, że użytkownikiem działek objętych wnioskiem o płatności za 2008 r. nie był Skarżący.

Skoro płatność nie została dokonana na skutek błędu właściwego organu, to słusznie organ II instancji uznał, że brak jest przesłanek do zastosowania art. 73 ust. 4 rozporządzenia nr 796/2004, tym bardziej, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego, by na dzień wydania decyzji o przyznaniu płatności na 2008 r. organ był w posiadaniu informacji o tym, że wnioskujący nie był faktycznym użytkownikiem gruntów zgłoszonych do płatności w roku 2008.

Prawidłowe jest również stanowisko organu odwoławczego, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki o których mowa w art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004, który stanowi, że zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze.

Płatność uznana za nienależnie pobraną nastąpiła w 7 stycznia 2009 r., natomiast decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. Nr (...) z dnia (...) sierpnia 2012 r. o uchyleniu decyzji dotychczasowej w całości oraz odmowie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2008 została doręczona stronie w dniu 10 sierpnia 2012 r. Zatem okres między datą płatności a data pierwszego powiadomienia skarżącego o nieuzasadnionym charakterze płatności za 2008 r. nie był dłuższy niż 10 lat.

Stwierdzić również należy, że art. 73 ust. 5 akapit drugi rozporządzenia nr 796/2004 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ Skarżącego nie można uznać za działającego w dobrej wierze w sytuacji gdy do nieuzasadnionej płatności doszło na skutek złożenia przez niego we wniosku oświadczeń niezgodnych z prawdą. W materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu wszczętym na wniosek strony z dnia (...) maja 2008 r. a zakończonym wówczas decyzją z dnia (...) grudnia 2008 r. nie ma jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego, że strona poinformowała organ, że nie prowadzi działalności rolniczej na działkach ewidencyjnych zgłoszonych w przedmiotowym wniosku.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego Sąd ponownie wskazuje, że postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności w z tytułu ONW za rok 2008 jest zupełnie odrębnym postępowaniem od postępowania - zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora ARiMR z (...) lutego 2013 r. - w ramach którego uchylono decyzję o płatnościach oraz odmówiono Skarżącemu przyznania wskazanych płatności. Decyzja ta podlegała odrębnej kontroli sądów administracyjnych, które potwierdziły jej prawidłowość.

Skarżący nie mógł zatem skutecznie, w ramach postępowania prowadzonego w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, podważyć ustaleń organów stanowiących podstawy do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z (...) grudnia 2008 r. jak i rozstrzygania o odmowie przyznania płatności za 2008 r. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 16 k.p.a. uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego lub ustawach szczególnych. Z tych względów bez istotnego znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy było nie poinformowanie skarżącego przez Dyrektora ARiMR o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., co zdaniem Skarżącego uniemożliwiło mu wykazanie nieprawdziwości w postępowaniu w ramach którego uchylono decyzję ostateczną i odmówiono przyznania płatności za 2009 r. Podnosząc zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Skarżący nie wykazał w żaden sposób by zaniechanie przez organ dopełnienia obowiązku z powyższego artykułu pozbawiło go możliwości realizacji praw procesowych, w szczególności poprzez składanie wniosków dowodowych mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd nie stwierdził także innego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, w szczególności zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.) czy też zasady informowania stron postępowania (art. 9 k.p.a.). Zaskarżona decyzja spełnia wymogi przewidziane w art. 107 § 3 k.p.a., gdyż zawiera wyczerpujące uzasadnienia faktycznego i prawne podjętego rozstrzygnięcia. Argumentacja przedstawiona przez organ jest spójna, logiczna i nie zawiera sprzeczności. Organ wydający zaskarżoną decyzję działał na podstawie i w granicach obowiązującego prawa zgodnie z wyrażoną w art. 6 k.p.a. zasadą praworządności.

Reasumując Sąd uznał, że decyzja odpowiada prawu, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Wskazać też należy, iż jak wynika z akt sprawy w dniu 17 listopada 2014 r. zostały doręczone adwokatowi B. P., reprezentującemu J. G. następujące decyzje:

- Nr (...) z dnia (...) października 2014 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Nr (...) o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności do gruntów rolnych, wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. w dniu (...) września 2014 r.,

- Nr (...) z dnia (...) października 2014 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Nr (...) o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. w dniu (...) września 2014 r.,

- Nr (...) z dnia (...) października 2014 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Nr (...) o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. w dniu (...) września 2014 r.,

- Nr (...) z dnia (...) października 2014 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Nr (...) o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. w dniu (...) września 2014 r.,

- Nr (...) z dnia (...) października 2014 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Nr (...) o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. w dniu (...) września 2014 r.,

- Nr (...) z dnia (...) października 2014 r. o utrzymaniu w mocy decyzji N (...) o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. w dniu (...) września 2014 r.,

- Nr (...) z dnia (...) października 2014 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Nr (...) o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. w dniu (...) września 2014 r.,

- Nr (...) z dnia (...) października 2014 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Nr (...) o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspieraniu gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. w dniu (...) września 2014 r.,

- Nr (...) z dnia (...) października 2014 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Nr (...) o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. w dniu (...) września 2014 r.,

- Nr (...) z dnia (...) października 2014 r. o uchyleniu decyzji Nr (...) o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. w dniu (...) września 2014 r. i umorzeniu postępowania organu pierwszej instancji.

Skarżący - jak wskazał to pełnomocnik organu w odpowiedzi na skargę - również wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na wszystkie ww. decyzje, zatem wbrew twierdzeniom skargi zostały mu doręczone.

Mając na względzie wszystko powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.