Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2162995

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 8 marca 2016 r.
V SA/Wa 210/16

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Blankiewicz-Wóltańska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. F. P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia (...) stycznia 2016 r. nr (...) w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie faktyczne

Spółka z o.o. (...) z siedzibą w W. zawarła w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wyjaśniono przy tym, że na dzień (...) października 2015 r. Spółka zapłaciła kary pieniężne w wysokości 8.068.390,02 zł. Wobec Spółki obecnie toczy się szereg postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry. Zmusza to Spółkę do podtrzymania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż grozi jej utrata płynności finansowej, a w konsekwencji upadłość, której nie da się już odwrócić nawet w przypadku wygrania sporu i zwrotu wyegzekwowanych uprzednio środków. Podniesiono, że Spółka ponosi duże straty finansowe nie osiągając planowanych zysków wskutek zatrzymania urządzeń do gier przez urzędy celne. Także uiszczenie kar pieniężnych na obecnym etapie, kiedy dokonanie czynu z art. 107 Kodeksu karnego skarbowego nie zostało udowodnione żadnym prawomocnym orzeczeniem, dodatkowo pogorszy sytuację Spółki.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Wskazana instytucja ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w razie stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Tym samym rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej co oznacza, że wnioskodawca, dążąc do wstrzymania wykonania aktu, musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych (por. postanowienie NSA z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 363/14; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Oceniając wniosek skarżącej, w pierwszej kolejności zauważyć należy, że w świetle ww. przepisu, wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie mogą uzasadniać podnoszone w skardze zarzuty wskazujące na wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Podkreślenia bowiem wymaga, iż na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu Sąd nie ma możliwości dokonania oceny zgodności z prawem decyzji wydanych w toku postępowania administracyjnego, a zatem niedopuszczalne jest wywodzenie konieczności uwzględnienia wniosku z przekonania o wadliwości danego rozstrzygnięcia. Stąd wskazywanie na brak jednolitego stanowiska w łonie Służby Celnej co do charakteru gier na urządzeniu oraz różną praktykę organu I instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, czy też ocenę waloru dowodowego opinii biegłego nie może stanowić skutecznego argumentu w kwestii wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej w toku postępowania administracyjnego. Nie jest taką okolicznością również ewentualna konieczność zwrotu pobranych kar pieniężnych przez Skarb Państwa w przypadku uchylenia decyzji.

Podkreślić także należy, iż - co do zasady - nawet trudna sytuacja finansowa osoby prawnej nie powoduje sama przez się ziszczenia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w omawianym przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że wstrzymanie wykonania decyzji uzasadniać mogą tylko konkretne okoliczności, będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na aktualną sytuację majątkową strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Innymi słowy strona musi wykazać, że w powiązaniu z jej sytuacją majątkową, wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki z powodu wystąpienia tych konkretnych okoliczności. Natomiast za wstrzymaniem wykonania aktu nie mogą przemawiać same obiektywne, przedstawione przez stronę trudności, pojawiające się w prowadzonej działalności gospodarczej, bowiem w postępowaniu o udzielenie ochrony tymczasowej badany jest wpływ wykonania zaskarżonego aktu na sytuację majątkową strony, a nie wpływ na tą sytuację jakichkolwiek innych czynników (por. postanowienie NSA z dnia 21 marca 2013 r. o sygn. akt I FZ 15/13).

W konsekwencji oznacza to, iż badanie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej nie sprowadza się li tylko do oceny kondycji finansowej wnioskującej strony, a już z pewnością ocena ta nie jest tożsama z oceną dokonywaną przy badaniu wniosku o prawo pomocy. Podkreślenia przy tym wymaga, iż przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie należy mylić z przesłankami jakimi należy kierować się w ramach instytucji prawa pomocy. Jeżeli zatem uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu sprowadza się do kwestii związanych ze stanem majątkowym strony, to nie wystarczy tylko wykazanie, że sytuacja materialna wnioskodawcy jest zła, ale niezbędne jest jeszcze uprawdopodobnienie, że brak zastosowania ochrony tymczasowej w tym konkretnym przypadku spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w sferze majątkowej wnioskującej strony (por. postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2015 r. o sygn. akt II GZ 651/15).

Odnosząc się do przedstawianych przez skarżącą danych dotyczących sytuacji finansowej spółki, zauważyć należy, że skoncentrowano się tu na kosztach, jakie ponosi ona z tytułu uiszczania kar wynikających nie tylko z zaskarżonej, ale również z szeregu innych decyzji w tym przedmiocie. Sąd nie kwestionuje, że są to kwoty znaczne. Jednakże oświadczenia te dotyczą tylko jednego z aspektów sytuacji finansowej Spółki, przy czym oczywistym jest, że uiszczanie kar stanowi dolegliwość dla podmiotu zobowiązanego. Natomiast jeśli chodzi o kwestie przychodów, wskazano jedynie, że z uwagi na zajęcie urządzeń przez organy nie może ona osiągać planowanych zysków. Spółka powołała się przy tym na wykaz uiszczonych już kar pieniężnych (wydruk z dnia 11 grudnia 2014 r. "Listy zapisów kasowych/bankowych" i wydruk z dnia 28 października 2015 r. "Lista księgowań na kontach syntetycznych") oraz kopię rachunku zysków i strat za rok 2013 w wariancie porównawczym z okresem 2012 r.

W ocenie Sądu, przedłożone dokumenty nie uprawdopodobniają podnoszonej okoliczności, ponieważ zestawienia te są nieaktualne, dotyczą bowiem sytuacji Spółki sprzed dwóch i trzech lat. Co więcej nawet wziąwszy po uwagę rachunek zysków i strat, jego analiza doprowadzi do wniosku, że kara pieniężna nałożona zaskarżoną decyzją, przy uwzględnieniu ogólnej kwoty nałożonych kar pieniężnych, nie stanowi znacznej części uzyskanego przez Spółkę przychodu. Natomiast największy koszt działalności Spółki stanowią podatki i inne opłaty. Odnosząc się do przedłożonych wydruków dotyczących już poniesionych kar pieniężnych wskazać trzeba, iż dokumenty te świadczą jedynie o poniesionych przez Spółkę wydatkach, natomiast w żaden sposób nie dokumentują jej aktualnej sytuacji majątkowej.

Podkreślić należy, iż zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącej, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej rzeczywistej (aktualnej) sytuacji finansowej np. poprzez podanie wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, kwotach posiadanych ewentualnych wierzytelności, itp. Natomiast strona wnioskująca o zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie przedstawiła dokumentów obrazujących jej aktualną kondycję finansową, przez co i tak nie byłaby możliwa ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji - nawet w kontekście wysokości potencjalnie grożących spółce innych kar pieniężnych - może prowadzić do wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

W konsekwencji nie sposób uznać, że zapłata kary spowoduje zaistnienie zdarzeń uzasadniających uwzględnienie wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej, w tym utratę płynności finansowej, a zatem, że wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Należy przy tym pamiętać, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość, rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji skarżąca może otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 640/13). Odnosząc się z kolei do tych argumentów, które dotyczą uszczuplenia majątku Spółki z uwagi na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wskazać należy, iż instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Natomiast ogólnikowe wskazanie na utratę płynności i zagrożenie likwidacją przedsiębiorstwa nie może być uznane za wykazanie, by zaszły przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 18 stycznia 2016 r. o sygn. akt I FZ 590/15). Dodać można, iż w orzecznictwie znane jest również stanowisko, zgodnie z którym, dla udzielenia ochrony tymczasowej nie jest wystarczające powoływanie się na ewentualną możliwość ogłoszenia upadłości (por. postanowienia NSA z dnia 17 listopada 2009 r. o sygn. akt I FSK 1243/08 i z dnia 20 grudnia 2011 r. o sygn. akt II GZ 537/11).

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.