Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2123811

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 10 listopada 2015 r.
V SA/Wa 2084/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Blankiewicz-Wóltańska.

Sędziowie: NSA Piotr Piszczek (spr.), WSA Anna Wesołowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r. sprawy ze skargi S.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia (...) marca 2015 r. nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddziału w W. z dnia (...) stycznia 2015 r. nr (...).

Uzasadnienie faktyczne

W związku z nieuregulowaniem przez S.S. (dalej Skarżący) należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne za okres od maja 2003 r. do marca 2011 r. oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 06.2003 r. do 05.2007 r. i od 07.2007 do 03.2011 r. zostały wystawione tytuły wykonawcze o numerach od (...) do (...) oraz o numerach od (...) do (...), na podstawie których Dyrektor (...) Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. działając jako organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne, doręczając odpisy ww. tytułów wykonawczych zobowiązanemu. Na ich podstawie organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia (...).09.2011 r. dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, w Banku (...) S.A. Nie doszło jednak do zastosowania środka egzekucyjnego, ponieważ dłużnik zajętej wierzytelności pismem z dnia (...).09.2011 r. poinformował, że nie prowadzi rachunku na rzecz zobowiązanego.

W wyniku podjętych czynności egzekucyjnych powstały koszty egzekucyjne naliczone zgodnie z art. 64 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 z późn. zm.), dalej u.p.e.a., od zaległości z tytułu Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w wysokości 1.873,10 zł, Funduszu Ubezpieczenia Zdrowotnego w wysokości 631,80 zł oraz Funduszu Pracy i FGŚ w wysokości 163,00 zł, łącznie 2.667,90 zł.

Wnioskiem z dnia (...).07.2014 r. Skarżący zwrócił się z prośbą o całkowite umorzenie składek wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego. Strona uzasadniła to bardzo trudną sytuacją finansową i zdrowotną, a w szczególności kłopotami wynikającymi z kradzieży towarów stanowiących główny składnik majątkowy przez zorganizowaną grupę przestępczą w październiku 2002 r. W wyniku kradzieży S.S. utracił zdolność do prowadzenia działalności gospodarczej i pomimo podjętych prób sytuacja finansowa pogarszała się z każdym rokiem, co skutkowało powstaniem zaległości wobec ZUS, Urzędu Skarbowego oraz kontrahentów. To zdarzenie przyczyniło się także do pogorszenia stanu zdrowia Skarżącego, w szczególności o charakterze kardiologicznym. Podkreślił również, że w związku ze stanem zdrowia jest pod całodobową opieką żony, razem z którą utrzymują się z zasiłku z opieki społecznej oraz zasiłku pielęgnacyjnego. przy wykupie niezbędnych leków kardiologicznych otrzymuje pomoc Caritasu (...). Wskazał, iż aktualny stan zdrowia, brak źródeł dochodu, a także brak majątku nie pozwala na podstawową egzystencję oraz spłatę zadłużenia. W opinii Strony ze względu na trudną sytuację finansową istnieją przesłanki do umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego w całości.

Postanowieniem z dnia (...).09.2014 r. nr (...), Dyrektor (...) Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych przypadających na rzecz organu egzekucyjnego, powstałych w wyniku prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Pismem z dnia (...).09.2014 r. S.S. złożył zażalenie, w którym wniósł o całkowite umorzenie kosztów egzekucyjnych w łącznej kwocie 2.667,90 zł. Postanowieniem z dnia (...).12.2014 r. Nr (...) Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił postanowienie Dyrektora (...) Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia (...).09.2014 r. nr (...), w całości przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownej analizie sprawy Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddziału ZUS w dniu (...).01.2015 r. wydał postanowienie nr (...) odmawiające umorzenia kosztów egzekucyjnych na podstawie tytułów wykonawczych o numerach (...) - (...) oraz (...) - (...). Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 34 w zw. z art. 19 par.4 u.p.e.a.

S.S. pismem z dnia (...).01.2015 r. złożył zażalenie, w którym wniósł o umorzenie kosztów egzekucyjnych w kwocie 2.667,90 zł. W uzasadnieniu zażalenia - podobnie jak we wniosku z dnia (...).07.2014 r. - Skarżący zwrócił się z prośbą o całkowite umorzenie składek wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego. Wskazując na bardzo trudną sytuację finansową i zdrowotną wyjaśnił, iż w ciągu ostatnich kilku lat przeszedł kilka zabiegów chirurgicznych, jest pod całodobową opieką żony, utrzymuje się z zasiłku z opieki społecznej a więc uzyskane środki, nie wystarczają na podstawową egzystencję oraz spłatę zadłużenia, a podjęcie pracy zarobkowej jest bardzo trudne. W opinii S.S., ze względu na ważny interes publiczny oraz ze względu na trudną sytuację finansową, istnieją przesłanki do umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego w całości.

Postanowieniem z dnia (...).03.2015 r. nr (...), Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiła treść art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 18, art. 23 § 2 i § 4 pkt 1 w związku z art. 64e § 1 i § 2 u.p.e.a.

W dniu (...).04.2015 r., osobiście w siedzibie Izby Skarbowej w W., S.S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz z wnioskiem o wstrzymanie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W., a także o ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, a także niemożność uiszczenia przez Skarżącego wynagrodzenia dla profesjonalnego pełnomocnika.

Skarżący wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przedstawił jedynie argumenty przemawiające za uwzględnieniem wniosku odnośnie wstrzymania zaskarżonego postanowienia. Skarżący motywuje to bardzo trudną sytuacją finansową, a przede wszystkim sytuacją zdrowotną. Wskazując na orzeczenie z dnia (...).10.2014 r. Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności stwierdził, iż orzeczenie to nie zostało uwzględnione w procesie podejmowania decyzji przez Organy I oraz II instancji bowiem w orzeczeniu tym wskazano, że Skarżący jest na stałe niezdolny do podjęcia pracy, a organy w swoich postanowieniach stwierdziły, że może podjąć pracę zarobkową. Podkreślił, że żaden zakład pracy nie podejmie się zatrudnienia osoby o takim stopniu niepełnosprawności. Ponadto Skarżący w związku z ograniczeniami wynikającymi z choroby wymaga opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. W dalszej części uzasadnienia skargi Skarżący podniósł, że niewstrzymanie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. doprowadzi do powstania nieodwracalnych lub trudnych do odwrócenia następstw, tj. w szczególności poprzez uniemożliwienie Skarżącemu prawidłowego procesu rehabilitacji i leczenia w bardzo trudnej sytuacji ogólnożyciowej i zdrowotnej. Przedstawiając stan faktyczny podkreślił, że utrzymuje się obecnie wyłącznie z zasiłków w formie pomocy pieniężnej i rzeczowej przekazywanej przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej oraz Caritas (...). Dochód Skarżącego to zasiłek stały i pielęgnacyjny w łącznej kwocie 272.00 złotych. Natomiast małżonka w związku z koniecznością całodobowej opieki nad Skarżącym zmuszona była zrezygnować z zatrudnienia i utrzymywała się wyłącznie z zasiłku dla opiekuna.

Zdaniem Skarżącego niewstrzymanie wykonalności przedmiotowego postanowienia doprowadziłoby do wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec Skarżącego, w sytuacji, gdy znalazł się on w bardzo trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej. Doprowadziłoby do powstania nieodwracalnego uszczerbku na jego zdrowiu. Fakt utrzymywania się przez Skarżącego i jego małżonkę wyłącznie ze świadczeń pomocy społecznej i świadczeń rodzinnych pozwala na zaspokojenie tylko w minimalnym stopniu potrzeb życiowych Skarżącego. Przy wykupie niezbędnych leków kardiologicznych nieodzowna staje się pomoc Caritasu (...).

W piśmie z dnia (...).08.2015 r. pełnomocnik Skarżącego - postulując uchylenie zaskarżonego postanowienia - dodatkowo zarzuciła naruszenie:

a) Art. 7, 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności dokumentowi - orzeczeniu Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia (...) października 2014 r. - stwierdzającego na stałe niezdolność Skarżącego do podjęcia pracy i niezdolność do samodzielnej egzystencji, pomimo iż dokument ten ma moc dokumentu urzędowego, z czym wiąże się domniemanie istnienia faktów nim stwierdzonych, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania przez organ, że Skarżący będzie mógł podjąć pracę, a co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia w zakresie ustalenia możliwości poniesienia kosztów egzekucyjnych przez Skarżącego bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej;

b) Art. 8 i 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnego stwierdzenia, że Skarżący może ponieść koszty egzekucyjne bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej, bez dalszego uzasadnienia w jaki sposób, w sytuacji kiedy Skarżący jest trwale niezdolny do podjęcia zatrudnienia i utrzymuje się z zasiłków w łącznej miesięcznej wysokości 270 zł na osobę, otrzymywane dochody są znacząco niższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę i kwot wolnych od egzekucji, co powoduje, że w tym zakresie postanowienie jest niemożliwe do skontrolowania, gdyż nie wiadomo na czym organ oparł swój wniosek, zatem ustalenie organu miało charakter dowolny, a nie swobodny; i w konsekwencji powyższych naruszeń naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę - żądając jej oddalenia - Dyrektor Izby Skarbowej w W. podniósł argumenty zbieżne z motywami rozstrzygnięć.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

I. Zgodnie z treścią art. 175 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) sądy administracyjne - podobnie jak powszechne, wojskowe i Sąd Najwyższy - zostały powołane do sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Z art. 184 tego aktu normatywnego wynika, że sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności publicznej obowiązującej również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej.

Różnica pomiędzy sprawowaniem kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne a załatwieniem sprawy wynikającej z działalności administracji publicznej przez sądy powszechne jest dość oczywista. Te ostatnie bowiem przejmują sprawę wynikającą z działalności administracji publicznej do dalszego jej załatwienia; w przypadku zaś sądów administracyjnych - co do zasady - sprawa, której przedmiot jest związany z działalnością organów administracji publicznej, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy cały czas do kontrolowanego przez Sąd organu. Sąd administracyjny bowiem dokonuje - w ramach sprawowanych funkcji orzeczniczych - kontroli (oceny) tej działalności. Sąd ten na skutek zaskarżenia aktu (decyzji, postanowienia) lub czynności, a także bezczynności organu administracji publicznej nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia; ma jedynie skontrolować i ocenić działalność (a niekiedy bezczynność) tego organu. Nie może zatem - co do zasady - zastępować organu administracji publicznej i merytorycznie rozstrzygać sprawy.

II. Określając zakres kognicji zauważyć należy, że sądy administracyjne, w tym wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako p.p.s.a.).

Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy.

Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych - w pierwszym rzędzie weryfikowana poprzez pryzmat podstawowych zasad postępowania administracyjnego - stanowi bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparaty administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa (vide P. Piszczek: Zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego w świetle orzecznictwa NSA, Episteme 2008, nr 79, s. 21-54).

III. W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:

a)

naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b)

naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;

c)

inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeksu postępowania administracyjnego - Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm. (dalej k.p.a.) lub w innych przepisach (np. w art. 247 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa- Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm. - dalej o.p.). Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.

Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływ na wynik sprawy.

Za usprawniające tok postępowania administracyjnego należy uznać rozwiązanie przyjęte przez ustawodawcę w art. 145 § 3 p.p.s.a. polegające na tym, że w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2 tego przepisu, Sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza to postępowanie.

IV. Kolejną - istotną zmianą - służącą usprawnieniu postępowania administracyjnego jest przyznanie sądom administracyjnym uprawnienia do merytorycznego orzekania (art. 145a p.p.s.a.), które stanowi odstępstwo od funkcjonującego równolegle modelu kasacyjnego. Celem zmian jest przyznanie sądowi - w zakresie objętym art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 p.p.s.a. - uprawnienia zobowiązania organu w kwestii wydania decyzji lub postanowienia o wskazanym rozstrzygnięciu w określonym przez Sąd terminie. O ile okoliczności sprawy będą uzasadniały wydanie stosownego rozstrzygnięcia, Sąd nie tylko może uchylić zaskarżony akt administracyjny, ale wskazać - w wiążący sposób - tryb załatwienia sprawy, albo jej rozstrzygnięcie. Regulacja ta przyznaje więc Sądowi prawo do merytorycznego rozstrzygnięcia, które jest jednak wyłączone, gdy przepisy pozostawiają to uznaniu organu.

V. Istotnym - z punktu widzenia zakresu przedmiotowego kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne I instancji - jest art. 134 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - wprowadzony został wyjątek od tej zasady dotyczący skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego. Przeprowadzona zmiana wynika z brzmienia dodanego art. 57a p.p.s.a., który wprost stanowi o związaniu sądu administracyjnego granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną w tego rodzaju sprawach.

Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenie stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy.

Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych - w pierwszym rzędzie weryfikowana poprzez pryzmat podstawowych zasad postępowania administracyjnego - stanowi bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparatu administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa (vide P.Piszczek: Zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego w świetle orzecznictwa NSA, Episteme 2008, nr 79, s. 21-54).

VI. Wprawdzie Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że wziął pod uwagę orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia (...).10.2014 r. jednak poczynił inne ustalenia niż zawarte w tym dokumencie. Mianowicie pomimo orzeczenia niezdolności do pracy na stałe i niezdolności do samodzielnej egzystencji, ustalił bez umocowania w przepisach aktów prawa powszechnie obowiązującego, że Skarżący w najbliższym czasie będzie zdolny do pracy i tym samym okres kiedy nie pozostaje zatrudniony jest okresem przejściowym i będzie mógł zatem ponieść koszty postępowania egzekucyjnego. Nie ma to poparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Zgodzić się należy z tym, że decyzja organu w przedmiocie umorzenia kosztów postępowania jest decyzją uznaniową, jednak uznaniowości nie można mylić z dowolnością oceny. Przedstawiony przez Skarżącego dokument (orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania Niepełnosprawności), zgodnie z zasadami logicznego myślenia oraz doświadczenia życiowego powinien prowadzić do ustalenia stanu faktycznego zgodnego z prawdą, a więc skarżący jest niezdolny do podjęcia zatrudnienia i jego sytuacja nie ulegnie zmianie z uwagi na orzeczenie tej niezdolności na stałe. Powyższe orzeczenie jest dokumentem sporządzonym w przepisanej formie przez powołany do tego organ w zakresie jego działania i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone - a więc trwała niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji. Żaden dowód przeciwny w tej sprawie przez Organ nie został przeprowadzony.

VII. Organ w uzasadnieniu swojego odmownego postanowienia wskazał jedynie, że Skarżący jest w trudnej sytuacji, ale nie zagrozi to jego egzystencji, w żaden sposób nie uzasadniając swojego twierdzenia, mimo że dochód Skarżącego wynosi miesięcznie 270 zł na osobę; daje to mniej więcej 9 zł dziennie na przeżycie osoby niezdolnej do samodzielnej egzystencji. W zakupie leków koniecznych Skarżący wspierany jest przez Caritas, co świadczy o tym, że nawet nie jest w stanie ponieść kosztów leków, które to niewątpliwie są kosztem zwykłej niezbędnej egzystencji. W takiej sytuacji wskazanie przez organ, że jest to sytuacja trudna lecz nie beznadziejna w ocenie Sądu nie wyczerpuje obowiązku organu do uzasadnienia braku wypełnienia przesłanki z art. 64e § 2 pkt 1 u.p.e.a.

VIII. Niewątpliwie Organ jest uprawniony do uznaniowego umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego po stwierdzeniu zaistnienia jednej z przesłanek wymienionych w art. 64e § 2 pkt 1-3 u.p.e.a. Tego Sąd nie kwestionuje, jednak od organu administracji publicznej oczekuje rzetelnego przeprowadzenia postępowania i oceny jego sytuacji wedle zasad prawidłowego rozumowania. W tej sprawie pewne jest, że organ temu nie sprostał. Organ z uwagi na błędy postępowania stwierdził, że nie występowała żadna przesłanka pozwalająca na umorzenie postępowania, co w ocenie Sądu nie jest zgodne z prawdą. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 sierpnia 23015 r. II FSK 1543/13 zanim fiskus odmówi umorzenia zaległości, powinien ustalić m.in., czy dochód niepełnosprawnego wystarcza nie tylko na spłatę zobowiązań podatkowych i zaspokojenie jego potrzeb, lecz także na utrzymanie rodziny, co można przełożyć na niniejszą sprawę.

IX. Na marginesie trzeba także podnieść, że w tych samych okolicznościach faktycznych Dyrektor Izby Skarbowej decyzją -(...) umorzył Skarżącemu zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w kwocie 5601 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w wysokości 2915 zł w uzasadnieniu powołując się na ważny interes podatnika, który przemawiał za umorzeniem zaległości, a który to przejawił się możliwością zachwiania jego egzystencji z powołaniem na szczegółowe wyliczenia dochodów (identyczne jak w przedmiotowej sprawie) i wydatków. Sytuacja powyższa, gdzie w tej samej sytuacji faktycznej Skarżącego organ raz uznaje, że brak umorzenia może zagrozić egzystencji Skarżącego, a drugi raz, że Skarżący jest zdolny do uiszczenia kosztów postępowania egzekucyjnego prowadzi do naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej i wydawanie odmiennych postanowień przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych.

X. Słusznie Dyrektor Izby Skarbowej w W. dostrzegł w motywach postanowienia z dnia (...).12.2014 r. (str. 6 - 7), że "organ jest zobowiązany do wyrażenia interesu społecznego z interesem strony, gdyż zobowiązuje go do tego art. 2 Konstytucji RP w każdym przypadku (...) uznania administracyjnego (wyrok z dnia 8 października 2002 r., SA/Wr 1458/01, POP 2004 r., z. 3, poz. 59). Organ musi mieć w polu widzenia, jak podkreślił NSA w wyroku z dnia 22 kwietnia 1999 r., SA/Sz 850/98, że interes publiczny oznacza sytuację, gdy zapłata zaległości podatkowej spowoduje konieczność ubiegania się przez podatnika o środki z pomocy państwowej, gdyż nie będzie w stanie zaspokoić własnych potrzeb materialnych".

XI. W niniejszej sprawie Skarżący już korzysta z pomocy społecznej, a więc wyegzekwowanie należności - co przy obecnej sytuacji materialnej Skarżącego byłoby rażącym naruszeniem zasady humanitarnego traktowania dłużnika - zmusiłoby Skarżącego do korzystania z większego dofinansowania ze strony Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej.

XII. Reasumując, w sprawie zostały spełnione wszystkie warunki umożliwiające umorzenie kosztów egzekucyjnych, albowiem:

1. Zobowiązany wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej;

2. Za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny.

Wbrew twierdzeniom Dyrektora - co do pkt 1 - wskazać należy, iż brak jest pozytywnych rokowań co do poprawy zdrowia Skarżącego, a jego żona - z racji potrzeby sprawowania opieki nad mężem - nie podejmie w najbliższym czasie pracy. Możliwość przeznaczenia 9 zł dziennie na utrzymanie osoby w rodzinie Skarżącego, to kwota poniżej jakiegokolwiek minimum, na granicy życia (vide art. 64e § 2 pkt 1 u.p.e.a.).

Z tego względu - w zakresie pkt 2 -za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny (vide art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a.).

Ta dramatyczna sytuacja sytuacja nasuwa jeden wniosek końcowy - bezwzględnie należy umorzyć koszty egzekucyjne w kwocie 2667,90 zł.

XIII. Mając na uwadze treść art. 145 § 1 ust. 1a i c p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.