Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3085749

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 23 stycznia 2020 r.
V SA/Wa 1346/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Smołucha.

Sędziowie WSA: Bożena Zwolenik (spr.), Asesor sądowy Aleksandra Młyńska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi R.K. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie z dnia (...) maja 2019 r. nr (...) w przedmiocie udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu

1. uchyla zaskarżoną decyzję;

2. zasądza od Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie na rzecz R. K. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.c.v.s.

Uzasadnienie faktyczne

R. K. (dalej: "Skarżący", "Strona") zwrócił się z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, u którego w gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi - szkody na powierzchni uprawy w wysokości co najmniej 30% danej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy oraz co najmniej 70% danej uprawy. Skarżący przedłożył protokół oszacowania szkód z 18 września 2018 r. nr..., dokumentujący wystąpienie szkód w uprawach spowodowanych przez suszę.

Decyzją z... lutego 2019 r. nr..., Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W.... z/s w W. (dalej: "Kierownik ARiMR") przyznał Skarżącemu pomoc finansową, w wysokości 21 327,50 zł. Wskazał, że odstępuje się od uzasadnienia, ponieważ decyzja w całości uwzględnia żądania Strony.

Strona złożyła odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia, w którym wskazała, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki przyznania pomocy w 50%, z uwagi na fakt, iż całokształt gospodarstwa objętego wnioskiem stanowią Trwałe Użytki Zielone.

Decyzją z... maja 2019 r., nr. Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. (dalej: "DyrektorARiMR", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję z... lutego 2019 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z § 13r. ust. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187 z późn. zm.), dalej "rozporządzenie", pomoc finansową pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3.

Odnosząc się do zarzutów odwołania DyrektorARiMR podkreślił, że słusznie zastosowano przesłankę obniżenia płatności o 50%, bowiem nie spełniono obowiązku ubezpieczenia jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia.

Nadto organ wskazał, że R. K. złożył w dniu 13 czerwca 2018 r. wniosek o przyznanie płatności obszarowych na rok 2018, w którym spoza 88,89 ha TUZ zadeklarował do płatności także 8 ha gruntów zalesionych. Całkowita powierzchnia upraw objęta wnioskiem w ramach udzielania pomocy finansowej producentowi rolnemu, u którego w gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, powinna być zgodna z wnioskiem o przyznanie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego. W niniejszej sprawie wniosek z 21 listopada 2018 r. nie obejmuje 8 ha powierzchni zadeklarowanych we wniosku z 13 czerwca 2018 r.

Jednocześnie, jak zaznaczył organ brak obowiązku ubezpieczenia TUZ nie ma w niniejszej sprawie znaczenia, z uwagi na fakt, iż na gospodarstwo rolnika składa się także 8 ha powierzchni zalesionej, objętej wspomnianym wnioskiem.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora ARiMR i poprzedzającej ją decyzji Kierownika ARiMR w zakresie w jakim organ nie przyznał stronie pomocy ponad kwotę 21 327,50 zł oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1) § 13t ust. 8 pkt 1 rozporządzenia, poprzez brak zastosowania, a co za tym idzie, brak przyznania stronie pomocy finansowej w stawce 1 000 zł za hektar, pomimo spełniania przez Skarżącego warunków do przyznania pomocy w stawce określonej w pkt 1 ww. przepisu,

2) § 13r. ust. 12 rozporządzenia poprzez zmniejszenie wnioskodawcy przyznanej pomocy z uwagi na brak ubezpieczenia upraw, podczas gdy całe gospodarstwo rolne wnioskodawcy składa się wyłącznie z łąk i pastwisk, co sprawia, iż pomniejszenia pomocy o 50% nie stosuje się,

3) § 13r) ust. 12 rozporządzenia w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że produkcja leśna (las) podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu, w sytuacji, gdy produkcja leśna nie stanowi gospodarstwa rolnego, a więc 8 ha lasu nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu,

4) § 68 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez braku dokonania rozróżnienia gruntów na grunty rolne i grunty leśne i uznanie, że grunty leśne powinny zostać objęte ubezpieczeniem w związku z nieprawidłowym ich zakwalifikowaniem,

5) art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia odpowiedniego postępowania dowodowego, wydanie rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o częściowy tylko stan faktyczny i przyjęcie, że grunty były objęte obowiązkowym ubezpieczeniem, bez zbadania czy grunty rzeczywiście powinny podlegać ubezpieczeniu czy też są z niego zwolnione. W konsekwencji wobec braku przeprowadzenia skutecznego postępowania dowodowego doszło do sytuacji w jakiej organ pomniejszył o 50% należne skarżącemu płatności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienie wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadza się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowi decyzja Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z... maja 2019 r. o numerze wskazanym wyżej, utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR W.... z/s w W. w sprawie przyznania Skarżącemu pomocy finansowej, w wysokości 21 327,50 zł.

Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.

Stan prawny w zakresie udzielania pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi został unormowany rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR.

W podstawie prawnej decyzji, organ I instancji powołał m.in. § 13r. ww. rozporządzenia. Natomiast w części oznaczonej jako uzasadnienie decyzji, wskazał, iż na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. odstępuje od uzasadnienia, ponieważ decyzja w całości uwzględnia żądanie Strony. Z treści decyzji wynika jednak, że organ I instancji przyznał pomoc finansową zmniejszoną o 50%, a to oznacza, że nie uwzględnił w całości żądania Strony.

Zgodnie z art. 107 § 4 k.p.a., można odstąpić od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony; nie dotyczy to jednak decyzji rozstrzygających sporne interesy stron oraz decyzji wydanych na skutek odwołania.

Organ nie mógł zatem odstąpić od uzasadnienia tej decyzji. Już to przesądza o naruszeniu przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.

Takie działanie organu doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności, o której mowa w art. 16 k.p.a., tj. prawa Strony do dwukrotnego merytorycznego rozstrzygnięcie tej sprawy.

Natomiast organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, bowiem w sprawie były podstawy do pomniejszenia pomocy finansowej o 50%. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że, cyt. "brak obowiązku ubezpieczenia TUZ nie ma w niniejszej sprawie znaczenia z uwagi na fakt, iż na gospodarstwo rolnika składa się także 8 ha pow. zalesionej, objętej wspomnianym wnioskiem", bez wskazania uzasadnienia tego stanowiska.

Zgodnie z § 13r. ust. 12 ww. rozporządzenia, pomoc finansową pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji Pełnomocnik Skarżącego podnosi, że całość gospodarstwa składa się z łąk trwałych, wyłączonych z obowiązku ubezpieczenia.

Sąd stwierdza, że organ był zobowiązany do ustalenia stanu faktycznego w oparciu o wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, a pominięcie okoliczności podnoszonych przez Skarżącego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd wskazuje, że z zasady praworządności wynika, iż organ ma obowiązek wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się przy rozstrzyganiu sprawy.

Zgodnie natomiast z treścią art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

W rozpoznawanej sprawie ta zasada nie została spełniona ze względu na brak uzasadnienia decyzji organu I instancji, a także brak ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności stanu faktycznego sprawy przez organ przez organ II instancji.

Sąd stwierdza, że przytoczenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyłącznie treści przepisów rozporządzenia wykonawczego nie spełnia wymogów uzasadnienia podjętego przez organ administracji publicznej rozstrzygnięcia.

Ze wskazanych wyżej powodów, Sąd podziela stanowisko Skarżącego, iż zaskarżone rozstrzygnięcie narusza prawo. Natomiast ze względu na brak ujawnienia w uzasadnieniu motywów, jakimi kierował się organ podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie, akt ten nie poddaje się kontroli sądowej. Sąd nie może zatem odnieść się do pozostałych zarzutów skargi.

Oceny tej nie zmienia wskazanie okoliczności faktycznych, które legły u podstaw podjętego rozstrzygnięcia, w odpowiedzi na skargę złożoną do tut. Sądu.

Należy bowiem podkreślić, że przedmiotem kontroli sądowej była decyzja wydana przez Dyrektora M. Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. w dniu... maja 2019 r.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien ustalić stan faktyczny w oparciu o całość zebranego materiału dowodowego, uwzględniając przedstawione wyżej wywody i wykładnię prawa.

W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.