V SA/Wa 1328/17 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2557722

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2018 r. V SA/Wa 1328/17

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Irena Jakubiec-Kudiura.

Sędziowie: NSA Piotr Piszczek (spr.), WSA Arkadiusz Tomczak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2018 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w... na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia... maja 2017 r. nr... w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu; oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Przedmiotem skargi A. S.A. z siedzibą w W. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Rozwoju i Finansów z (...) maja 2017 r. nr (...), którą to utrzymano w mocy decyzję Zarządu Województwa (...) z (...) września 2016 r. nr (...) zobowiązującą do zwrotu środków wykorzystanych z naruszeniem procedur w kwocie 73 835,28 zł wraz z odsetkami.

Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

Dnia (...) lipca 2013 r. została zawarta pomiędzy A. S.A. a Województwem (...) - Wojewódzkim Urzędem Pracy w R. umowa o dofinansowanie projektu pt. "(...)" (nr (...)) zmieniona aneksem z (...) października 2013 r. Zgodnie z § 2 umowy, określono dofinansowanie projektu na kwotę 1 660 218 zł. Okres realizacji projektu został zaplanowany od 1 lipca 2013 r. do 30 czerwca 2015 r. Celem głównym projektu było wzmocnienie potencjału kadrowego 113 przedsiębiorstw MŚP poprzez podniesienie kwalifikacji 152 pracowników w zakresie administrowania IT w województwie (...) do czerwca 2015 r. Na podstawie § 3 ust. 4 umowy o dofinansowanie, beneficjent przy wydatkowaniu kwoty dofinansowania zobowiązał się do stosowania aktualnie obowiązującej treści Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL, zwanych dalej: Wytycznymi.

Wojewódzki Urząd Pracy w R. pełniący rolę Instytucji Pośredniczącej w Programie w dniach (...) grudnia 2014 r. przeprowadził kontrolę na miejscu realizacji projektu obejmującą swym zakresem weryfikację zgodności realizacji projektu z jego założeniami określonymi w umowie o dofinansowanie projektu, a w szczególności prawidłowość rozliczeń finansowych. Organ zakwestionował w Informacji pokontrolnej nr (...) z (...) marca 2015 r. wydatki dotyczące kosztów zarządu ujęte w kosztach pośrednich. Odwołujący wniósł zastrzeżenia do Informacji pokontrolnej i odmówił jej podpisania. W odpowiedzi na zastrzeżenia wniesione przez beneficjenta, organ I instancji przekazał beneficjentowi Zalecenia pokontrolne z (...) maja 2015 r., w których jednocześnie wezwał go do zwrotu kwoty 7 905,36 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, uznanej za niekwalifikowalną. Beneficjent nie zwrócił wymaganej kwoty należności, wobec czego organ I instancji w dniu (...) czerwca 2015 r. wszczął postępowanie wobec A. S.A. w sprawie zwrotu części dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885, z późn. zm., zwanej dalej "ufp"). Następnie, w dniu (...) sierpnia 2015 r. Zarząd Województwa (...) wydał decyzję administracyjną, w której określił do zwrotu środki w kwocie 7 905,36 zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków do dnia ich zwrotu. Kwota 7 905,36 zł dotyczyła wydatków ujętych we wnioskach o płatność nr 1-5.

W wyniku złożonego odwołania od decyzji Zarządu Województwa (...) z (...) sierpnia 2015 r. Minister Rozwoju decyzją z (...) stycznia 2016 r. nr (...) uchylił w całości decyzję Zarządu Województwa (...) z (...) sierpnia 2015 r., przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji włączył do postępowania kolejne wnioski o płatność strony nr 6-8, w wyniku weryfikacji których Instytucja Pośrednicząca uznała za niekwalifikowalne:

* kolejne koszty zarządu (3 952,68 zł rozliczone we wnioskach o płatność nr 6-7);

* kwotę 59 795,40 zł w wyniku zastosowania reguły proporcjonalności określonej w sekcji 3.1.5 Wytycznych (na podstawie wniosku o płatność końcową nr 8).

Zarząd Województwa (...) w dniu (...) marca 2016 r. wydał decyzję na kwotę 71 653,44 zł obejmującą kwotę 7 905,36 zł oraz 63 748,08 zł.

W dniu (...) lipca 2016 r. Minister Rozwoju decyzją nr (...) uchylił w całości decyzję Zarządu Województwa (...) z (...) marca 2016 r. i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji zobowiązał organ do ustalenia zgodności poniesionych kosztów spółki na wynagrodzenie Prezesa Zarządu z ogólnym warunkiem kwalifikowalności wydatków wskazanym w pkt 1 lit. d podrozdziału 3.1 Wytycznych tj. do potwierdzenia, iż koszt wynagrodzenia Prezesa Zarządu został poniesiony w związku z usługami wykonanymi na rzecz projektu.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Zarząd Województwa (...) decyzją z (...) września 2016 r. zobowiązał spółkę do zwrotu środków wykorzystanych z naruszeniem procedur, w kwocie 73 835,28 zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków do dnia ich zwrotu. Organ I instancji wskazał na nieosiągnięcie wskaźników dotyczących liczby osób, które w wyniku wsparcia udzielonego w projekcie uzyskały certyfikaty egzaminacyjne, co w ocenie organu I instancji było podstawą do rozliczenia projektu z zastosowaniem reguły proporcjonalności określonej w Wytycznych.

Po rozpoznaniu odwołania, Minister Rozwoju i Finansów decyzją z (...) maja 2017 r. o podanym wyżej numerze, utrzymał w mocy decyzję z (...) września 2016 r.

Organ odwoławczy odnosząc się niekwalifikowalnych kosztów pośrednich (15 952,68 zł) wskazał, że zaangażowanie Prezesa Zarządu oraz Kierownika biura projektów miało obejmować powołanie biura projektu, zrekrutowanie kadry oraz bieżący monitoring postępów realizacji, w tym podejmowanie kluczowych decyzji, rozwiązywanie problematycznych sytuacji, a także czuwanie nad prawidłowym przebiegiem procesu wyboru wykonawców. W ten sposób beneficjent uzasadnił konieczność poniesienia kosztów zarządu w wysokości 600 zł miesięcznie przez cały okres realizacji projektu, co dało łącznie planowane koszty zarządu w wysokości 11 400 zł.

W ocenie organu odwoławczego, kwalifikowalne jest wyłącznie wynagrodzenia Prezesa Zarządu w kwocie 341,22 zł miesięcznie za pracę faktycznie wykonaną, którą potwierdzają dowody złożone przy piśmie z 16 sierpnia 2016 r. tj. wynagrodzenie wypłacone za miesiące: lipiec-sierpień 2013 r., październik-listopad 2013 r., styczeń 2014 r. oraz styczeń 2015 r. - łącznie: 2 047,32 zł. Wynagrodzenie za wrzesień 2013 r., grudzień 2013 r. oraz okres luty-grudzień 2014 r. (bez maja 2014 r., ponieważ za maj 2014 r. nie rozliczał wynagrodzenia) nie może zostać uznane za kwalifikowalne z racji tego, że ani dokumentacja projektowa, ani przedłożone przez stronę dowody składające się na materiał dowodowy w niniejszej sprawie nie potwierdzają faktu, że T.A. - Prezes Zarządu świadczył pracę na rzecz realizacji projektu w ww. miesiącach. Zatem poniesienie przez stronę kosztu za usługę niezrealizowaną (pracę niewykonaną), narusza podstawowy warunek kwalifikowalności wydatków z pkt 1 lit. d podrozdziału 3.1 Wytycznych.

Natomiast wynagrodzenie pozostałych dwóch osób wchodzących w skład Komitetu Zarządzającego: J. P. i A.L. jest niekwalifikowalne z racji tego, że nie spełnia warunków kwalifikowalności z pkt 1 lit. c i g podrozdziału 3.1 Wytycznych, ponieważ nie zostało właściwie udokumentowane we wnioskach o płatność, a przede wszystkim nie zostało faktycznie poniesione przez stronę.

Nadto Minister wskazał na niekwalifikowalność kwoty 57 882,60 zł, gdyż beneficjent nie zrealizował - pomimo wydłużenia czasu realizacji projektu oraz zmniejszenia liczby docelowej pracowników objętych planem - w pełni założonych wskaźników projektu jakim było podniesienie kwalifikacji pracowników w zakresie administrowania IT w województwie (...) do czerwca 2015 r. (na 4 ścieżkach szkoleniowych).

Przy tym, co zaznaczył Minister, że nie uznał w sprawie wystąpienia siły wyższej, za którą beneficjent podał postawę uczestników projektu i ich nieprzygotowanie do egzaminu. Za siłę wyższą, nie można też było uznać faktu zdawalności egzaminów dofinansowywanych z EFS na znacząco niższym poziomie od tych opłacanych ze środków własnych przedsiębiorców lub pracowników (zdawanych komercyjnie), gdyż obowiązkiem beneficjenta jest takie zaplanowanie rekrutacji, wsparcia i efektywności odnośnie zdawalności egzaminów, aby osiągnąć przyjęte przez siebie założenia.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, że zarzuty podniesione w odwołaniu dot. naruszenia art. 207 ust. 1 w zw. z ust. 8 i 9 ufp oraz art. 10 § 1 i art. 73 k.p.a. w zw. z art. 67 ufp - w jego ocenie - nie zasługują na uwzględnienie. Z uwagi na fakt, że spółka przed wydaniem decyzji przez organ I instancji została wezwana - w zaleceniach pokontrolnych z (...) maja 2015 r., a następnie w informacjach o wynikach weryfikacji wniosków o płatność nr 6-8 z (...) lipca 2015 r. i (...) października 2015 r. - do zwrotu środków lub wyrażenia zgody na pomniejszenie płatności w trybie określonym w art. 207 ust. 8 ufp w zakresie dotyczącym kwoty 57 882,60 zł uznanej za niekwalifikowalną wobec zastosowania reguły proporcjonalności oraz kwoty 8 047,32 zł stanowiącej zakwestionowane przez organ wydatki rozliczane w ramach kosztów zarządu projektu.

W ocenie Ministra Strona w toku prowadzonego postępowania miała świadomość rozszerzenia jej przedmiotu w stosunku do całości projektu spółki. Zatem wydana decyzja organu I instancji podwyższająca kwotę zobowiązania z 7 905,36 zł do 73 835,28 zł nie łamie zakazu reformationis in peius, gdyż art. 139 k.p.a. nie ma zastosowania do decyzji organu I instancji wydanej w postępowaniu toczącym się w następstwie kasacyjnej decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

Skargę na powyższą decyzję złożyła A. S.A. w W. wnosząc o jej uchylenie i zarzucając jej naruszenie:

I.

przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1.

art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 67 ustawy o finansach publicznych poprzez brak rozpatrzenia sprawy w sposób wyczerpujący i wszechstronny oraz dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności wyprowadzenie przez Organ wniosków nie znajdujących w nim oparcia, polegających m.in. na uznaniu, iż:

a) Beneficjent nie wykazał, aby T.A., J.P. oraz A.L. w kwestionowanym okresie faktycznie wykonywali usługi, za które otrzymywali wynagrodzenie rozliczane w ramach kosztów pośrednich (kosztów zarządu) Projektu, a dodatkowo nie udokumentował poniesienia wydatków na wynagrodzenie J.P. i A.L. w Projekcie, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdzał zarówno faktyczne wykonywanie przez ww. osoby usług, jak i należyte udokumentowanie rozliczanych w Projekcie wydatków na ich wynagrodzenie;

b)

nieosiągnięcie wskaźników w ramach poszczególnych celów szczegółowych odnoszących się do liczby osób, które zdobyły poszczególne certyfikaty nastąpiło z wyłącznej winy Skarżącej, podczas gdy Skarżąca wykazała, że brak realizacji wskaźników ww. zakresie nastąpił co do zasady z przyczyn od niej niezależnych, mających charakter zewnętrzny, a Skarżąca dołożyła najwyższej staranności podczas realizacji Projektu, co oznacza, że Organ nie powinien był stosować zasady proporcjonalności, a przynajmniej powinien był obniżyć wysokość środków określonych z tego tytułu do zwrotu proporcjonalnie do stopnia ewentualnych uchybień Skarżącej;

2.

art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8, art. 11, art. 12 k.p.a. polegające na przedstawieniu niedostatecznego i niepełnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, przejawiające się w szczególności brakiem wskazania, jakie przepisy prawa powszechnie obowiązującego zostały przez Skarżącą naruszone, w sposób uzasadniający uznanie, że doszło do naruszenia procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji wadliwej, naruszającej zasadę zaufania do organów administracji publicznej, nie dość wnikliwej i niedostatecznie wyjaśniającej zasadność przesłanek, którymi Organ kierował się przy załatwieniu sprawy;

3.

art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Zarządu Województwa (...) z (...) września 2016 r., podczas gdy decyzja ta jako wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego wskazanych w odwołaniu Skarżącej, powinna zostać uchylona na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

II.

prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1.

art. 207 ust. 1 w zw. z art. 207 ust. 8 i 9 u.f.p. poprzez wydanie decyzji administracyjnej o zwrocie środków w sytuacji, gdy Beneficjent nie został uprzednio wezwany do zwrotu środków lub wy rażenia zgody na pomniejszenie płatności w trybie określonym w art. 207 ust. 8 u.f.p. w zakresie dotyczącym kwoty 57 882,60 zł uznanej za niekwalifikowalne wobec zastosowania reguły proporcjonalności oraz kwoty 8 047,32 zł stanowiącej zakwestionowane przez organ wydatki rozliczane w ramach kosztów zarządu Projektu ponad kwotę wynikającą z wezwania do zapłaty wystosowanego w ramach Zaleceń pokontrolnych z (...) maja 2015 r., co stanowi warunek sine qua non wydania decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 207 ust. 9 u.f.p.;

2.

art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 ust. 1 u.f.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że otrzymane w ramach dofinansowania środki zostały wykorzystane przez Skarżącą z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., będące konsekwencją naruszenia:

a)

postanowień Rozdziału 4 - Szczegółowe zasady kwalifikowania wydatków w ramach PO KL, Podrozdziału 4 Koszty pośrednie, pkt 1 lit. a) Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach POKL oraz postanowień Rozdziału 3 - Ogólne zasady kwalifikowania wydatków Podrozdziału 1 - Podstawowe zasady kwalifikowania wydatków Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL w zw. z art. 184 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych poprzez uznanie, iż część wydatków rozliczanych w projekcie w ramach rachunków wystawianych przez T.A. - Prezesa Zarządu w kosztach pośrednich (kosztach zarządu) stanowi wydatki niekwalifikowalne, podczas gdy spełniają one wszystkie przesłanki konieczne dla uznania ich za kwalifikowalne do dofinansowania;

b)

postanowień Rozdziału 3 Podrozdziału 1 Sekcji 5 punkt 1 lit. b) oraz pkt 3 i 4) Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach POKL w zw. z art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych poprzez ustalenie wysokości wydatków niekwalifikowalnych z tytułu zastosowania reguły proporcjonalności w wysokości nieproporcjonalnej do zarzucanego uchybienia, wynikające w szczególności z niedostatecznego uwzględnienia wszystkich okoliczności związanych z realizacją Projektu, które Organ zobligowany był wziąć pod uwagę podczas ustalania stopnia nieosiągnięcia założeń merytorycznych Projektu, podczas gdy okoliczności te powinny mieć wpływ na wysokość wydatków określonych do zwrotu z tytułu zastosowania reguły proporcjonalności, jak również poprzez zastosowanie błędnej metodologii podczas wyliczenia wysokości środków niekwalifikowalnych z tytułu zastosowania reguły proporcjonalności.

W związku z powyższym Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji Zarządu Województwa (...) z (...) września 2016 r., nadto o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.

Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd uznaje za prawidłowo ustalony przez organ stan faktyczny zaistniały w sprawie i opisany we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia.

Prawidłowa jest ocena organu co do tego, że to Skarżąca dobrowolnie przystąpiła do realizacji projektu w zakresie określonym we wniosku o dofinansowanie, w szczególności zobowiązała się do osiągnięcia założonych rezultatów projektu dotyczących liczby osób, które w wyniku wsparcia w projekcie uzyskają certyfikaty z technologii sieciowej CISCO. W ramach umowy zobowiązała się do realizacji projektu zgodnie z Wytycznymi (§ 3 pkt 4), w których z kolei określono, iż z tytułu niezrealizowania założeń merytorycznych projektu instytucja bezpośrednio nadzorująca realizację projektu miała prawo do jego końcowego rozliczenia z zastosowaniem reguły proporcjonalności.

Rozliczenie kosztów pośrednich - niezbędnych do osiągnięcia celu projektu - nastąpiło według wskazanej przez beneficjenta we wniosku metodologii faktycznie poniesionych kosztów, co oznacza - jak stanowią Wytyczne w Podrozdziale 4.4 pkt 3 lit. b - że rozliczenie kosztów nastąpi bez stawki ryczałtowej, z pełnym udokumentowaniem wydatków. Z treści wniosku o dofinansowanie wynika, że Beneficjent założył rozliczanie w ramach kosztów pośrednich, rozliczanych na podstawie faktycznie poniesionych wydatków, koszty zarządu (prezesa zarządu oraz kierownika biura projektów) w wysokości 11.400,00 zł (600,00 zł miesięcznie).

Przeprowadzona kontrola ujawniła nieprawidłowości w realizacji obowiązków zarządu spółki związanych z nadzorem i koordynacją prowadzonych projektów, zaangażowanie ww. osób miało obejmować powołanie biura projektu, zrekrutowanie kadry oraz bieżący monitoring postępów realizacji projektu, a także czuwanie nad prawidłowym przebiegiem procesu wyboru wykonawców. Kierownik projektu miał składać Prezesowi Zarządu raz na tydzień ustny raport z przebiegu realizacji projektu i postępu prac. Zgodnie z Wytycznymi kosztami pośrednimi są koszty administracyjne związane z bieżącym funkcjonowaniem beneficjenta, w tym wydatki osobowe np. koszty zarządu czyli osób uprawionych do reprezentowania podmiotu. Koszty takie powinny być rozliczane w proporcji odpowiadającej nakładowi pracy danej osoby.

W ocenie organów orzekających w sprawie, kwalifikowalne jest wyłącznie wynagrodzenia Prezesa Zarządu T.A. w kwocie 341,22 zł miesięcznie za pracę faktycznie wykonaną, którą potwierdzają dowody złożone przez stronę. Zaś wynagrodzenie za wrzesień 2013 r., grudzień 2013 r. oraz okres luty-grudzień 2014 r. (bez maja 2014 r.) nie może zostać uznane za kwalifikowalne z racji tego, że dokumentacja projektowa i przedłożone przez stronę dowody nie potwierdzają faktu, że T.A. - Prezes Zarządu świadczył pracę na rzecz realizacji projektu w ww. miesiącach, czym beneficjent naruszył podstawowy warunek kwalifikowalności wydatków z pkt 1 lit. d podrozdziału 3.1 Wytycznych. Natomiast wynagrodzenie pozostałych dwóch osób (J.P. - Kierownika Biura Projektów i A.L. - pełnomocnika zarządu) jest niekwalifikowalne z racji tego, że nie spełnia warunków kwalifikowalności z pkt 1 lit. c i g podrozdziału 3.1 Wytycznych, ponieważ nie zostało właściwie udokumentowane we wnioskach o płatność, a przede wszystkim nie zostało faktycznie poniesione przez stronę. Spółka we wnioskach o płatność celem udokumentowania poniesienia kosztu zarządu w wysokości 1000,00 zł miesięcznie (w miejsce 600,00 zł) wykazała rachunki Prezesa Zarządu na tę kwotę, natomiast nie przedłożyła dokumentów księgowych na potwierdzenie kosztu wynagrodzenia pozostałych dwóch osób.

Skarżąca nie zgadza się z tym stanowiskiem i twierdzi, że zwiększenie kosztu zarządu z 600 zł do 1 000 zł miesięcznie wynikało ze zwiększenia liczby projektów w okresie rozpoczęcia przedmiotowego projektu, a co za tym idzie mocno zwiększonym obciążeniem zarówno Prezesa Zarządu, jak i Kierownika Biura Projektu. Co z kolei spowodowało konieczność powołania dodatkowych osób wykonujących funkcje kierownicze w tym obszarze. Przy tym, jak wyjaśniła zarząd spółki jest jednoosobowy i z uwagi na niemożność sprawowania nadzoru nad realizacją wszystkich przedsięwzięć w sposób dotychczasowy, odpowiedzialność za realizowane zadania projektowe, w tym reprezentowanie firmy na zewnątrz w sprawach związanych z projektem oraz bieżący monitoring postępów realizacji, podejmowanie kluczowych decyzji, a także rozwiązywanie problematycznych sytuacji powierzona została w części również pełnomocnikowi zarządu - A.L. Były to - zdaniem Skarżącej - działania niezbędne w celu prawidłowej realizacji obowiązków Zarządu spółki związanych z nadzorem i koordynacją prowadzonych projektów.

Zdaniem Sądu, za miesiące wrzesień 2013 r., grudzień 2013 r., luty do grudnia 2014 r. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających faktyczne wykonywanie przez T.A. usług na rzecz omawianego projektu, a tym samym są to wydatki niezgodne z zapisami pkt 1 lit. d Podrozdział 3.1. Wytycznych. W pozostałych miesiącach wydatki na wynagrodzenie Prezesa Zarządu należy uznać za kwalifikowalne jedynie do wysokości 341,22 zł miesięcznie, za wykonywanie faktyczne usług na rzecz A. S.A. Do umów cywilnoprawnych z J.P. oraz A.L. Spółka wykazała jedynie rachunki do umowy zlecenia zawartej z T.A. w dniu 2 stycznia 2010 r. nr (...), zatem wydatki odnoszące się do A.L. oraz J.P. zostały poniesione niezgodnie z zapisami Podrozdziału 1 pkt 1 lit. c i g Wytycznych.

Sąd podziela stanowisko organu, iż beneficjent pomimo, że przyjął we wniosku o dofinansowanie metodologię pełnego rozliczania kosztów pośrednich co oznacza konieczność co miesięcznego rozpisania kwot na poszczególne osoby z uszczegółowieniem zakresu zadań i czasu wykonywania zadań to nie wykazał właściwych dowodów księgowych. Tym samym beneficjent naruszył procedury z Wytycznych podczas rozliczania swych kosztów pośrednich (pkt 1 lit. c, d i g podrozdziału 3.1 oraz pkt 5 podrozdziału 4.4 Wytycznych), wobec czego została spełniona dyspozycja normy wynikająca z art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp i zasadnym było zobowiązanie Skarżącej do zwrotu kwoty 15 952,68 zł.

Przy tym wskazać należy, że nie ma racji Skarżąca, że była uprawniona do rozliczania kosztów pośrednich w sposób uproszczony. Zgodnie z Wytycznymi, istnieje zakaz zmiany sposobu rozliczania kosztów pośrednich na podstawie faktycznie poniesionych wydatków (taki sposób rozliczania zadeklarował beneficjent w umowie dofinansowanie) na koszty pośrednie rozliczane w sposób uproszczony ryczałtem (pkt 6 podrozdział 4.4). Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, że Spółka, nie przedstawiła dokumentów wskazujących na związek pomiędzy poniesionym wydatkami a przedmiotowym projektem i co najważniejsze nie ujęto tychże wydatków we wniosku o płatność, zatem nie ma możliwości potwierdzenia faktycznego poniesienia danego wydatku w ramach projektu, gdyż stanowiłoby to kwalifikowanie wydatków nieudokumentowanych.

Skarżąca podpisując umowę o dofinansowanie projektu zadecydowała o rozliczaniu kosztów pośrednich, w tym kosztów zarządu na podstawie rzeczywiście poniesionych wydatków. Tym samym potwierdziła, iż to na niej spoczywa obowiązek wykazania, że wydatki te zostały przez nią faktycznie poniesione i okoliczność ta powinna zostać przez Spółkę udokumentowana.

Przechodząc do wydatków niekwalifikowanych przy rozliczeniu kosztów pośrednich wskazać należy, że Skarżąca zobowiązała się do osiągnięcia założonych rezultatów projektu dotyczących liczby osób, które w wyniku wsparcia w projekcie uzyskają certyfikat C. (...), wykorzystując przyznane na ten cel w projekcie, dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Społecznego.

Podkreślić należy, iż rezultatem przedmiotowej umowy o dofinansowanie miało być osiągniecie celu głównego w postaci podniesienia kwalifikacji określonej ilości osób, potwierdzonych otrzymaniem przez nie (po zdaniu egzaminów) stosownych certyfikatów. Certyfikat stanowi, zdaniem Sądu, obiektywny dowód podniesienia kwalifikacji, gdyż w jaki inny sposób można by było zmierzyć przyrost wiedzy uczestników projektu. Tymczasem liczba osób, które zdobyły certyfikat C. - to 21 z 108 zaplanowanych, czyli rezultat osiągnięty w 19,44%, liczba osób, które zdobyły certyfikat C. - 3 z 4 zaplanowanych, czyli rezultat osiągnięty w 75,00%, liczba osób, które zdobyły certyfikat C. - to 8 z 14 zaplanowanych, czyli rezultat osiągnięty w 57,14% oraz liczba osób, które zdobyły certyfikat C. - to 3 z 32 zaplanowanych, czyli rezultat osiągnięty w 9,38%.

Nie można przy tym zgodzić się ze Skarżącą, iż brak realizacji wskaźników nastąpił z przyczyn od niej niezależnych mających charakter zewnętrzny (tj. słaba motywacja uczestników, duży stopnień trudności egzaminów zewnętrznych oraz fakt, że dla pracodawców ważniejsze od wykształcenia jest posiadanie przez pracownika zaawansowanych praktycznych umiejętności).

W ocenie Sądu z faktu, iż certyfikaty zostały zdobyte przez małą liczbę osób wynika, że same szkolenia zostały przeprowadzone nieprawidłowo, pomimo wydłużonego o 4 miesiące okresu ich realizacji. Trzeba przy tym pamiętać, iż sama Skarżąca wyznaczyła cele, przeprowadziła rekrutację. Oczywiście, nie mogła przewidzieć, iż wielu z uczestników nie przystąpi do końcowych egzaminów, jednakże mogła na ich decyzje wpłynąć np. poprzez zawarcie z nimi stosownych umów szkoleniowych. To Spółka przyjęła na siebie odpowiedzialność i ryzyko zrealizowania koncepcji projektowej, na wykonanie której otrzymała dofinansowanie. Uzasadnione w zaistniałej sytuacji jest twierdzenie, iż Strona niewystarczająco przygotowała pod kątem merytorycznym uczestników projektu oraz nie zweryfikowała w sposób rzetelny poziomu ich wiedzy po zakończonym procesie szkolenia. Całościowo świadczy o złym przygotowaniu wykonania projektu.

W rezultacie, zasadnie przyjęto, że brak tu zmian warunków zewnętrznych, które mogły wpłynąć na możliwości osiągnięcia założonych wskaźników oraz nie wystąpiła żadna siła wyższa, co mogłoby być podstawą do odstąpienia od rozliczenia projektu według reguły proporcjonalności. To Skarżąca nie dochowała należytej staranności skutkującej nieefektywnością procesu szkoleniowego nie zapewniającego osiągniecia założonych rezultatów dotyczących liczby certyfikatów uzyskanych przez uczestników projektu.

W sposób prawidłowy, zdaniem Sądu, organ zastosował regułę proporcjonalności, obliczając kwotę do zwrotu na 57.882,60 zł, co zostało szczegółowo przedstawione na str. 10 uzasadnienia decyzji. Zatem przedstawiona metodologia jest logiczna i uwzględnia wszystkie okoliczności sprawy i zgodna jest z obowiązującymi w tym programie Wytycznymi.

W rezultacie należy stwierdzić, po przeprowadzeniu analizy całokształtu materiału dowodowego, iż uprawnione było przyjęcie naruszenia przez Skarżącą art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp. Przepis ten stanowi, że w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.

Sąd nie zgadza się z twierdzeniem Skarżącej, że przed wydaniem decyzji Spółka nie została uprzednio wezwana do zwrotu środków lub wyrażenia zgody na pomniejszenie płatności w trybie określonym w art. 207 ust. 8 ufp w zakresie dotyczącym kwoty 57 882,60 zł uznanej za niekwalifikowalną wobec zastosowania reguły proporcjonalności oraz kwoty 8 047,32 zł stanowiącej zakwestionowane przez organ wydatki rozliczane w ramach kosztów zarządu projektu. Skarżąca otrzymała informację o wynikach weryfikacji wniosków o płatność nr 6-8 zawierającą precyzyjne i jasno sformułowane wezwania do zwrotu kwoty 3 952,68 zł (informacja o wyniku weryfikacji wniosków o płatność nr 6-7 - karta nr 52-56 akt adm.) oraz wezwanie do zwrotu kwoty 59 795,40 zł (informacja o wyniku weryfikacji wniosku o płatność końcową nr 8 - karta nr 57 akt adm.).

Podsumowując uznać należy, iż organ dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego uznając wydatki poczynione przez Skarżącą za dokonane w sposób sprzeczny z obowiązującymi procedurami, w tym umową o dofinansowanie i postanowieniami Wytycznych, a także przestrzegał wskazanych reguł procesowych. Z akt sprawy i z uzasadnienia decyzji wynika, że zbadał on wyczerpująco wszystkie okoliczności faktyczne i dokonał obiektywnej oraz wnikliwej ich oceny.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.