V SA/Wa 1292/13 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1745505

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2013 r. V SA/Wa 1292/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Wrzesińska-Jóźków.

Sędziowie: WSA Dorota Mydłowska (spr.), NSA Piotr Piszczek, st. sekr. sąd.-Marcin Kwiatkowski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) marca 2013 r. nr (...) w przedmiocie specjalnego zezwolenia połowowego; oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

W. M. (zwany dalej: skarżącą) wnioskiem z 10 października 2012 r. wystąpiła do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o wydanie specjalnego zezwolenia połowowego na rok 2013 na określone organizmy morskie w określonych wielkościach kwot, w tym dorsza.

Decyzją z dnia (...) grudnia 2012 r., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi działając na podstawie art. 5, art. 16 ust. 1 i 4 pkt 1 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie (Dz. U. Nr 62, poz. 574 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2011 r., w sprawie sposobu i warunków wykorzystania ogólnej kwoty połowowej (Dz. U. Nr 282, poz. 1653) wydał skarżącej zezwolenie połowowe nr (...) do połowów organizmów morskich, które jednak nie obejmowało połowów dorsza.

Pismem z dnia 5 stycznia 2011 r., skarżąca złożyła od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc w nim o przyznanie kwot połowowych dorsza.

Decyzją z dnia (...) marca 2013 r., nr (...) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję własną z dnia (...) grudnia 2012 r. W jej uzasadnieniu wyjaśnił, iż zgodnie z art. 17 ustawy o rybołówstwie Minister właściwy do spraw rybołówstwa, po zasięgnięciu opinii organizacji społeczno-zawodowych rybaków, określa corocznie, w drodze rozporządzenia, sposób i warunki wykorzystania ogólnej kwoty połowowej na akwenach wodnych, o których mowa w art. 16 ust. 4 pkt 1, mając na względzie ochronę i racjonalne wykorzystanie żywych zasobów morza. Wielkość ogólnej kwoty połowowej przyznawanej Polsce określana jest corocznie w drodze rozporządzenia Rady Unii Europejskiej.

Następnie wskazał, że w § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 23 grudnia 2011 r. określono warunki podziału ogólnej kwoty połowowej dorsza, dla podobszarów 22-32 Morza Bałtyckiego. Podziału tego dokonano na wnioski armatorów na statki rybackie według długości całkowitej tych statków, zgodnie z danymi z rejestru statków rybackich na dzień 31 października 2011 r., jeżeli ich armatorzy mieli wydane do dnia 31 października 2009 r. specjalne zezwolenia połowowe uprawniające do połowów na obszarach wskazanych w § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia. Z rejestru statków rybackich wynika natomiast, że statek Strony (...) wprowadzony został do niego w dniu 14 sierpnia 2012 r. w ramach części zdolności połowowej pozostałej po wycofanym statku rybackim (...). Organ zaznaczył przy tym, że właściciel i jednocześnie armator (...) już wcześniej wprowadził w jego miejsce inną swoją jednostkę, odnośnie której na podstawie art. 2 pkt 3 ustawy o rybołówstwie, uwzględnione zostały historyczne prawa połowowe po statku wycofanym. W związku z tym to właśnie ten statek wprowadzony po wycofanym statku (...)"skonsumował" prawa do połowu ryb, do których uprawniony był armator statku (...).

Po wprowadzeniu innej jednostki po wycofanym statku (...), pozostała jeszcze część zdolności połowowej możliwa do wykorzystania. To właśnie w ramach tej części wprowadzony został m.in. statek strony (...), który jednak z ww. przyczyn traktowany jest jako nowy statek nie posiadający żadnej historii połowowej. Analogicznie traktowane są pozostałe statki wprowadzone w oparciu o pozostałą zdolność połowową po wycofanym (...).

W skardze skarżąca wniosła o uchylenie decyzji z dnia (...) marca 2013 r. oraz decyzji z dnia (...) grudnia 2012 r. w części nieuwzględniającej wniosku z dnia 10 października 2012 r. dotyczącego przyznania kwoty połowowej dorsza.

Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia:

- przepisów prawa materialnego, to jest § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 23 grudnia 2011 r. w zw. z art. 16 ust. 1 i ust. 8 ustawy o rybołówstwie poprzez dokonanie rozszerzającej wykładni tego przepisu i uznanie, że skarżąca nie spełniała kryteriów określonych w tym przepisie do uzyskania specjalnego zezwolenia połowowego także w zakresie kwoty połowowej dorsza,

- przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy: art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i wadliwe przyjęcie, że brak było przesłanek do przyznania skarżącej specjalnego zezwolenia połowowego także w zakresie kwoty połowowej dorsza.

Uzasadniając tak sformułowane zarzuty skarżąca stwierdziła, że z literalnej wykładni § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia, iż do uzyskania prawa połowu dorsza armator musi spełniać łącznie następujące przesłanki: złożyć odpowiedni wniosek, posiadać wydane do dnia 31 października 2009 r. specjalne zezwolenie połowowe uprawniające do połowów na odpowiednich obszarach, jego łódź rybacka musiała znajdować się w rejestrze statków rybackich na dzień 31 października 2013 r.

Wobec powyższego skarżąca uznała, że stanowisko Ministra wyrażone w zaskarżonej decyzji jest bezpodstawne i wewnętrznie sprzeczne. Minister wskazał bowiem w jednym miejscu, iż właściciel i jednocześnie armator statku (...) już wcześniej wprowadził w jego miejsce inną swoją jednostkę, odnośnie której stosownie do art. 2 pkt 3 ustawy o rybołówstwie, uwzględnione zostały historyczne prawa połowowe po statku wycofanym. Zatem to właśnie ten statek "skonsumował" prawa do połowu ryb, do których uprawniony był armator statku (...). W dalszej części uzasadnienia organ wskazał natomiast, że " (...) po wprowadzeniu innej jednostki po wycofanym statku (...), pozostała jeszcze część zdolności połowowej możliwa do wykorzystania, to w ramach tej części wprowadzony został m.in. statek Strony - (...) (...)".

W konsekwencji Minister twierdzi, że historyczne prawa połowowe zostały już wyczerpane, jednocześnie stwierdzając jednak, że po wycofanym statku (...) została jeszcze część zdolności połowowej możliwa do wykorzystania.

Następnie skarżąca podniosła, że statek (...) otrzymał prawo połowu dorsza w 2012 r. Po wprowadzeniu statku (...) w miejsce (...) pozostała jeszcze zdolność połowowa. Z oświadczenia armatora statku (...) z dnia 27 lutego 2012 r. skierowanego do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi - Departament Rybołówstwa wynika natomiast, że armator statku (...) zrezygnował z możliwości złożenia wniosku dotyczącego zagospodarowania zdolności połowowej - 4 GT i 12 KW na rzecz statku (...), którego armatorem jest skarżąca.

W ocenie skarżącej dokonując niedopuszczalnej rozszerzającej wykładni § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 23 grudnia 2011 r. organ naruszył również konstytucyjną zasadę swobody działalności gospodarczej.

Uzasadniając zarzuty o charakterze procesowym skarżąca wskazała, że organ nie ustosunkował się w zaskarżonej decyzji do argumentacji podniesionej przez nią we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W szczególności nie odniósł się do podnoszonej tam kwestii przekazania skarżącej przez armatora statku (...) zdolności połowowej - 4 GT i 12 kW.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż postawione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego jak i procesowego są niezasadne.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Należy podkreślić, że zgodnie z art. 20 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 2371/2002 z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w ramach wspólnej polityki rybołówstwa (Dz. U. L 358 z 31.12.2002, str. 59 z późn. zm.), każde Państwo Członkowskie decyduje o metodzie rozdziału możliwości połowowych dla statków rybackich pływających pod jego banderą w stosunku do możliwości połowowych przyznanych temu Państwu Członkowskiemu zgodnie z prawem wspólnotowym. Kwoty połowowe (w tym dorsza) są zaś corocznie przyznawane w drodze rozporządzenia Rady UE. W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy obowiązywało rozporządzenie Rady UE nr 1188/2012 z dnia 20 listopada 2012 r. ustalającego uprawnienia do połowów na 2013 rok w odniesieniu do pewnych stad ryb i grup stad ryb w morzu Bałtyckim (Dz.Urz.UE.L 323 z 22.11.2012, str. 2).

W prawodawstwie krajowym wskazuje się natomiast, że (art. 16 ust. 1 ustawy o rybołówstwie) wykonywanie rybołówstwa morskiego w danym roku kalendarzowym wymaga uzyskania specjalnego zezwolenia połowowego, które wydaje Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na wniosek armatora, na statek rybacki, na który wydano licencję (art. 16 ust. 2 ww. ustawy).

Zgodnie natomiast z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu i warunków wykorzystania ogólnej kwoty połowowej, podziału ogólnych kwot połowowych dorsza dokonuje się, na wniosek armatora, na statki rybackie według długości całkowitej tych statków, zgodnie z danymi z rejestru statków rybackich na dzień 31 października 2011 r., jeżeli ich armatorzy mieli wydane do dnia 31 października 2009 r. specjalne zezwolenia połowowe (tzw. historyczne prawa połowowe) uprawniające do połowów na obszarach, o których mowa w § 1, przyznając:

- 4,92% sumy ogólnych kwot połowowych dorsza, nie mniej niż 1000 ton - na statki rybackie o długości całkowitej mniejszej niż 8 m, bez podziału na poszczególne statki rybackie;

- nie więcej niż 95,08% sumy ogólnych kwot połowowych dorsza - do podziału na poszczególne statki rybackie o długości całkowitej wynoszącej co najmniej 8 m, w sposób określony w załączniku do rozporządzenia.

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie zasadne okazało się nieuwzględnienie w specjalnym zezwoleniu połowowym nr 523/2013 prawa skarżącej do uczestniczenia w kwocie połowowej dorsza z uwagi na niespełnienie przez nią przesłanki posiadania specjalnego zezwolenia połowowego do dnia 31 października 2009 r.

Wskazać należy, że statek skarżącej - (...) został wprowadzony do rejestru statków rybackich w ramach części zdolności połowowej w wysokości 4 GT i 12 kW po wycofanym statku (...). Armator wycofanego statku (...) nie przeniósł jednak na skarżącą historycznych praw połowowych. Prawa te na podstawie art. 2 pkt 3 i art. 19 ustawy o rybołówstwie zostały bowiem wcześniej przeniesione na inny statek tego armatora - (...). Gatunki ryb, które odławiane były wycofanym statkiem (...) mogą być zatem odławiane przy użyciu tego statku, a nie statku skarżącej, który jest statkiem nowym nie posiadającym żadnej historii połowowej.

Podkreślenia wymaga, iż historyczne prawa połowowe to prawo do prowadzenia połowów określonego gatunku organizmów morskich lub wystawiania albo używania określonej liczby narzędzi połowowych danego rodzaju, wynikające z udokumentowanych połowów prowadzonych przez armatora w przeszłości, w określonym czasie (art. 2 pkt 3 ustawy o rybołówstwie). Prawa te podlegają więc uwzględnieniu tylko przez zachowaniu ciągłości działalności połowowej określonego (tego samego) armatora statku rybackiego wprowadzonego w miejsce statku wycofanego. Nie stanowią zatem prawa podmiotowego, którym armator może swobodnie dysponować. Możliwości takiej nie daje żaden przepis ww. ustawy ani innych wymienionych aktów prawnych. Historyczne prawa połowowe nie mogły zatem zostać przeniesione na skarżącą przez armatora statku (...).

W konsekwencji organ zasadnie uznał, że historyczne prawa połowowe armatora statku (...) zostały uwzględnione na jego innym statku - (...) i dlatego nie mogły zostać po raz kolejny uwzględnione na żadnym innym statku np. należącym do skarżącej (...).

W ocenie Sądu - wbrew twierdzeniom skarżącej - uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera wewnętrznych sprzeczności. Należy odróżnić zdolność połowową rozumianą jako tonaż statku wyrażony w GT (pojemności brutto) i kW (mocy) od kwoty połowowej oznaczającej określoną w specjalnym zezwoleniu połowowym ilość ryb możliwych do odłowienia w danym roku kalendarzowym przez armatora konkretnego statku rybackiego. Organ nie kwestionował przy tym prawidłowości wprowadzenia statku skarżącej (...) do rejestru na podstawie zdolności połowowej, w wielkości 4 GT i 12 kW, pozostałej po wycofanym statku (...). W przedmiotowej sprawie nie miała więc miejsca ingerencja w prawo właścicieli statków do dysponowania zdolnością połowową, lecz zakwestionowane zostało nieznajdujące oparcia w ww. przepisach przeniesienie kwoty połowowej przyznawanej na podstawie tzw. historycznych praw połowowych.

W odniesieniu do zarzutów dotyczących naruszenia przez organ zasady swobody działalności gospodarczej wyjaśnić należy, że działalność połowowa jest działalnością reglamentowaną zarówno na podstawie przepisów krajowych jak i unijnych. Skarżąca taką działalność może prowadzić na podstawie uzyskanego zezwolenia nr 523/2013. Fakt, iż skarżącej nie przyznano prawa do połowu dorsza nie stanowi o naruszeniu ww. zasady. Analogiczne decyzje wydano bowiem również wobec innych podmiotów wprowadzonych w ramach niezagospodarowanej zdolności połowowej po wycofanym statku (...). Poza tym ochrona naturalnych żywych zasobów morza stanowi bez wątpienia ważny interes publiczny, o którym mowa w art. 22 Konstytucji, zaś reglamentacja, czyli ograniczenie korzystania z tych zasobów (działalność połowowa) jest regulowana przepisami rangi ustawy.

Bezzasadne są również zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w stopniu dostatecznym wskazuje na motywy rozstrzygnięcia. Wyjaśnia przyczyny nieuwzględnienia wniosku skarżącej w zakresie połowu dorsza wskazując w szczególności, że na dzień 31 października 2009 r. strona nie posiadała specjalnego zezwolenia połowowego wydanego dla statku (...) oraz, że statek ten nie posiadał żadnej historii połowowej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano również, że historyczne prawa połowowe po wycofanym statku (...) zostały przez jego armatora przeniesione na inny należący do niego statek.

W tych warunkach Sąd uznał skargę za niezasadną i oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.