Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1564607

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 9 czerwca 2014 r.
V SA/Wa 127/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Zawiślak (spr.).

Sędziowie WSA: Andrzej Kania, Krystyna Madalińska-Urbaniak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi R. D. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) sierpnia 2013 r., nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

R. D. (zwany dalej: skarżącym lub stroną) wnioskiem z (...) maja 2013 r. zwróciła się do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej Agencją lub ARiMR) o dofinansowanie w zakresie działania 311 "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" w ramach w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2007-2013.

Pismem z (...) czerwca 2013 r. skarżący został wezwany przez ARiMR o poprawę formularza wniosku i załączników oraz nadesłanie określonych w wezwaniu dokumentów. Pismo to po podwójnym awizowaniu zostało uznane za doręczone w dniu (...) czerwca 2013 r.

Pismem z (...) lipca 2013 r. Agencja poinformowała stronę o wstrzymaniu biegu terminu wyznaczonego na rozpatrzenie wniosku ze względu na rozpoczęte kontrolę w Lokalnej Grupie Działania za pośrednictwem której skarżący złożył wniosek. Ponadto skarżący został poinformowany o obowiązku dokonania określonych czynności w wyznaczonych terminach w ramach kierowanych wezwań.

Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pismem z (...) sierpnia 2013 r. znak (...) poinformowała skarżącego o odmowie przyznania pomocy z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 200, poz. 1442 z późn. zm. - zwanego dalej rozporządzeniem MRiRW z 17 października 2007 r.). W uzasadnieniu Agencja wskazała, że wniosek o dofinansowanie nie może zostać rozpatrzony pozytywnie, gdyż pomimo wezwania do usunięciu braków skarżący nie usunął w terminie żadnego z braków

Wnioskiem z (...) września 2013 r. skarżący zwrócił się o przywrócenie terminu na dokonanie czynności polegającej na uzupełnieniu wniosku o przyznanie pomocy. Pismem z (...) września 2013 r. Agencja odmówiła przywrócenia terminu do dokonania czynności.

Ponadto pismem z (...) września 2013 r. skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. Strona zarzuciła naruszenie § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z 17 października 2007 r. ze względu na fakt, że pismo Agencji z 10 czerwca 2013 r. wzywające do usunięcia braków nie zostało wnioskodawcy doręczone. Skarżący wyjaśnił, że w czasie próby doręczenia przesyłki (awiza z 13 i 21 czerwca 2013 r.) wraz z żoną przebywał zagranicą. W tym czasie w jego domu nie przebywała żadna osoba, która mogłaby odebrać przesyłkę, a po powrocie w skrzynce nie było żadnego zawiadomienia o próbie doręczenia przesyłki.

Po rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, ARiMR pismem z (...) października 2013 r. znak (...) poinformowała skarżącego o negatywnym rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W jego uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy, przytoczył treść przepisów stanowiących podstawę prawną wydania skarżącemu rozstrzygnięcia o odmowie przyznania pomocy finansowej, podtrzymując dotychczasową argumentację dotyczącą braku jakiegokolwiek uzupełnienia wniosku na wezwanie Agencji. Ponadto organ stanął na stanowisku, że przesyłka zawierająca wezwanie do poprawy i uzupełnienia wniosku została prawidłowo doręczona na podstawie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm. dalej: "k.p.a.").

Pismem z 4 grudnia 2013 r. skarżący złożył skargę na rozstrzygnięcie ARiMR z (...) sierpnia 2013 r. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:

1.

naruszenie przepisu § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenie z 17 października 2007 r. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu będącym konsekwencją błędnego uznania, że doszło do skutecznego doręczenia pisma P 1/207 z 10 czerwca 2013 r., w którym ARiMR wezwała skarżącego do uzupełnienia wniosku, czego skarżący nie uczynił we wskazanym terminie,

2.

naruszenie przepisu art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzec/ Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 173 z późn. zm., dalej: "ustawa o wspieraniu rozwoju") polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu będącym konsekwencją błędnego uznania, że doszło do skutecznego doręczenia pisma z (...) czerwca 2013 r., w którym ARiMR wezwała skarżącego do uzupełnienia wniosku, czego skarżący nie uczynił we wskazanym terminie.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy Agencji do dalszego prowadzenia i nakazanie temu organowi, aby doręczył skarżącemu pismo z (...) czerwca 2013 r. wzywające do uzupełnieniu wniosku o przyznanie pomocy oraz o zasądzenie kosztów podstępowania sądowego. Ponadto skarżący wniósł o:

  1. przeprowadzenie dowodu z wydruku z systemu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej S.A dot. listu poleconego nr (...),

2.

zobowiązanie Naczelnika Urzędu Pocztowego w Szamotułach do przedłożenia informacji o terminach awizacji i zwrotu listu poleconego nr (...) waz z informacją, skąd wynika rozbieżność pomiędzy datą powtórnej awizacji odnotowaną na samym liście ((...) czerwca 2013 r.) a datą wynikającą z systemu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej S.A. ((...) czerwca 2013 r.).

W uzasadnieniu wskazał, że z systemu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej S.A. wynika, że przesyłka z (...) czerwca 2013 r., była awizowana po raz drugi (...) czerwca 2013 r., a nie (...) czerwca 2013 r., co może świadczyć o naruszeniu art. 44 § 2 i 3 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Agencja wniosła o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe argumenty.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednoty Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Rozważając w tym kontekście argumenty przedstawione w skardze, stwierdzić należy, że są one bezzasadne.

Należy podnieść, iż ogólne zasady dotycząc przyznawania pomocy w zakresie działania zostały uregulowane w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U.UE.L nr 277, s. 1 z późn. zm.) oraz w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U.UE.L nr 368, s. 15, z późn. zm.).

Warunki oraz tryb przyznania pomocy finansowej w zakresie działania 311 "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2007-2013, wydane w oparciu o delegację ustawową, a mianowicie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju, pomoc jest przyznawana na wniosek, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju wniosek o przyznanie pomocy oraz wniosek o płatność w ramach działań objętych programem składa się na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym przez podmiot wdrażający. Wraz z formularzem została opracowana instrukcja wypełniania wniosku.

Zakres informacji koniecznych do umieszczenia w treści wniosku został określony przepisem § 9 ust. 1 rozporządzenia z 17 października 2007 r. Natomiast zgodnie z § 9 ust. 2 rozporządzenia z 17 października 2007 r. do wniosku o przyznanie pomocy dołącza się dokumenty, o których mowa w ust. 4. Ust. 4 § 9 rozporządzenia stanowi, że formularz wniosku o przyznanie pomocy zawiera wykaz dokumentów, które powinny być dołączone do wniosku, z wyraźnym zaznaczeniem tych dokumentów, których niedołączenie skutkuje nieprzyznaniem pomocy, oraz wzory oświadczeń.

Postępowanie do przyznania pomocy finansowej w przypadku działania 311 prowadzone jest z wyłączeniem stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, z pewnymi wyjątkami (art. 22 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju). Oznacza to, że organ jest zobowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzeć cały materiał dowodowy złożony przez stronę. To strona jest zobowiązana przedstawić dowody i wyjaśnienia (art. 21 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy). Organ tylko na żądanie strony jest zobowiązany do niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie stronie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (art. 14 ust. 2 pkt 3 ustawy).

Ustawodawca w przepisach wykonawczych - w § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia z 17 października 2007 r. przewidział działania organu z urzędu. Polegają one na sprawdzeniu czy wniosek został wypełniony we wszystkich wymaganych pozycjach oraz czy dołączono do nich wszystkie wymagane dokumenty. W przypadku stwierdzenia określonych braków organ wzywa stronę do ich uzupełnienia bądź złożenia wyjaśnień w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie może być ponowione. Natomiast § 10 ust. 4 rozporządzenia z 17 października 2007 r. wskazuje, że jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania do usunięcia braków, nie usunął w terminie żadnego z braków, Agencja nie przyznaje pomocy; przepis art. 22 ust. 3 ustawy, dotyczący odmowy przyznania pomocy, stosuje się odpowiednio.

Powyższe przepisy były podstawą działania organu. Działania te były prawidłowe.

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie pomocy nie był kompletny w tej dacie, czego również skarżący w żaden sposób nie kwestionuje. Dlatego też strona została wezwana pismem z 10 czerwca 2013 r. do poprawy wniosku oraz nadesłania określonych wyjaśnień i złożenia dodatkowych dokumentów. Wezwanie skierowane do skarżącego zostało podwójnie awizowane i uznane za doręczone w dniu (...) czerwca 2013 r. Skarżący nie uzupełnił w terminie do (...) lipca 2013 r. żadnego z braków. Zatem Agencja stosując § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z 17 października 2007 r. w związku z art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju (w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy) odmówiła przyznania pomocy.

Obecnie przedmiotem sporu jest prawidłowość doręczenia wezwania z (...) czerwca 2013 r. Dlatego też w tym miejscu należy zauważyć, że zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy art. 21 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.

Zatem prawidłowość doręczenia skarżącemu pisma z (...) czerwca 2013 r. należy ocenić w kontekście przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

W myśl art. 44 § 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1)

operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2)

pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

Natomiast zgodnie z § 2 art. 44 k.p.a. zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 k.p.a.).

Przechodząc do oceny prawidłowości doręczenia należy stwierdzić, że organ w sposób prawidłowo uznał za doręczone wezwanie z (...) czerwca 2013 r. W pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę, że z dokumentu urzędowego, jakim jest pocztowy dowód doręczenia wynika, że w dniu (...) czerwca 2013 r. doręczyciel podjął próbę doręczenia przesyłki. Jednakże jak wynika z koperty była to próba nie udana, cyt. "Awizo nie zastałem", dlatego też pozostawił awizo w oddawczej skrzynce pocztowej adresata, o czym świadczy adnotacja i podpis doręczyciela. Po raz drugi przesyłka była awizowana w dniu (...) czerwca 2013 r. Podobnie jak poprzednio uczyniono o tym wzmiankę na kopercie. Wzmiankę tę opatrzono podpisem i pieczęcią.

Mając powyższe na względzie trzeba jednoznacznie wskazać, że w sposób prawidłowo została przesyłka uznana za doręczoną w dniu (...) czerwca 2013 r. Doręczenie tej przesyłki odpowiada dyspozycji przepisów art. 44 k.p.a. Tym samym bezzasadne są zarzuty naruszenia przez organ powołanych w skardze przepisów tj. § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z 17 października 2007 r. oraz art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu, gdyż organ w sposób prawidłowo doręczył przesyłkę, a skarżący mimo zaznaczonego terminu nie uzupełnił żadnego ze wskazanych w wezwaniu braków.

Skarżący w skardze wskazuje, że z zapisu na stronie internetowej Poczty Polskiej S.A. wynika, że przesyłka z (...) czerwca 2013 r. po raz drugi była awizowana w dniu (...) czerwca 2013 r., a nie jak wynika z koperty (...) czerwca 2013 r. Na tę okoliczność wnosi o: przeprowadzenie dowodu z wydruku z tej strony oraz zobowiązanie Naczelnika Urzędu Pocztowego w Szamotułach do przedłożenia informacji o terminach awizacji i zwrotu listu poleconego nr (...) waz z informacją, skąd wynika rozbieżność pomiędzy datą powtórnej awizacji odnotowaną na samym liście a datą wynikającą z systemu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej S.A.

Odnosząc się powyższego w pierwszej kolejności należy odnieść się do wniosku dowodowego i uznać go za niezasadny. Po pierwsze wskazać trzeba, że z drugiej części wniosku (zobowiązanie Naczelnika) wynika, że w istocie skarżący oczekuje od Sądu podjęcia czynności zmierzających do poszukiwania dowodów, nie zaś przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentu. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Sąd wskazuje, że przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów jest możliwe, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki: jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych okoliczności oraz nie dojdzie do nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zakładając nawet, że wniosek skarżącego dotyczył nie tylko pozyskania przez Sąd dokumentów, ale obejmował również przeprowadzenie z nich dowodu, to niewątpliwie jego zakres doprowadziłby do nadmiernego przedłużenia postępowania sądowoadministracyjnego. Trzeba również podkreślić, że wydruk ze strony internetowej poczty polskiej nie ma żadnych cech dokumentu, o których mowa w art. 48 § 3 p.p.s.a. Dlatego też nie można z niego przeprowadzić dowodu. Co więcej sam operator pocztowy wskazuje na tej stronie internetowej, że cyt. "wyświetlane informacje mają jedynie charakter poglądowy i nie mogą stanowić podstawy do jakichkolwiek roszczeń wobec Poczty Polskiej S.A." W związku z powyższym brak było podstaw zarówno do przeprowadzenia dowodu, jak i zobowiązania Naczelnika Urzędu Pocztowego do nadesłania informacji i przeprowadzenia z tej informacji dowodu.

Nic natomiast nie stało na przeszkodzie, aby to strona skarżąca zwróciła się do takiego podmiotu o nadesłanie stosownych informacji, już na etapie wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Trzeba bowiem zauważyć, że na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju to na stronie ciąży ciężar dowodu. W myśl tego przepisu strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Niezależnie od powyższego trzeba również wskazać, że cytowany powyżej przepis art. 44 k.p.a. dla uznania prawidłowości doręczenia nie wymaga aby drugie awizo (zawiadomienie) było dokonane po siedmiu dniach od pierwszego awizo. Powołany przepis wymaga natomiast aby drugie zawiadomienie było dokonane w termie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Dla skuteczności doręczenia istotne jest natomiast dokonanie przez doręczyciela dwukrotnego zawiadomienia o możliwości odebrania przesyłki oraz przechowanie przesyłki przez operatora co najmniej 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. W sprawie powyższe warunki zostały w całości wykonane i co więcej powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki pozostawione zostało po 7 dniach o pierwszego zawiadomienia.

Reasumując należy zgodzić się z Agencją, że wezwanie z (...) czerwca 2013 r. zostało prawidłowo doręczone stronie skarżącej. Natomiast skarżący nie przedstawił żadnego wiarygodnego dowodu, który obaliłby domniemanie prawidłowości doręczenia przesyłki. Sąd uznał, że organ wbrew zarzutom skargi, w zgodzie z zasadą praworządności, podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w sposób prawidłowy ocenił materiał dowodowy, a wydane na jego podstawie zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.