V SA/Wa 1183/08 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 579869

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2008 r. V SA/Wa 1183/08

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Dopierała.

Sędziowie WSA: Andrzej Kania, Małgorzata Rysz (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia (...) marca 2008 r. nr (...) w przedmiocie: odmowy potwierdzenia represji; 1. oddala skargę 2. Zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata A. B. prowadzącego Kancelarię Adwokacką (...), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz tytułem 22 % podatku od towarów i usług kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy).

Uzasadnienie faktyczne

W dniu (...) sierpnia 2006 r. J. K. złożył wniosek o wydanie przez Prezesa Sądu Okręgowego w L. zaświadczenia potwierdzającego okresy pobytu w więzieniu na mocy skazania za działalność polityczną.

Decyzją z dnia (...) stycznia 2007 r. Prezes Sądu Okręgowego w L. odmówił J. K. wydania potwierdzenia, iż jego pobyty w wiezieniu na podstawie wyroków Sądu Wojewódzkiego w L. z dnia (...) lipca 1961 r. oraz Sądu Powiatowego w L. z (...) października 1963 r. były osadzeniem za działalność polityczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wnioskodawca był dwukrotnie skazany po dniu (...) stycznia 1956 r. za usiłowanie w celu osiągnięcia dla siebie lub kogo innego korzyści majątkowej, doprowadzenia innej osoby za pomocą wprowadzenia jej w błąd lub wyzyskania błędu do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem oraz za zagarnięcie mienia społecznego.

Prezes Sądu Okręgowego uznał, że czyny, za które J. K. został skazany, nie wynikały z prowadzonej przez niego działalności politycznej.

Po rozpoznaniu odwołania wnioskodawcy Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia (...) czerwca 2007 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Prezesowi Sądu Okręgowego w L.

Organ odwoławczy stwierdził naruszenie przepisów art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 10 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż Prezes Sądu Okręgowego w L. nie umożliwił wnioskodawcy zapoznania się z dowodami, na podstawie, których wydano zaskarżoną decyzję. Dotyczyło to kserokopii repertoriów; Sądu Wojewódzkiego w L. (...) z (...) r., Prokuratury Wojewódzkiej w L. (...) z (...) r., Prokuratury Wojewódzkiej w L. (...) z (...) r. i Sądu Powiatowego w L. (...) z (...) r.

Decyzją z dnia (...) listopada 2007 r. znak (...) Prezes Sądu Okręgowego w L. ponownie odmówił wnioskodawcy J. K. potwierdzenia represjonowania i pobytu w więzieniu na mocy skazania po dniu (...) stycznia 19...r za działalność polityczną

Prezes Sądu Okręgowego w L. ustalił, że wnioskodawca był dwukrotnie skazany po dniu (...) stycznia 19...r. Pierwsze skazanie nastąpiło wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w L. z dnia (...) lipca 19...r. w sprawie (...) na karę (...) lat więzienia za czyn z art. 23 § 1 k.k. z 1932 r. w zw. z art. 264 § 1 k.k. z 1932 r., tj. za usiłowanie w celu osiągnięcia dla siebie lub kogo innego korzyści majątkowej, doprowadzenia innej osoby za pomocą wprowadzenia jej w błąd lub wyzyskania błędu do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem. Skazanie drugie nastąpiło z mocy wyroku Sądu Powiatowego w L. z dnia (...) października 1963 r., wydanego w sprawie (...) na karę 1 roku więzienia i grzywnę w kwocie (...) złotych za czyn z art. 1 § 1 ustawy z dnia 19 czerwca 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciw własności społecznej (Dz. U. z 1959 r. Nr 36, poz. 228), tj. za zagarnięcie mienia społecznego.

Podstawą powyższych ustaleń były: kserokopie repertorium Sądu Wojewódzkiego w L. (...), repertorium Prokuratury Wojewódzkiej w L., (...) z (...) r., repertorium Prokuratury Wojewódzkiej w L., (...) (...) r. oraz repertorium Sądu Powiatowego w L. (...) z (...) r.

Prezes Sądu Okręgowego w L. w oparciu o poczynione ustalenia stwierdził, ze czyny, za które wnioskodawca został skazany nie wynikały z prowadzonej przez niego działalności politycznej.

Po rozpoznaniu ponownego odwołania wnioskodawcy, decyzją z (...) marca 2008 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Prezes Sądu Okręgowego w L. w wykonaniu zaleceń Ministra Sprawiedliwości, zawartych w decyzji z dnia (...) czerwca 2007 r., umożliwił wnioskodawcy zapoznanie się i wypowiedzenie odnośnie dokumentów zgromadzonych w aktach przed wydaniem decyzji z dnia (...) stycznia 2007 r., a stanowiących dowody w sprawie.

Ponieważ nie uczyniono tego w odniesieniu do nowych, zgromadzonych w dalszym toku postępowania dowodów - na podstawie art. 136 kodeksu postępowania administracyjnego organ II instancji doręczył wnioskodawcy kopie zgromadzonych dowodów i wezwał go do wypowiedzenia się, co do ich treści. Dotyczyło to dokumentacji nadesłanej przez Prokuratora Okręgowego w L., informacji z Zakładów Karnych w C. i I. oraz pisma Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w B. J. K. w dniu (...) marca 2008 r. nadesłał swoje stanowisko odnośnie wymienionych dowodów.

W tej sytuacja została usunięta wada postępowania, polegająca na naruszeniu przepisów, tj. art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie, z którym organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, art. 80 k.p.a. w myśl, którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, a także art. 81 k.p.a., który stwierdza, że okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się, co do przeprowadzonych dowodów, chyba że załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną, jak również art. 10 § 1 k.p.a., zgodnie, z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Wskazał również, że zgodnie z orzecznictwem NSA zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych.

Ponieważ wnioskodawca nie wykazał w odwołaniu, jakich konkretnie czynności procesowych nie mógł dokonać, a ponadto w toku postępowania odwoławczego umożliwiono mu wypowiedzenie się, co do wszystkich dowodów - naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. nie mogło stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Uznał również za niezasadne zarzuty naruszenia art. 75 § 1 i 2 k.p.a., 76 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 117 ust. 3 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.), wskazujące na pominięcie oświadczenia wnioskodawcy i dokumentów sporządzonych przez Instytut Pamięci Narodowej Oddział w L. Prezes Sądu Okręgowego w L. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się zarówno do treści oświadczenia wnioskodawcy, jak i treści pisma oraz notatki, wydanych przez IPN Oddział w L. Stanowisko polegające na uznaniu, że notatka urzędowa nie stanowi dowodu w rozumieniu przepisów proceduralnych należało uznać za prawidłowe. Przedmiotowa notatka stanowi jedynie dowód tego, że została sporządzona przez funkcjonariusza po upływie kilku miesięcy od wydania wyroku przez Sąd Najwyższy Zawarte w notatce informacje, odnośnie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego wnioskodawcy, są sprzeczne z treścią zapisów w repertoriach sądowych, będących wiarygodnym źródłem danych odnośnie wysokości kary i kwalifikacji prawnej czynu. Z treści notatki nie wynika, czy funkcjonariusz korzystał z dokumentów sądowych, czy też zapisane przez niego informacje pochodziły z innych źródeł.

Również dokonana przez Prezesa Sądu Okręgowego ocena oświadczenia wnioskodawcy z dnia (...) sierpnia 2006 r. była prawidłowa Za działalność polityczną w rozumieniu art. 6 ust. 8 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych uważa się prowadzenie nielegalnej działalności opozycyjnej w stosunku do ówczesnych władz PRL, o ile wiązały się z tym negatywne konsekwencje zarówno natury osobistej, jak i zawodowej Wnioskodawca w oświadczeniach złożonych w trybie art. 75 § 2 k.p.a., wyraził przypuszczenie, że pierwsze skazanie miało związek z zamiarem wstąpienia do z. Zamiar taki, jak słusznie stwierdził organ pierwszej instancji, nie może być uznany za prowadzenie działalności politycznej.

Z kolei opisane w oświadczeniu z dnia (...) września 2007 r. przejawy aktywności wnioskodawcy, polegające na odmowie współpracy z przedstawicielami organizacji ateistycznych, w szczególności odmowie zbierania wśród uczniów podpisów pod żądaniem zaprzestania nauczania w szkole religii oraz odmowie podjęcia się organizowania Stowarzyszenia A., co miało miejsce w 19...r., a także działania organów państwa polegające na wzywaniu na przesłuchania, pobieraniu próbek pisma, zatrzymaniach i niedopuszczeniu do egzaminu dojrzałości, nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Minister zauważył, iż w oświadczeniu z dnia (...) sierpnia 2006 r. wnioskodawca nie wspominał o opisanych wyżej okolicznościach.

Ponadto pierwsze postępowanie karne toczyło się przeciwko J. K. w (...) r., a więc po upływie ponad (...) miesięcy od ukończenia szkoły średniej.

Wprawdzie wnioskodawca stanął w sprawie (...) pod zarzutem czynienia przygotowań do popełnienia przestępstwa działania na szkodę Państwa Polskiego poprzez gromadzenie lub przekazywanie wiadomości, dokumentów lub innych przedmiotów stanowiących tajemnicę państwową lub wojskową, jednakże skazany został za czyn polegający na usiłowaniu w celu osiągnięcia dla siebie lub kogo innego korzyści majątkowej, doprowadzenia innej osoby za pomocą wprowadzenia jej w błąd lub wyzyskania błędu do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem. W wyniku postępowania zakończonego wyrokiem z dnia (...) października 1963 r. w sprawie (...) wnioskodawca skazany został za przestępstwo polegające na zagarnięciu mienia społecznego. Jak wynika z treści oświadczenia wnioskodawcy, chodziło o zaliczkę przeznaczoną dla kierowcy zatrudnionego w Przedsiębiorstwie T. w L., którą J. K. pobrał z kasy przedsiębiorstwa.

Przepis art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy z 17 grudnia 1993 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych uznaje za składkowy okres przebywania w więzieniu na mocy skazania albo bez wyroku po dniu (...) grudnia 1956 r. za działalność polityczną

Wnioskodawca nie był skazany za działalność polityczną, ale za przestępstwa z art. 23 § 1 k.k. z 1932 r., w zw. z art. 264 § 1 k.k. z 1932 r. oraz za czyn z art. 1 § 1 ustawy z dnia 19 czerwca 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciw własności społecznej. Wprawdzie J. K. podniósł argument, że w pierwszej swojej sprawie jedynie dzięki przyjętej przez adwokata linii obrony, sąd odstąpił od skazania go za przestępstwo polityczne, zagrożone wysoką karą, jednakże trudno przyjąć, że gdyby sąd dysponował dowodami potwierdzającymi zarzuty prokuratorskie, odstąpiłby od skazania za przestępstwo działania na szkodę państwa. Wnioskodawca nie przedstawił także dowodów, potwierdzających polityczny charakter skazania, które nastąpiło w 1963 r.

Od tej decyzji, J. K. w dniu (...) 2008 r. (data nadania pocztowego) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art. 75 § 1 oraz art. 76 § 1 i § 2 k.p.a. polegające na uznaniu, że wydane przez IPN Oddział w L. pismo oraz notatka służbowa nie stanowi dowodu w rozumieniu przepisów proceduralnych w przedmiotowej sprawie; art. 75 § 2 k.p.a. w zw. z art. 6 ust. 8 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych polegające na przyjęciu przez organ administracji błędnej interpretacji działalności politycznej w stosunku do ówczesnych władz PRL oraz wiążących się z tą działalnością negatywnych konsekwencji natury osobistej dla wnioskodawcy; art. 70 § 1 i § 3 oraz art. 80 k.p.a., polegające na niezebraniu i nierozpatrzeniu całości materiału dowodowego i w związku z tym niedokonanie oceny czy dana okoliczność została udowodniona w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Ponadto decyzji zarzucił błędną interpretację stanu faktycznego przekraczającą dopuszczalną granicę swobodnej oceny dowodów i okoliczności i wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w L. W uzasadnieniu skargi podniósł, że organy orzekające przyjmując, że notatka służbowa oficera śledczego SB w sprawie wyroku p- ko wnioskodawcy oraz pismo IPN Oddział w L. z dnia (...) sierpnia 2005 r. nie stanowi dowodu w rozumieniu przepisów proceduralnych, naruszyły rażąco przepisy art. 75 § 1 i 2 k.p.a. Ponadto powołał się na prowadzoną przez siebie działalność opozycyjną wobec ówczesnych władz PRL oraz spowodowane nią represje, których efektem było oskarżenie, a następnie skazanie za działalność polityczną. Organy orzekające arbitralnie i bez próby jakiejkolwiek weryfikacji uznały za wiarygodne i niebudzące zastrzeżeń zapisy repertoriów sądowych i prokuratorskich, tylko w zakresie niekorzystnym dla wnioskodawcy, totalnie dyskwalifikując zapisy tych samych repertoriów informujące o czynieniu przez wnioskodawcę przygotowań do popełnienia przestępstwa działania na szkodę Państwa Polskiego poprzez gromadzenie lub przekazywanie wiadomości, dokumentów lub innych przedmiotów stanowiących tajemnicę państwową lub wojskową, na podstawie, których wnioskodawcę aresztowano, przedstawiono mu zarzuty i sporządzono akt oskarżenia. Za chybiony należy uznać wyrażony w zaskarżonej decyzji zarzut braku potwierdzenia w materiale dowodowym przejawów aktywności opozycyjnej wnioskodawcy, kiedy oczywistym jest, że od tamtych zdarzeń minęło 50 lat, odmowa współpracy wnioskodawcy w przedmiocie zbierania podpisów pod żądaniem zaprzestania nauki religii w szkole bądź organizowania na terenie liceum S. były skutecznie "wyciszane", co sprawia, że uczestnicy tych zdarzeń nie żyją bądź mają trudności z odtworzeniem tych zdarzeń w swojej pamięci. Z naruszeniem art. 75 § 1 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.k. organy nie zwróciły się do dyrekcji Liceum im. (...) o udostępnienie z zasobów historycznych i archiwalnych dokumentów dotyczących wnioskodawcy, a w szczególności dowodu potwierdzającego fakt niedopuszczenia wnioskodawcy do egzaminu dojrzałości w roku 19. Ponadto w sytuacji rażących braków w dokumentacji dowodowej organ z naruszeniem art. 75 § 2 k.p.a. nie uwzględnił oświadczeń wnioskodawcy złożonego pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Z naruszeniem tych samych przepisów nie zwrócił się również o udostępnienie materiałów dowodowych dotyczących wnioskodawcy, zgromadzonych w Oddziale IPN w L.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, w odpowiedzi na zarzuty skargi wskazał dodatkowo, że z treści zaświadczenia wystawionego przez IPN wynika, że w aktach IPN (...) znajduje się informacja o odbywaniu przez J. K. kary w Więzieniach w C. i I., wnioskodawca otrzymał także kserokopię notatki oficera śledczego. Zaznaczono, że w archiwum IPN nie odnaleziono wyroku Sądu Wojewódzkiego w L.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej - p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Badając sprawę z tego punktu widzenia należy stwierdzić, że skarga nie jest zasadna.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że stosownie do treści art. 117 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1992 r. emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.) okresy osadzenia w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku za działalność polityczną potwierdza prezes sądu okręgowego. Zgodnie z art. 6 ust. 8 tej ustawy okresy te, jako składkowe są uwzględniane przy ustalaniu prawa do świadczeń i ich wysokości.

Sąd podziela interpretację pojęcia "działalność polityczna", jaką przyjęły orzekające w sprawie organy, a która oznacza prowadzenie nielegalnej działalności opozycyjnej w stosunku do ówczesnych władz PRL, o ile wiązały się z tym negatywne konsekwencje zarówno natury osobistej, jak i zawodowej.

Bezsporne jest w sprawie, co wynika z zapisów w repertoriach sądowych i prokuratury, że w (...) r. skarżący został aresztowany oraz postawiono mu zarzut o charakterze politycznym - z art. 13 § 1 w zw. z art. 7 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa (Dz. U. z 1946 r. Nr 30, poz. 192 z późn. zm.), a więc wejście w porozumienie z innymi osobami w celu popełnienia przestępstwa - działania na szkodę Państwa Polskiego poprzez gromadzenie lub przekazywanie wiadomości, dokumentów lub innych przedmiotów stanowiących tajemnicę państwową lub wojskową. Niemniej jednak skazanie w tej sprawie nastąpiło za czyn wyczerpujący znamiona z art. 23 § 1 w zw. z art. 246 § 1 k.k. z 1932 r., a więc usiłowanie w celu osiągnięcia dla siebie lub kogo innego korzyści majątkowej, doprowadzenia innej osoby za pomocą wprowadzenia jej w błąd lub wyzyskania błędu do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem.

Jeśli chodzi natomiast o postępowanie zakończone wyrokiem z dnia (...) października 19...r., w sprawie (...) wnioskodawca został skazany za przestępstwo polegające na zagarnięciu mienia społecznego (z art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciw własności społecznej (Dz. U. z dnia 27 czerwca 1959 r. Nr 36, poz. 228). Jak wynika z treści jego oświadczenia, chodziło o zaliczkę przeznaczoną dla kierowcy zatrudnionego w Przedsiębiorstwie T. w L., którą wnioskodawca pobrał z kasy przedsiębiorstwa.

Z kolei działalność polityczna, jaką prowadził - według siebie - wnioskodawca, miała miejsce w okresie szkoły średniej i polegała, zgodnie z jego oświadczeniem, na odmowie współpracy z przedstawicielami organizacji ateistycznych, w szczególności odmowie zbierania wśród uczniów podpisów pod żądaniem zaprzestania nauczania w szkole religii oraz odmowie podjęcia się organizowania Stowarzyszenia A., co miało miejsce w 19...r. To skutkowało wobec wnioskodawcy takimi działaniami jak wzywanie na przesłuchania, pobieranie próbek pisma, zatrzymania i niedopuszczenie do egzaminu dojrzałości. Organy orzekające w sprawie wskazały, iż o tego rodzaju postawie, która mogłaby narazić go na szykany ze strony organów Państwa skarżący wspomniał dopiero w swoim drugim oświadczeniu - złożonym w toku postępowania administracyjnego, nie wspomniał natomiast nic o tych okolicznościach w pierwszym oświadczeniu, z dnia 16 sierpnia 2006 r. Wówczas twierdził, że represje polityczne ze strony SB rozpoczęły się jeszcze w okresie III klasy nauki w liceum, a ich początek datował się od momentu, gdy władze dowiedziały się o jego zamiarze wstąpienia do zakonu (...). W rezultacie niedopuszczono go do matury, a kiedy zarejestrował się w Wydziale Zatrudnienia, nie mógł otrzymać pracy, ze względu na poufne dyrektywy SB.

Ostatecznie nie dano wiary wnioskodawcy, co do związku opisanej w oświadczeniu z dnia (...) września 2007 r. aktywności ze skazaniem go za czyny przeciwko mieniu, ze względu na sprzeczność z jego wcześniejszymi twierdzeniami, brak jakichkolwiek innych dowodów, wreszcie Minister wskazał, na odległość czasową opisywanych przez J. K. zdarzeń do pierwszego postępowania karnego, jakie toczyło się przeciwko wnioskodawcy w (...) r. - a więc po upływie ponad (...) miesięcy od ukończenia szkoły średniej.

Nie uznano również postawy wnioskodawcy polegającej na zamiarze wstąpienia do zakonu, do czego zresztą nie doszło, za działalność polityczną w rozumieniu art. 6 ust. 8 ustawy z dnia 17 grudnia 1992 r. emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.).

Zdaniem sądu nie można powyższym ocenom organów orzekających w sprawie zarzucić błędnej interpretacji stanu faktycznego, przekraczającej granice swobodnej oceny dowodów i okoliczności. Zarówno ustalenia, co do stanu faktycznego, jak i jego ocena, pod kątem stosowanej normy prawa materialnego nie narusza prawa.

Prawidłowo, zatem uznano, że:

-

opisywane przez skarżącego w oświadczeniu z dnia 16 sierpnia 2006 r. okoliczności nie stanowią o prowadzeniu przez niego działalności politycznej, o jakiej mowa w art. 6 ust. 8 ustawy z dnia 17 grudnia 1992 r. emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;

-

nie są wiarygodne twierdzenia skarżącego o przejawach jego aktywności, opisane w oświadczeniu z dnia 17 września 2007 r.;

gdyby nawet twierdzeniom tym dać wiarę, to i tak brak jakiegokolwiek związku między taką postawą J. K. a skazaniem go wyrokami sądów z dnia 4 lipca 1961 r., oraz z dnia 15 października 1963 r., za przestępstwa przeciwko mieniu. Ani z treści zapisów w repertoriach, ani nawet z oświadczeń skarżącego nie wynika, że postawiono mu zarzuty wiążące się z opisywanymi przez niego działaniami tj. zamiarem wstąpienia do zakonu, czy odmową zbierania podpisów po żądaniem zaprzestania nauczania religii w szkołach. Mimo postawienia skarżącemu w 1961 r., zarzutu z art. 7 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa, skazanie nastąpiło za przestępstwo art. 23 § 1 w zw. z art. 246 § 1 k.k. z, 1932 r., czyli usiłowanie w celu osiągnięcia dla siebie lub kogo innego korzyści majątkowej, doprowadzenia innej osoby za pomocą wprowadzenia jej w błąd lub wyzyskania błędu do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem, a więc nie było to skazanie za działalność polityczną. Tym bardziej skazanie w 1963 r., kiedy skarżącemu postawiono zarzut zagarnięcia mienia społecznego i na tej podstawie go skazano. Również w tym wypadku nawet twierdzenia samego skarżącego, co do stanu faktycznego zdarzenia, na jakim oparto oskarżenie, nie wskazują na jakikolwiek związek z postawą, jaką prezentował w szkole.

Zdaniem sądu nie są również zasadne pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania, zarzucane w skardze.

1. zarzut błędnej, według skarżącego, oceny notatki służbowej notatki oficera śledczego z dnia 8 sierpnia 1962 r., przesłanej przez IPN Oddział w L. przy piśmie z (...) sierpnia 2005 r., a polegającej na nieprawidłowym uznaniu przez organy, iż nie stanowi ona dowodu w rozumieniu przepisów proceduralnych.

W tym zakresie należy podkreślić, iż odmiennie, niż twierdzi skarżący organ dopuścił ten dowód i ocenił go, stosownie do reguły wyrażonej w art. 77 § 1 k.p.a., biorąc pod uwagę całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności, uwzględniając stanowiące dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., zapisy repertoriów sądowych oraz prokuratury. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że notatka służbowa oficera śledczego z dnia (...) sierpnia 1962 r. została potraktowana jako dokument prywatny, zgodnie z czym stanowi dowód, że została sporządzona przez określonego funkcjonariusza, po upływie kilku miesięcy od wydania wyroku przez SN. Z notatki tej nie wynika, czy funkcjonariusz korzystał z dokumentów sądowych, czy też innych źródeł. Należy podnieść, że pismo przewodnie IPN, przy którym przesłano skarżącemu przedmiotową notatkę (k (...) akt administracyjnych) nie powoduje, że notatka ta stała się dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 k.p.a., a wiec stanowi dowód tego, co zostało w niej stwierdzone. Zatem ustalając kwalifikację prawną czynu, za który J. K. został skazany organ prawidłowo oparł się na jednorodnych zapisach w repertoriach sądu i prokuratury.

Oprócz formalnej oceny tego dowodu dodać można, na co zwrócił także uwagę organ w odpowiedzi na skargę, iż o oczywistym błędzie, jaki wkradł się do notatki oficera śledczego - co do klasyfikacji czynu, za który został skazany J. K. w 19...r. świadczy fakt, że wnioskodawcy nie został nawet postawiony zarzut z art. 22 tzw. małego kodeksu karnego (dekretu z 13 czerwca 1946 r.). Dodać również należy, że i sam skarżący w toku postępowania administracyjnego zmienił swoje stanowisko i w oświadczeniu z (...) września 2007 r. przyznał, iż "..." (k (...) akt admin.). W oświadczeniu tym, zatem skarżący jednoznacznie przyznaje, że przed sądem nastąpiła zmiana kwalifikacji prawnej zarzucanego mu czynu - na działanie w celu wyłudzenia korzyści majątkowej i że zmianę tę zawdzięcza swojemu obrońcy, który zastosował taką linię obrony, aby zminimalizować grożącą mu karę. Takie stanowisko skarżący podtrzymał w skardze, powołując się na swoją argumentację "dotyczącą zmiany kwalifikacji prawnej w pierwszej sprawie (...) w rezultacie skutecznie zastosowanej przez adwokata linii obrony mającej uniknięcie skazania wnioskodawcy za przestępstwo polityczne zagrożone wysoką karą" (str. (...) akt sądowych).

W tej sytuacji trudno dociec, co zamierza osiągnąć skarżący z jednej strony zarzucając nieprzyjęcie przez orzekające organy kwalifikacji prawnej czynu, za jaki został skazany w 19...r. zgodnie z notatką oficera śledczego, z drugiej strony samemu przyznając, że do takiej zmiany kwalifikacji - na działanie w celu wyłudzenia korzyści majątkowej, wskutek taktyki jego obrońcy doszło.

Z tych wszystkich przyczyn sąd uznał ten zarzut za całkowicie bezzasadny.

2. Nie jest również zasadny zarzut orzekania na podstawie niepełnego materiału dowodowego, nierozpatrzenia całości materiału i w związku z tym niedokonanie oceny czy dana okoliczność została udowodniona w oparciu o całokształt materiału dowodowego. W szczególności skarżący w ramach tego zarzutu podniósł, że organy nie zwróciły się do dyrekcji Liceum im. (...) o udostępnienie z zasobów historycznych i archiwalnych dokumentów dotyczących wnioskodawcy, a w szczególności dowodu potwierdzającego fakt niedopuszczenia wnioskodawcy do egzaminu dojrzałości w roku 1960 oraz o udostępnienie materiałów dowodowych dotyczących wnioskodawcy, zgromadzonych w Oddziale IPN w L.

Sąd nie dopatrzył się zarzucanych naruszeń prawa w zakresie gromadzenia, a następnie oceny materiału dowodnego. Sam fakt niedopuszczenia skarżącego do matury nie był przez organ kwestionowany, ponadto okoliczność ta nie miała wpływu na treść decyzji, której istotą było danie odpowiedzi na pytanie, czy wnioskodawca przebywał w więzieniu w związku z działalnością polityczną. Zatem zwracanie się do szkoły, do której uczęszczał skarżący o potwierdzenie faktu niedopuszczenia go do matury, było zbędne.

Również brak jest podstaw do zarzucenia organom niezwrócenia się do Oddziału IPN w L. o udostępnienie materiałów dotyczących wnioskodawcy. Skarżący sam przy wniosku przedstawił komplet uzyskanych materiałów, w tym pismo IPN w L. z dnia (...) sierpnia 2005 r., i notatkę oficera śledczego. Z pisma IPN wynika, że w archiwum IPN nie odnaleziono wyroku Sądu Wojewódzkiego w L., odnalezioną notatkę dołączono do pisma. Zatem wszystkie istotne dokumenty przekazano skarżącemu. Skarżący nie wskazuje, aby w aktach IPN miały znajdować się jakieś dalsze dokumenty, świadczące o osadzeniu go w więzieniu w związku z działalnością polityczną - i ewentualnie, jakie, których jemu nie udostępniono.

3. Także zarzut nieuwzględnienia, z naruszeniem art. 75 § 2 k.p.a., oświadczenia wnioskodawcy złożonego pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania nie jest zasadny. Zarówno Minister w zaskarżonej decyzji, jak i Prezes Sądu Okręgowego w L. ustosunkowali się do twierdzeń wnioskodawcy zawartych w oświadczeniach z dnia (...) sierpnia 2006 r. oraz (...) sierpnia 2007 r. i dokonali ich analizy w całokształcie zgromadzonego materiału dowodowego, co szczegółowo omówiono wyżej. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym (por. wyrok SN z 20 września 1990 r. III ARN 9/90, OSNCP 1991, Nr 10 - 12, poz. 129) "oświadczenia składane przez stronę w postępowaniu administracyjnym korzystają z domniemania prawdziwości, jeżeli nie są oczywiście sprzeczne z innymi dowodami lub okolicznościami i faktami znanymi organowi administracyjnemu z urzędu". Reasumując: analiza oświadczeń wnioskodawcy dokonana przez organ, z uwzględnieniem powyższej interpretacji art. 75 § 2 k.p.a., była w zgodzie z regułami postępowania dowodowego zawartym w art. 77 § 1 i 80 k.p.a.

Z tych wszystkich przyczyn uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, a w postępowaniu administracyjnym prowadzącym do jej wydania nie naruszono przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.