Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 60556

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie
z dnia 6 lutego 1997 r.
V SA 1302/95

UZASADNIENIE

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym:

Przewodniczący Sędzia NSA - M. Myślińska

Sędziowie NSA - H. Rybińska

H. Szafrańska-Falkiewicz (spr.)

Protokolant - E. Tokarczyk

po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 1997 r.

sprawy ze skargi Zrzeszenia Międzynarodowych Przewoźników Drogowych w Polsce

na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł

z dnia 28 października 1994 r. Nr DPC-3-47-440/94/8940

w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Kuźnicy z dnia 15 lutego 1993 r. Nr 06-PC-506-472/92

skargę oddala.

Uzasadnienie faktyczne

W dniu 21 lutego 1992 r. Dyrektor Urzędu Celnego w Rz. przekazał do Urzędu Celnego w K. - za karnetem TIR nr 8070552 towar celny w postaci 960 kartonów papierosów "HB" z przeznaczeniem do wywozu za granicę. Posiadaczem karnetu TIR było Przedstawicielstwo Przedsiębiorstwa Zagranicznego BDS SPEDITIONSGESELL SCHAFT GmbH w Warszawie. Posiadaczowi karnetu TIR wyznaczono termin do dostarczenia towaru do Urzędu Celnego w K. - Oddział Celny w O. W związku z tym, że w wyznaczonym terminie posiadacz karnetu TIR nie dostarczył towaru do urzędu celnego wskazanego w dokumencie przekazowym, Dyrektor Urzędu Celnego w K. wszczął z urzędu postępowanie celne i decyzją z dnia 15 lutego 1993 r. wymierzył cło i obliczył podatek obrotowy należny od towaru. Adresatem tej decyzji była ww. firma przewozowa.

Wnioskiem z dnia 18 czerwca 1994 r. Zrzeszenie Międzynarodowych Przewoźników Drogowych w Polsce zwróciło się do Prezesa Głównego Urzędu Ceł o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Kuźnicy z dnia 15 lutego 1993 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 1, 4, 7 kpa.

Decyzją z dnia 28 października 1994 r. nr DPC-3-47-440/94/8940 Prezes GUC odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w K. z dnia 15 lutego 1993 r. W uzasadnieniu tej decyzji Prezes GUC stwierdził, że stosownie do postanowień art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50), w decyzji o dopuszczeniu towarów importowanych do obrotu na polskim obszarze celnym urząd celny obowiązany jest określić kwotę podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego od tych towarów oraz obowiązany jest do poboru tych podatków i wpłaty na rachunek urzędu skarbowego właściwego ze względu na siedzibę urzędu celnego. Jeżeli podatnik kwestionuje obliczenie bądź istnienie obowiązku podatkowego, może w terminie jednego miesiąca od dnia pobrania podatku przez płatnika wystąpić do organu podatkowego z żądaniem sprostowania obliczenia podatku bądź stwierdzenia nieistnienia obowiązku podatkowego oraz o zwrot niesłusznie pobranej kwoty. Organami podatkowymi są urzędy skarbowe, Izby Skarbowe, organy gminy oraz w zakresie określonym ustawami także inne organy. W związku z powyższym, zdaniem Prezesa GUC, organy celne są zobowiązane przez ustawodawcę do określenia kwoty podatku i występują w niniejszej sprawie jako jego płatnik, a stronie skarżącej jako poręczającemu przysługują środki prawne przewidziane w art. 175 § 1 kpa.

Z tych przyczyn, zdaniem Prezesa GUC, brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o wymiarze cła i obliczeniu podatku na podstawie art. 156 kpa.

Powyższą decyzję zaskarżyło do Naczelnego Sądu Administracyjnego Zrzeszenie Międzynarodowych Przewoźników Drogowych w Polsce, zarzucając:

- błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym,

- naruszenie art. 156 § 1 kpa w zw. z art. 9 kpa, 61 § 4, art. 77

kpai wnosiło o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem.

Zdaniem strony skarżącej, organ administracji celnej nie był władny wymierzać podatku obrotowego, zatem decyzja jako wydana z naruszeniem przepisów o właściwości jest nieważna (art. 156 § 1 pkt 1 kpa). Skoro w sprawie chodzi o podatek obrotowy, to bezzasadne jest powoływanie się przez Prezesa GUC na przepisy ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, której postanowienia nie mają zastosowania w sprawie.

Nadto skarżące zrzeszenie zarzuca, że decyzja Dyrektora UC w K. nr 06-PC-506-472/92 nie została prawidłowo doręczona adresatowi, usiłowano bowiem dokonać jej doręczenia za pośrednictwem osób trzecich.

Wskazane w skardze uchybienia stanowiły, zdaniem skarżącego, uzasadnioną podstawę do stwierdzenia przez Prezesa GUC nieważności decyzji organu I instancji na podstawie art. 156 § 1 kpa.

W odpowiedzi na skargę Prezes GUC wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumenty jak w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi sprowadzają się do twierdzenia, że gdyby organy celne nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów ustawy - Prawo celne oraz kodeksu postępowania administracyjnego, to wówczas nie powstałby obowiązek zapłaty przez skarżącego należności celnych i podatkowych, wynikający z faktu poręczenia, zgodnie z art. 8 Konwencji TIR.

Podnieść należy, że w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji skarżące zrzeszenie podniosło zarzut, że w decyzji o wymiarze cła wymierzono również podatek obrotowy, co zdaniem skarżącej, stanowi okoliczność przemawiającą za stwierdzeniem jej nieważności, wymienioną w art. 156 § 1 kpa.

Wychodząc na podstawie art. 206 kpa poza granice skargi, stwierdzić należy, że obrona swoich praw jako poręczyciela przez Zrzeszenie Międzynarodowych Przewoźników Drogowych w Polsce powinna nastąpić w postępowaniu, którego zrzeszenie będzie stroną. Decyzja o wymiarze cła i podatku od towarów i usług z dnia 15 lutego 1993 r. była adresowana do posiadacza karnetu, natomiast skarżące zrzeszenie nie było stroną tego postępowania.

Odpowiedzialność skarżącego zrzeszenia za należności celne wynika z faktu, iż było ono poręczycielem w rozumieniu Konwencji TIR.

Na podstawie art. 8 Konwencji zrzeszenie obowiązane jest do zapłacenia należności celnych "na zasadzie odpowiedzialności wspólnej i solidarnej" w sytuacji gdy strona, wobec której wydano decyzję o wymiarze cła, należności celnych nie uiściła. Nałożenie na zrzeszenie obowiązku zapłacenia tych należności wymaga jednak uprzedniego przeprowadzenia stosownego postępowania prawnego, w którym zrzeszeniu przysługiwać będą wszystkie uprawnienia procesowe strony.

Wniosek zrzeszenia dotyczył stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 15 lutego 1993 r., która była adresowana do posiadacza karnetu TIR, a nie do zrzeszenia. Z tego względu, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zrzeszenie nie może skutecznie żądać stwierdzenia nieważności tej decyzji, ponieważ nie było stroną postępowania zakończonego tą decyzją. W związku z tym sąd uznał za bezprzedmiotowe rozważanie zawartych w skardze zarzutów, kwestionujących prawidłowość decyzji Prezesa GUC, odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez organ I instancji.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 § 5 kpa w zw. z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) skargę oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.