Orzeczenia sądów
Opublikowano: OSNwSK 2010/1/2069

Postanowienie
Sądu Najwyższego
z dnia 21 października 2010 r.
V KZ 67/10

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia T. Grzegorczyk.

Sentencja

Sąd Najwyższy w sprawie R. Z. skazanego z art. 286 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 21 października 2010 r. zażalenia skazanego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Sądu Apelacyjnego w S. z dnia 6 września 2010 r., sygn. akt II AKo 56/10, o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania

utrzymuje w mocy zaskarżone zarządzenie

Uzasadnienie faktyczne

R. Z., skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 12 maja 2005 r. (II K 624/03), utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w G. W. z dnia 15 listopada 2005 (IV Ka 747/05), został skazany za przestępstwo z art. 286 § 1 w zw. z art. 64 § 1 k.k. W maju 2010 r. wystąpił on z wnioskiem własnym o wznowienie tego postępowania oraz o przyznanie mu adwokata z urzędu do tej sprawy. Zarządzeniem z dnia 19 lipca 2010 r. ustanowiono mu obrońcę z urzędu w celu rozważenia sporządzenia wniosku o wznowienie (k. 27 akt sprawy II AKa 56/09). W dniu 3 sierpnia 2010 r. obrońca ta złożyła w sądzie pismo, w którym obszernie wyjaśniła, iż nie dostrzega podstaw do sporządzenia takiego wniosku (k. 30-33). Zarządzenie o doręczeniu skazanemu odpisu tego pisma i wezwania go do uzupełnienia w trybie art. 120 k.p.k. braku własnego wniosku o wznowienie w zakresie tzw. przymusu adwokackiego doręczono skazanemu w dniu 8 sierpnia 2010 r. (k. 35 i 41). Ponieważ owego braku nie uzupełniono, zarządzeniem z dnia 6 września 2010 r. odmówiono przyjęcia wniosku własnego skazanego.

W zażaleniu na to zarządzenie skarżący podniósł, iż nie ma wiedzy prawniczej, a w zakładzie karnym, gdzie obecnie przebywa, jest ograniczony dostęp do aktów prawnych, nie bardzo zatem wiedział, jak braki, do uzupełnienia których był wezwany, się uzupełnia oraz że chce ponownego procesu, przeto prosi o wyjaśnienie, czy jest możliwe przywrócenie mu terminu do "postępowania o wznowienie", a jeśli tak to o jego przywrócenie oraz czy może złożyć w sądzie swój wniosek "z odbitką dla adwokata", bo nie wie jak ma postąpić.

Uzasadnienie prawne

Rozpoznając to zażalenie, Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zażalenie nie jest zasadne, zresztą nie podnosi ono w istocie żadnego zarzutu co do samej skarżonej decyzji procesowej. Rzecz w tym, że zgodnie z art. 545 § 2 k.p.k. wniosek o wznowienie, gdy nie pochodzi od prokuratora, musi być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego, z tym że gdy chodzi radcę prawnego, to jego pomoc prawna aktualizuje się tu tylko wobec strony innej niż oskarżony, który - o ile sam nie jest adwokatem - musi korzystać z pomocy adwokata, gdyż tylko on może być obrońcą w sprawach karnych. Skarżącemu, na jego wniosek, ustanowiono obrońcę z urzędu, który jednak nie dostrzegł podstaw do wznowienia procesu, a jego opinię w tej materii doręczono skarżącemu wraz z wezwaniem go do uzupełnienia braku odnośnie do tzw. przymusu adwokackiego. W wezwaniu tym wyraźnie wskazano, że chodzi o "sporządzenie i podpisanie wniosku o wznowienie postępowania przez adwokata z wyboru". Nie można zatem uznać tłumaczenia skarżącego, że nie wiedział, jak ma ów brak uzupełnić. W żadnej mierze nie chodzi przy tym o "podsyłanie" adwokatowi bezpośrednio lub poprzez sąd własnego wniosku o wznowienie do podpisu, gdyż wniosek ten musi być przez adwokata osobiście "sporządzony i podpisany". Żalącemu należy też wyjaśnić, że termin do uzupełnienia braków pisma, o jakim mowa w art. 120 § 1 k.p.k., nie jest terminem zawitym (zob. art. 122 § 2 k.p.k.), przeto nie może on być przywrócony w trybie przewidzianym w art. 126 k.p.k., a po jego upływie pismo uznaje się za bezskuteczne (§ 2 art. 120 k.p.k.), czyli nie wywołuje ono skutków prawnych, jakie w zamierzeniu jego autora miało wywołać. Rzecz jednak w tym, że samo wznowienie prawomocnie zakończonego procesu na korzyść oskarżonego nie jest ograniczone żadnym terminem. Oznacza to, że także po uprzedniej prawomocnej odmowie przyjęcia własnego wniosku strony o wznowienie można wystąpić znów z takim wnioskiem, tyle że spełniającym już wymóg przymusu adwokackiego, aby nie narazić się na ponowną odmowę jego przyjęcia, i to już bez ustanawiania kolejnego adwokata z urzędu, skoro adwokat taki uprzednio w sprawie się wypowiedział, chyba że podniesione zostaną uargumentowane zarzuty wobec poprzedniego adwokata albo przywołane inne niż poprzednio, nieznane dotąd, okoliczności, które mogą być podstawą do wznowienia. Należy przy tym jednak pamiętać, że katalog podstaw wznowieniowych jest ograniczony (art. 540 i 541 k.p.k.) i inne niż wskazane tam okoliczności nie uzasadniają wznowienia procesu.

Konkludując, należy stwierdzić, że zaskarżone zarządzenie jest prawidłowe i zasadne, a tym samym zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Dlatego orzeczono jak na wstępie.