Orzeczenia sądów
Opublikowano: OSNwSK 2010/1/1910

Postanowienie
Sądu Najwyższego
z dnia 7 października 2010 r.
V KZ 59/10

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia D. Świecki.

Sentencja

Sąd Najwyższy w sprawie W. T., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 października 2010 r. zażalenia obrońcy skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 2 sierpnia 2010 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku

postanowił:

utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie faktyczne

We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji skazany podniósł, że po ogłoszeniu wyroku nie został pouczony, iż z mocy ustawy, jako osoba pozbawiona wolności, nie uiszcza opłaty od kasacji, a będąc przekonany, że takie koszty musi ponieść, odstąpił od czynności zmierzających do zaskarżenia wyroku Sądu odwoławczego.

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w S. odmówił skazanemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego, podnosząc, że skazany był obecny na ogłoszeniu wyroku i został pouczony o prawie, sposobie i terminie wniesienia kasacji, przy zachowaniu zaś minimum staranności miał możliwość uzyskania dodatkowych informacji w kwestii ponoszenia kosztów postępowania kasacyjnego. Ponadto Sąd meriti podniósł, że skazany zainteresowanie zaskarżeniem wyroku Sądu odwoławczego wykazał dopiero po upływie 12 miesięcy od jego wydania i nie uzasadnił tak znacznego upływu czasu. Dlatego też, zdaniem tego Sądu, uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn zawinionych, leżących po stronie skazanego, a nie z przyczyn od niego niezależnych, jak tego wymaga art. 126 § 1 k.p.k.

Zażalenie na to postanowienie wniósł obrońca skazanego, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych, wynikający z błędnej oceny materiału dowodowego, polegający na uznaniu, że podniesione we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie zasługują na uwzględnienie. W konkluzji wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego oraz o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu według norm przepisanych, które nie zostały uiszczone w całości ani w części.

Uzasadnienie prawne

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem skarżący niezasadnie zarzucił, że Sąd meriti, odmawiając przywrócenia terminu, błędnie ustalił, iż jego uchybienie zostało zawinione przez skazanego, a więc nie nastąpiło z przyczyny od strony niezależnej. Zdaniem skarżącego skazany nie został pouczony, że jako osoba pozbawiona wolności, jest tymczasowo zwolniony od obowiązku uiszczenia opłaty od kasacji, co miało spowodować, że zaniechał podjęcia czynności zmierzających do zaskarżenia wyroku Sądu odwoławczego. Takie stanowisko skarżącego pomija jednak okoliczność, że przedmiotem postępowania o przywrócenie terminu nie jest kwestia kasacji, ale wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Skazany nie kwestionuje, że wiedział, jaki jest sposób zaskarżenia wyroku Sądu odwoławczego, a więc że w terminie 7 dni od ogłoszenia wyroku powinien złożyć na piśmie wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, co stanowi wstępny i konieczny warunek do jego ewentualnego zaskarżenia kasacją. Nawet gdyby przyjąć, że skazany nie został poinformowany, iż jako osoba pozbawiona wolności jest tymczasowo zwolniony z obowiązku uiszczenia opłaty od kasacji, to dodatkowym wymogiem nałożonym na stronę inną niż oskarżyciel publiczny jest jeszcze przymus adwokacko-radcowski do sporządzenia i wniesienia kasacji, a przecież skazany nie podnosi, aby o tym wymogu nie wiedział. Zważywszy że w postępowaniu apelacyjnym skazany posiadał obrońcę wyznaczonego z urzędu, można założyć, że także nie miał środków pieniężnych na ustanowienie obrońcy z wyboru w celu sporządzenia i wniesienia kasacji. Ta okoliczność, a więc kwestia posiadania obrońcy w postępowaniu kasacyjnym, nie rzutowała jednak na zaniechanie złożenia przez skazanego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, choć przecież miała ona charakter zasadniczy, przy którym kwestia tymczasowego zwolnienia od uiszczenia opłaty od kasacji jawi się jako drugorzędna. Nadto, jak słusznie zauważył Sąd Okręgowy, skazany przy zachowaniu minimum staranności w dbaniu o własny interes procesowy mógł uzyskać dodatkowe informacje w kwestii opłaty od kasacji, tym bardziej że w postępowaniu apelacyjnym miał wyznaczonego obrońcę z urzędu, który był uprawniony do reprezentowania skazanego także po prawomocnym zakończeniu postępowania (art. 84 § 1 k.p.k.). W tych okolicznościach prawidłowo Sąd meriti uznał, że uchybienie terminu nie nastąpiło z przyczyny niezależnej od skazanego, a więc nie został spełniony warunek do jego przywrócenia (art. 126 § 1 k.p.k.).

Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Natomiast nie został jednocześnie rozpoznany - o co wnosił w zażaleniu obrońca - wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu, albowiem decyzja w tym przedmiocie powinna zapaść w postępowaniu, na potrzeby którego obrońca został wyznaczony.