Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1640275

Postanowienie
Sądu Najwyższego
z dnia 4 lutego 2015 r.
V KK 334/14
Czyn ciągły a ogólny projekt dopuszczenia się przez sprawcę wielu różnych czynów zabronionych. Kwestionowanie w kasacji ustaleń dotyczących przyjęcia w sprawie ciągu przestępstw lub czynu ciągłego.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SN Kazimierz Klugiewicz.

Sentencja

Sąd Najwyższy na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 4 lutego 2015 r., sprawy M. B., skazanego z art. 280 § 2 k.k. i in., z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego, od wyroku Sądu Apelacyjnego, z dnia 8 maja 2014 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w J., z dnia 20 stycznia 2014 r., dnia 4 lutego 2015 r. postanowił:

1.

oddalić kasację, jako oczywiście bezzasadną;

2.

zwolnić skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego i poniesionymi w jego toku wydatkami obciążyć Skarb Państwa.

Uzasadnienie faktyczne

Wyrokiem Sądu Okręgowego w J. z dnia 20 stycznia 2014 r., sygn. akt (...), M. B. został uznany za winnego popełnienia przestępstw: z art. 280 § 2 k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k.; ciągu przestępstw z art. 244 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.; z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k.; z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii; z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.; z art. 160 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. oraz z art. 224 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., za które wymierzono mu karę łączną 9 (dziewięciu) lat pozbawienia wolności.

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 8 maja 2014 r., sygn. akt (...), utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w J.

Kasację od prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł obrońca skazanego M. B. zarzucając obrazę art. 12 k.k., art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. oraz art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.

W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego w J. i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w pisemnej odpowiedzi na kasację obrońcy skazanego M. B. wniósł o jej oddalenie, jako oczywiście niezasadnej.

Uzasadnienie prawne

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:

Kasacja obrońcy skazanego M. B. okazała się oczywiście bezzasadna, co skutkowało jej oddaleniem w trybie art. 535 § 3 k.p.k.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że w przedmiotowej sprawie kasacja obrońcy skazanego w zasadniczej części stanowi powtórzenie zarzutów apelacyjnych i została skierowana przeciwko wyrokowi Sądu I instancji, wbrew art. 519 k.p.k. i art. 523 § 1 k.p.k., nakazującym skierowanie nadzwyczajnego środka zaskarżenia w odniesieniu do orzeczenia sądu odwoławczego i ograniczającym jego ramy do uchybień z art. 439 k.p.k. oraz innych rażących naruszeń prawa. Skarga kasacyjna zmierzała zatem do kolejnego zakwestionowania prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji i zaakceptowanej przez sąd odwoławczy oceny materiału dowodowego oraz poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Postępowanie kasacyjne nie może natomiast stanowić powtórzenia postępowania apelacyjnego i nie jest swego rodzaju trzecią instancją, mającą służyć kolejnemu weryfikowaniu poprawności zapadłych orzeczeń w sądach pierwszej i drugiej instancji.

Trzeba podkreślić, iż zarzuty podniesione pod adresem orzeczenia Sądu I instancji podlegają rozważeniu przez sąd kasacyjny tylko w takim zakresie, w jakim jest to konieczne dla właściwego rozpoznania zarzutów stawianych w tym nadzwyczajnym trybie zaskarżonemu wyrokowi sądu odwoławczego. Tych zarzutów jednak nie można rozpatrywać w oderwaniu od zarzutów stawianych orzeczeniu sądu odwoławczego, skoro nie jest funkcją kontroli kasacyjnej kolejne, powielające kontrolę apelacyjną rozpoznawanie zarzutów stawianych pod pozorem kasacji orzeczeniu sądu pierwszej instancji.

W tym kontekście za bezzasadny w stopniu oczywistym należy uznać postawiony w pkt 1 kasacji zarzut obrazy prawa materialnego tj. art. 12 k.k. Zdaniem skarżącego czyny wymienione w pkt II, IV, V, VI i IX części wstępnej wyroku Sądu I instancji winny zostać uznane za czyn ciągły, a nie - jak przyjął Sąd a quo - ciąg przestępstw. Tego rodzaju stanowisko obrońcy skazanego nie jest prawidłowe. W ramach poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, dotyczących przestępczych zachowań M. B. z art. 244 k.k., Sąd Okręgowy trafnie przyjął, że zachowania te winny zostać zakwalifikowane jako ciąg przestępstw określony w art. 91 § 1 k.k. Warunkiem przyjęcia czynu ciągłego z art. 12 k.k. jest bowiem wykazanie, że sprawca w chwili podejmowania pierwszego zachowania musi mieć zamiar popełnienia wszystkich zindywidualizowanych, co najmniej w ogólnym zarysie, zachowań, składających się na czyn ciągły. Ogólny projekt dopuszczenia się dwóch lub więcej różnych czynów zabronionych, nie odpowiada pojęciu "z góry powziętego zamiaru" popełnienia jednego konkretnego przestępstwa, na którego wykonanie składa się więcej niż jedno zachowanie (zob. np. postanowienie SN z dnia 14 czerwca 2010 r., IV KK 65/10, R-OSNKW 2010, poz. 1191). Nie sposób jednocześnie przyjąć, że w chwili podjęcia pierwszego zachowania z art. 244 k.k. w dniu 12 listopada 2012 r. M. B. miał już z góry powzięty zamiar popełnienia wszystkich zachowań z tego przepisu. Innymi słowy, zachowania M. B. opisane w pkt II, IV, V, VI i IX części wstępnej wyroku Sądu Okręgowego w J. zostały zrealizowane nie w wykonaniu z góry powziętego zamiaru prowadzenia pojazdu, ale pod wpływem odrębnego zamiaru, który pojawiał się przy podejmowaniu każdego kolejnego zachowania tego typu. Wskazać ponadto należy, że przyjęcie w okolicznościach danej sprawy określonych zachowań jako "czynu ciągłego" (art. 12 k.k.), czy też "ciągu przestępstw" (art. 91 § 1 k.k.), należy do sfery ustaleń faktycznych, których w kasacji w sposób bezpośredni nie można kwestionować. Jeżeli zatem Sąd Okręgowy ustalił, że szereg zachowań skazanego stanowiło "ciąg przestępstw" określony w art. 91 § 1 k.k., to o żadnej obrazie art. 12 k.k. mowy być nie może i to tym bardziej, gdy weźmie się pod uwagę, że zarzut obrazy prawa materialnego może być podnoszony wówczas, gdy nie kwestionuje się dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych.

Nie jest zasadny także zarzut zaistnienia w przedmiotowej sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Na k. 1815 akt sprawy znajduje się bowiem podpisana przez Podsekretarza Stanu z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości delegacja sędziego Sądu Okręgowego w O.

P. K. do pełnienia obowiązków sędziego w Sądzie Apelacyjnym na okres od dnia 1 kwietnia 2014 r. do dnia 30 września 2014 r. To zaś sprawia, że sędzia P. K. miał delegację do orzekania w Sądzie Apelacyjnym w dniu 8 maja 2014 r., a jego delegacja spełniała ustawowe wymogi warunkujące jej ważność i skuteczność. Na marginesie należy jedynie zaznaczyć, że wbrew wyrażonemu przez skarżącego stanowisku, zgodnie z art. 77 § 8 i 9 u.s.p. prawo delegowania sędziego do orzekania w innym sądzie, w tym i sądzie wyższego rzędu, przysługuje również prezesowi sądu apelacyjnego.

Odnosząc się natomiast do ostatniego z zarzutów kasacji wskazać należy, że jej autor tylko pozornie stawia zarzut naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., a w istocie zmierza do tego, aby ponownej kontroli apelacyjnej orzeczenia Sądu I instancji dokonał Sąd Najwyższy. Lektura uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego-wbrew stanowisku obrońcy - pozwala na stwierdzenie, że rozpoznanie zarzutów apelacyjnych przez Sąd odwoławczy było pełne i wyczerpujące, a tym samym odpowiadało wymaganiom sformułowanym w art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. Sąd odwoławczy w sposób rzetelny przeprowadził kontrolę zaskarżonego orzeczenia Sądu I instancji, rozpoznał wszystkie zarzuty wywiedzione w apelacji, a na kartach pisemnych motywów wyroku przedstawił przekonywującą argumentację, z jakich powodów nie zyskały one jego aprobaty.

W szczególności - odsyłając obrońcę skazanego do stosownych kart uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego - wskazać należy, że na s. 11-13 pisemnych motywów wyroku Sąd odwoławczy odniósł się do kwestionowanej przez skarżącego wiarygodności zeznań pokrzywdzonej A. G., a także podał argumenty wspierające tezę o odmowie przyznania waloru wiarygodności zeznaniom świadków T. B., A. J. i P. B. Na s. 13-14 uzasadnienia Sąd ad quem w wyczerpujący sposób odniósł się z kolei do eksponowanej przez obronę okoliczności, że przestępstwa z art. 279 § 1 k.k. na stacji benzynowej w B. dokonał nie M. B., a jego konkubina J. G. Poza zakresem kontroli apelacyjnej nie pozostała także kwestia "świadomości" posiadania substancji narkotycznej przez skazanego w dniu 19 grudnia 2012 r. (s. 14 uzasadnienia), czy też oceny dowodów z zeznań pokrzywdzonej M. K. i świadka P. P. (s. 15 uzasadnienia). Sąd odwoławczy jednoznacznie stwierdził ponadto, że fakt zaboru w celu przywłaszczenia samochodu marki Renault Clio znajduje oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, a odpierając zarzut apelującego w odniesieniu do zdarzenia z dnia 29 lipca 2012 r. trafnie powołał zeznania O. H. i F. K. (s. 15-16 uzasadnienia).

Powyższe uwagi nie tylko przesądzają o bezzasadności skargi kasacyjnej, ale nie pozwalają ponadto oprzeć się wrażeniu, że obrońca skazanego miał na celu jedynie zainicjowanie postępowania kasacyjnego w celu ponownego rozpoznania zarzutów stawianych orzeczeniu Sądu I instancji.

W tym stanie rzeczy, Sąd Najwyższy uznał zarzuty skarżącego za bezzasadne w stopniu oczywistym, przy czym zwolnił skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego i poniesionymi w jego toku wydatkami obciążył Skarb Państwa.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów Sądu Najwyższego.