Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1258323

Postanowienie
Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z dnia 11 września 2012 r.
V ACz 629/12
Dopuszczalność uznania błędnego oznaczenia sprawy, dla której prowadzenia udzielono pełnomocnictwa, za oczywistą omyłkę niestanowiącą przeszkody do nadania pismu dalszego biegu. Ważność postępowania sądowego z udziałem osoby mogącej być pełnomocnikiem w sprawie cywilnej, która nie przedłożyła prawidłowego pełnomocnictwa. Charakter roszczenia o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SA Iwona Wilk.

Sędziowie SA: Anna Tabak (spr.), Janusz Kiercz.

Sentencja

Sąd Apelacyjny w Katowicach V Wydział Cywilny po rozpoznaniu w dniu 11 września 2012 r. w Katowicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa S. M. i J. P. przeciwko S. T. U. E. H. S.A. w S. o zapłatę na skutek zażalenia powodów od postanowienia (punktu 2) Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. akt I C 281/11 postanawia:

oddalić zażalenie.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżonym postanowieniem (pkt 2) umorzono postępowanie w zakresie żądania zadośćuczynienia za krzywdę doznaną przez J. M. - na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. - gdyż wnoszący pozew pełnomocnik procesowy w osobie radcy prawnego złożył pełnomocnictwo procesowe udzielone mu przez obecnie nieżyjącą J. M., która nie upoważniła go do reprezentowania jej w niniejszej sprawie (cywilnej). Brak należytego umocowania pełnomocnika procesowego przez J. M. prowadzi do wniosku o bezskuteczności wstąpienia do procesu jej następców prawnych.

Pełnomocnik powodów zaskarżył wymienione postanowienie domagając się jego uchylenia i zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów art. 88 k.p.c., 86 k.p.c. oraz art. 103 § 1 i 2 w zw. z art. 104 k.c.

W uzasadnieniu powołał, że zmarła J. M. udzieliła mu pełnomocnictwa procesowego ogólnego do działania przed wszystkimi sadami zaś użycie terminu "karnym" było oczywistą omyłką pisarską. Zmarła nie uczestniczyła w żadnych postępowaniach karnych, identyczne pełnomocnictwa zostały złożone przez jej następców prawnych. Sąd nigdy nie kwestionował przedmiotowego pełnomocnictwa podejmując czynności procesowe. Powołał się również na możliwość konwalidowania udzielonego mu pełnomocnictwa procesowego przez następców prawnych mocodawczyni.

Uzasadnienie prawne

Sąd Apelacyjny zważył:

- zażalenie powodów nie może być uwzględnione, gdyż zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, zaś podniesione w zażaleniu zarzuty nietrafne. W chwili wniesienia pozwu J. M. żyła i w dniu 31 lipca 2011 r. udzieliła pełnomocnictwa procesowego radcy prawnemu do prowadzenia "sprawy w postępowaniu karnym przed sądami powszechnymi, Sądem Najwyższym, Sądami Administracyjnymi oraz wszystkimi organami administracyjnymi każdego szczebla a także przed osobami fizycznymi i prawnymi".

Na podstawie tego pełnomocnictwa radca prawny w imieniu J. M. w dniu 5 sierpnia 2011 r. złożył pozew o zapłatę kwoty 400.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy przez powódkę w wypadku komunikacyjnym, któremu uległa w dniu 31 lipca 2011 r.

Omawiane pełnomocnictwo - jak trafnie zauważył Sąd pierwszoinstancyjny - nie dawało pełnomocnikowi procesowemu umocowania do wytoczenia sporu o zadośćuczynienie należne poszkodowanej. Pomimo nieprawidłowego pełnomocnictwa procesowego radcy prawnego Sąd pierwszoinstancyjny nadał sprawie bieg, chociaż winien był w trybie art. 130 k.p.c. wezwać pełnomocnika do złożenia prawidłowego pełnomocnictwa pod rygorem zwrotu pozwu.

Sprawa skomplikowała się wobec śmierci mocodawczyni, co nastąpiło w dniu 12 sierpnia 2011 r. Oznacza to niemożność potwierdzenia przez mocodawczynię dokonanych przez radcę prawnego czynności, polegających na wniesieniu pozwu a także nie możność złożenia przez niego prawidłowo udzielonego mu pełnomocnictwa.

Nie można podzielić poglądu skarżących, by udzielone przez mocodawczynię w dniu 31 lipca 2011 r. pełnomocnictwo miało charakter ogólny, a także, by użycie słowa "w postępowaniu karnym" stanowiło oczywistą omyłkę pisarską pełnomocnika procesowego. Wobec śmierci mocodawczyni nie jest możliwe ustalenie jej woli czy pełnomocnictwo dotyczyło jedynie zastępstwa w sprawach karnych i administracyjnych. Nie można podzielić argumentu skarżących, by omawiane pełnomocnictwo jest identycznej treści jak udzielone tego samego dnia przez obecnych powodów, jako że użyte w nim zostało wyraźnie zastępstwo w sprawach cywilnych.

Za uwzględnieniem zażalenia nie może przemawiać fakt nieuczestniczenia przez zmarłą w postępowaniu karnym. Zważyć należy, że w wyniku wypadku komunikacyjnego w dniu 31 lipca 2012 r. J. M. doznała bardzo poważnych i licznych obrażeń ciała, a mąż jej zmarł, które to zdarzenia obligowały do wszczęcia postępowania karnego-dochodzenia.

Oznaczenie sprawy, której dotyczy pełnomocnictwo stanowi istotny element tego pełnomocnictwa. Wymóg oznaczenia sprawy, której dotyczy umocowanie ma istotne znaczenie, pozwala na dokonanie oceny, czy wymieniony pełnomocnik może występować w danej sprawie. Nie jest możliwym traktowanie błędnego oznaczenia sprawy, dla której prowadzenia udzielono pełnomocnictwa jako oczywistej pomyłki lub niedokładności (p. postanowienie SN z 15 czerwca 1999 r. III CZ 43/99 lex 521827). Zakres udzielonego pełnomocnictwa ustala się w oparciu o jego treść - postanowienie SN z 18 I 2006 r., II UZ 78/05 OSP 2007/7-8/17.

Nie można uznać za prawidłowy pogląd skarżących, by obecnie spadkobiercy (powodowie) mogli zatwierdzić czynność procesową radcy prawnego wyrażającego się we wniesieniu pozwu, jako że przywołane przez skarżącą orzeczenie Sądu Najwyższego dotyczyło zupełnie innego stanu faktycznego - prawidłowego udzielenia pełnomocnictwa profesjonalnemu pełnomocnikowi przez męża powódki.

Zważyć należy, że postępowanie sądowe z udziałem osoby, która co prawda może być pełnomocnikiem w sprawie cywilnej ale nie przedłożyła prawidłowego pełnomocnictwa (nawet gdy nie została wezwana do usunięcia tego braku w trybie art. 130 k.p.c.), dotknięte jest nieważnością w rozumieniu art. 379 k.p.c. (p. postanowienie SN z 9 VII 2007 r. III CZP 19/09 Lex 512985 i wyrok SA w Katowicach I ACa 806/10).

Zgodnie z art. 444 i 445 k.c. roszczenie o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę ma charakter osobisty, wygasa wraz ze śmiercią poszkodowanego, zaś w wyjątkowych sytuacjach - wytoczenie go za życia poszkodowanego - przechodzi na spadkobierców.

Na dzień wniesienia do Sądu pozwu J. M. żyła, pozew został jednak wniesiony przez pełnomocnika procesowego, który nie był do tego umocowany, tak więc pozew ten nie wywołuje skutków związanych z wytoczeniem powództwa. W chwili wniesienia sprawy J. M. posiadała zdolność prawną i sądową, którą utraciła z chwilą śmierci. W tej sytuacji nastąpiła następcza utrata zdolności sądowej strony uzasadniając umorzenie postępowania w oparciu o art. 355 k.p.c. w zakresie żądania zapłaty zadośćuczynienia za krzywdę doznaną przez J. M.

Mając na uwadze powyższe zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów powszechnych.