Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1665606

Postanowienie
Sądu Najwyższego
z dnia 4 lutego 2015 r.
SNO 69/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SN Wiesław Błuś (sprawozdawca).

Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar, Tomasz Artymiuk.

Sentencja

Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny w sprawie sędziego Sądu Rejonowego H. W., po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2015 r. odwołania wniesionego przez Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego w Sądzie Okręgowym w (...) od postanowienia Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego w (...) z dnia 10 października 2014 r.,

postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia 19 maja 2014 r. Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego przedstawił sędziemu Sądu Rejonowego H. W. zarzut, że: "w nieustalonych datach, w okresie od 20 maja 2011 r. do dnia 1 maja 2014 r., bez zawiadomienia Prezesa Sądu Okręgowego we właściwym terminie, o zamiarze podjęcia dodatkowego zatrudnienia na stanowiskach dydaktycznych, w trybie art. 86 § 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz. U. Nr 98, poz. 1070 z późn. zm., prowadził zajęcia dydaktyczne na wyższych uczelniach oraz w ośrodkach szkoleniowych dla samorządu terytorialnego i administracji rządowej w zakresie gospodarki nieruchomościami, czym w sposób oczywisty i rażący obraził przepisy prawa o ustroju sądów powszechnych oraz uchybił godności sprawowanego urzędu, tj. przewinienia służbowego z art. 107 § 1 u.s.p.".

Sąd Apelacyjny - Sąd Dyscyplinarny postanowieniem z dnia 10 października 2014 r. przekazał sprawę Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego w celu uzupełnienia istotnych braków postępowania dyscyplinarnego w postaci:

1)

ustalenia, w jakich konkretnie datach i miejscach obwiniony przeprowadził zajęcia dydaktyczne, o których mowa we wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej oraz jaka była ilość tych zajęć,

2)

ustalenia, w jakich jednostkach obwiniony faktycznie przeprowadził zajęcia dydaktyczne w zarzucanym okresie,

3)

ustalenia, czy obwiniony był zatrudniony (w rozumieniu art. 86 § 1 u.s.p.) w jakichkolwiek jednostkach poza Sądem Rejonowym,

4)

ustalenia, czy obwiniony prowadził zajęcia nie będąc zatrudniony, a jeżeli tak, to w oparciu, o jakie umowy,

5)

ustalenia, czy obwiniony otrzymał wynagrodzenie z tytułu prowadzenia zajęć dydaktycznych.

Odwołanie od powyższego postanowienia złożył Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego w Sądzie Okręgowym. Zarzucił oczywistą bezzasadność postanowienia, wobec braku przesłanek do jego wydania przewidzianych w art. 345 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji.

Uzasadnienie prawne

Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje. Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 128 u.s.p. w postępowaniu dyscyplinarnym znajduje odpowiednie zastosowanie art. 345 § 1 k.p.k. Przekazanie sprawy rzecznikowi dyscyplinarnemu w celu uzupełnienia postępowania jest zatem dopuszczalne, jeżeli akta sprawy wskazują na istotne braki tego postępowania, zwłaszcza na potrzebę poszukiwania dowodów, a dokonanie niezbędnych czynności przez sąd dyscyplinarny powodowałaby znaczne trudności.

Należy pamiętać, że zadaniem rzecznika jest tylko wyjaśnienie okoliczności i utrwalenie dla sądu dowodów wyłącznie w niezbędnym zakresie. Inną kwestią jest jednak zakres przedmiotowy czynności dowodowych, jakie rzecznik powinien przeprowadzać w ramach swego postępowania wyjaśniającego. Artykuł 114 § 1 u.s.p. zakłada, że zadaniem rzecznika jest jedynie "wstępne" wyjaśnienie okoliczności koniecznych do ustalenia znamion przewinienia, a tym samym także okoliczności samego zdarzenia i sprawstwa określonego sędziego. W orzecznictwie trafnie wskazuje się, iż pod rządem k.p.k. z 1997 r. nie istnieje już obowiązek, aby postępowanie przygotowawcze, a więc i postępowanie wyjaśniające w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym przeciwko określonemu sędziemu, wszechstronnie wyjaśniało okoliczności sprawy i zabezpieczało dowody dla sądu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 2003 r., SNO 1/03, LEX nr 471876). Nie chodzi tu jednak o całkowite - jak w niniejszej sprawie - pomijanie czynności dowodowych w tym etapie postępowania.

Rację miał Sąd Apelacyjny - Sąd Dyscyplinarny, twierdząc, że w przedmiotowej sprawie zachodzą istotne braki postępowania dyscyplinarnego, których uzupełnienie przez Sąd Dyscyplinarny powodowałoby trudności i przedłużenie postępowania. Zgodzić się należy ze stwierdzeniem, że w zgromadzonym materiale dowodowym brak jest niezbędnych do rozpoznania sprawy danych. Analiza akt sprawy prowadzi jedynie do ustalenia, iż obwiniony mógł prowadzić zajęcia dydaktyczne w szeregu jednostkach. Fakt ten, w żaden sposób nie został jednak odpowiednio potwierdzony. Wprawdzie, do wniosku o ukaranie zostały dołączone wydruki ze stron internetowych zapowiadające, z datą przyszłą: rodzaj, tematykę i miejsce prowadzenia zajęć przez obwinionego, to jednak nie zostało ustalone czy ostatecznie w zakresie, przede wszystkim podmiotowym, doszło do ich realizacji.

Przeprowadzeniu prawidłowych ustaleń faktycznych nie czynią w pełni zadość znajdujące się w aktach sprawy, ani kopie oświadczeń majątkowych obwinionego, w których obwiniony ogólnie oświadczył, iż w latach 2011-2013 uzyskiwał dochody z praw autorskich oraz przeprowadzanych zajęć w szkołach wyższych i innych ośrodkach dydaktycznych, ani pisemne oświadczenia obwinionego, w których ogólnie podał, iż od ponad 20 lat, jako współpracownik uczelni wyższych i jednostek szkoleniowych prowadzi zajęcia dydaktyczne, ani statystyka dotycząca pracy obwinionego za okres od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., ani też odpis nieprawomocnego wyroku Sądu Dyscyplinarnego z dnia 19 maja 2014 r., dotyczącego obwinionego, lecz w zakresie całkowicie odmiennych zarzutów.

Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny podziela zdanie Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego, że w przedmiotowej sprawie obowiązkiem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego w Sądzie Okręgowym w (...) było od samego początku prawidłowe przeprowadzenie odpowiednich dowodów, umożliwiających dokładne określenie okoliczności czynu zarzucanego obwinionemu, takich jak: czas i miejsce wykonywania obowiązków dydaktycznych, sposób zatrudnienia, rodzaj i nazwa jednostki dydaktycznej, wysokość wynagrodzenia w związku z możliwym prowadzeniem przez H. W. zajęć dydaktycznych, bez zawiadomienia Prezesa Sądu Okręgowego we właściwym terminie o zamiarze podjęcia dodatkowego zatrudnienia na stanowiskach dydaktycznych, w trybie art. 86 § 4 u.s.p.

Konsekwencją powyższych braków jest także nieprawidłowa konstrukcja zarzutu sformułowanego przez Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego wobec sędziego Sądu Rejonowego H. W.

Zarzut przedstawiony we wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej z dnia 7 lipca 2014 r., nie odpowiada bowiem wymogom stawianym przez prawo, gdyż nie zawiera dokładnego określenia zarzucanego obwinionemu czynu. Treść art. 114 § 4 in fine u.s.p. wyraźnie formułuje nakaz zawarcia tego elementu. Proponowany przez autora odwołania sposób podejścia do omawianego zagadnienia ignoruje jasno zredagowany wymóg.

Mając powyższe na uwadze należało orzec, jak na wstępie.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów Sądu Najwyższego.