Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 60491

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Rzeszowie
z dnia 15 lutego 2001 r.
SA/Rz 1272/99

UZASADNIENIE

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w R., po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2001 r. na rozprawie sprawy ze skargi Sławomira H. na decyzję Izby Skarbowej w R. z dnia 7 lipca 1999 r., nr (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1998 r.

skargę oddala.

Uzasadnienie faktyczne

Izba Skarbowa w R., decyzją z dnia 7 lipca 1999 r. (...), na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Sławomira H. od decyzji Urzędu Skarbowego w R. z dnia 31 marca 1999 r., (...), odmawiającej zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym za miesiąc grudzień 1998 r. w kwocie 19 606 zł, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach decyzji Izba Skarbowa wskazała, że w dniu 15 stycznia 1999 r. do Urzędu Skarbowego w R. wpłynęło zgłoszenie o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (VAT-7), sporządzone przez Sławomira H., który z dniem 31 grudnia 1998 r. zaprzestał wykonywania czynności z uwagi na likwidację działalności gospodarczej. W złożonej w dniu 25 stycznia 1999 r. deklaracji dla podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1998 r. podatnik wykazał do zwrotu na rachunek bankowy kwotę 40 706 zł. W korekcie deklaracji, która wpłynęła do organu w dniu 4 lutego 1999 r., podatnik zmniejszył kwotę do zwrotu na rachunek bankowy do wysokości 36 767 zł. W tym samym dniu została przeprowadzona kontrola w celu sprawdzenia prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1998 r. Kolejna kontrola podatkowa podjęta została w dniu 25 lutego 1999 r., a obejmowała swym zakresem prawidłowość rozliczenia podatku od towarów i usług za 1998 r.

W dniu 23 lutego 1999 r. podatnik złożył drugą korektę deklaracji za miesiąc grudzień 1998 r., w której zmniejszył kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu do wysokości 19 606 zł, wykazując kwotę podatku należnego wynikającego z remanentu likwidacyjnego oraz uwzględniając wartość ubytków wynikających z zakupu pianki poliuretanowej w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 1998 r.

Organ I instancji, decyzją wyżej wspomnianą, na podstawie art. 9 ust. 4 oraz art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. z 1993 r. Nr 11, poz. 50 z późn. zm. - powoływanej dalej jako ustawa z 1993 r.), odmówił zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym za miesiąc grudzień 1998 r. w kwocie 19 606 zł. W odwołaniu od tej decyzji Sławomir H. wniósł o jej uchylenie w całości oraz o zwrot różnicy podatku naliczonego nad należnym - powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 1997 r., sygn. akt III SA 727/96 i zarzucając, że art. 25 ust. 3 ustawy z 1993 r. nie może stanowić podstawy odmowy zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym w przypadku rozliczania się za miesiąc, w którym prowadzona była działalność gospodarcza, a rozliczenie to złożone zostało w ustawowo przewidzianym terminie.

W ocenie Izby Skarbowej odwołanie nie jest uzasadnione. Okoliczności faktyczne nie budzą wątpliwości. Podatnik sam zadecydował, z jaką datą zaprzestaje działalności gospodarczej, zaś Urząd Skarbowy dokonał czynności technicznej polegającej na wykreśleniu, co wywołało ten skutek, iż strona nie może się już rozliczać jako podatnik podatku od towarów i usług - wynika to z przepisu art. 9 ust. 4 ustawy z 1993 r. w związku z art. 25 ust. 3 tej ustawy. Rozliczenia podatku mogą być dokonywane jedynie z podatnikiem, a więc osobą zobowiązaną do płacenia tego podatku. Takie stanowisko potwierdzają wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 czerwca 1995 r., SA/P 445/95; z dnia 2 grudnia 1997 r., III SA 802/96; z dnia 17 kwietnia 1998 r., SA/Bk 646/96. Natomiast wyrok wskazywany w odwołaniu odnosi się wprawdzie również do sytuacji, gdy nastąpiło wykreślenie podatnika z rejestru, jednakże złożona przez niego deklaracja, a kwestionowana przez organy podatkowe, była rozliczeniem przedostatniego miesiąca prowadzonej przez niego działalności, a zatem w dniu złożenia rozliczenia podatnik nie był wykreślony z rejestru i prowadził działalność.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Izby Skarbowej wniósł Sławomir H., wnosząc o uchylenie tej decyzji.

W uzasadnieniu skargi wskazał, że przepis art. 25 ust. 3 ustawy z 1993 r. nie ma zastosowania w sprawie z uwagi na fakt, że kwota 19 606 zł wykazana w deklaracji VAT za miesiąc grudzień 1998 r. to kwota nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, która powstała na skutek przeniesień kwot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym z poprzedniej deklaracji VAT-7 w miesięcznym okresie rozliczeniowym, począwszy od stycznia 1998 r., a skończywszy na grudniu 1998 r.

Organy pominęły, że ich obowiązkiem było rozliczyć skarżącego z podatku od towarów i usług za miesiąc październik lub miesiąc listopad bądź za miesiąc grudzień 1998 r. przed wykreśleniem go z rejestru podatnika, a następnie dokonać zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym (art. 20 ust. 6 ustawy z 1993 r.). Obowiązkiem organów było również, aby strony uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. Organ naruszył przepis art. 9 kpa. Wykładnia przepisów, którą zastosował organ podatkowy, kłóci się nie tylko z zasadą racjonalnego ustawodawstwa, ale także z zasadą państwa prawa.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w R. wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i podkreślając, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 20 ust. 6 ustawy z 1993 r., a zaskarżona decyzja nie narusza przepisu art. 9 kpa, który też nie znajduje zastosowania w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Skarżący nie ma racji wywodząc, że istotne jest - w aspekcie stanu faktycznego ustalonego w sprawie, który nie jest sporny pomiędzy stronami, a to odnośnie do daty zaprzestania przez skarżącego prowadzenia działalności gospodarczej, zgłoszenia przez niego do Urzędu Skarbowego zaprzestania działalności VAT i złożenia w Urzędzie Skarbowym deklaracji VAT-7 odnośnie do miesiąca grudnia 1998 r. - czy w danym okresie rozliczeniowym, za który żąda zwrotu nadwyżki, był zarejestrowany w rejestrze podatników VAT. Istotną rzeczą jest natomiast fakt, czy w dacie zgłoszenia żądania zwrotu nadwyżki podatku w okresie rozliczenia był zarejestrowany jako podatnik VAT, czy został już wykreślony. Zgodnie z treścią art. 9 ust. 4 ustawy z 1993 r. podatnik, który zaprzestał wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, obowiązany jest zgłosić zaprzestanie wykonywania tych czynności Urzędowi Skarbowemu; zgłoszenie stanowi podstawę do wykreślenia podatnika z rejestru. Zaprzestanie wykonywania czynności jest suwerenną decyzją podatnika. To podatnik decyduje, z jaką datą zaprzestaje działalności VAT, i on zgłasza Urzędowi Skarbowemu ten fakt w celu dokonania wykreślenia z rejestru podatników VAT z datą wskazaną przez podatnika. Urząd Skarbowy nie może dokonać wykreślenia z inną datą, nie czyni żadnych ustaleń, a dokonuje czynności wykreślenia z rejestru, która ma ten skutek, że podatnik po wykreśleniu nie może rozliczać się jako podatnik VAT, w tym nie może w stosunku do niego być dokonane obniżenie kwoty lub zwrot różnicy podatku naliczonego. Data 31 grudnia 1998 r., jak już wyżej wskazano, jako data zaprzestania prowadzenia działalności, nie była sporna (przedłożona przez skarżącego decyzja wójta Gminy K. z 30 grudnia 1998 r., UG-6418/237/98). Wykreślenie polegało na czynności materialno-technicznej.

Urząd Skarbowy miał obowiązek ustalenia, czy podatnik został wykreślony z rejestru i z jaką datą. Zostało to uczynione i prawidłowo ustalono, że w dacie zgłoszenia rozliczenia podatku za miesiąc grudzień 1998 r., tj. 15 stycznia 1999 r., a tym bardziej w datach, kiedy złożył deklaracje korygujące, skarżący był wykreślony z rejestru podatników VAT. Stąd też przepis art. 25 ust. 3 ustawy z 1993 r., który stanowi, że obniżenia kwoty lub zwrotu podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie dokonali zgłoszenia rejestracyjnego lub zostali wykreśleni z rejestru, o którym mowa w art. 9 ustawy, nie dawał podstaw do uwzględnienia żądania zwrotu nadpłaty w podatku.

Zaprezentowane powyżej stanowisko w zakresie stosowania przepisu art. 25 ust. 3 ustawy z 1991 r. było już prezentowane w wielu wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok z dnia 17 kwietnia 1998 r., SA/Bk 646/96, z 2 grudnia 1997 r., III SA 802/96 - oba zamieszczone w systemie informacyjnym lex pod numerami: 32942 i 32032, a także z dnia 22 czerwca 1995 r., SA/Po 445/95 - nie publikowany i wyrok z dnia 4 kwietnia 2000 r., SA/Rz 2375/98 - nie publikowany).

Odnosząc się do zarzutu sformułowanego w skardze co do naruszenia przepisu art. 9 kpa stwierdzić należy, że w sprawie nie miały zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a miały zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej. Odnosząc jednak sformułowany zarzut jako naruszenie zasad ogólnych postępowania podatkowego, a w szczególności zasady, że organy podatkowe powinny prowadzić to postępowanie w sposób budzący zaufanie do tych organów, stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie organy nie dopuściły się naruszenia tych zasad, a w szczególności określonych w przepisie art. 121 § 1 i art. 124 Ordynacji podatkowej.

Powoływanie się przez skarżącego na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 1997 r., III SA 727/96, jest chybione, jak słusznie zauważa Izba Skarbowa w motywach zaskarżonej decyzji, gdyż stan faktyczny w powoływanej sprawie był odmienny niż w sprawie przedmiotowej.

W tym stanie rzeczy należało orzec o oddaleniu skargi (art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym) (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.