Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 60492

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Poznaniu
z dnia 27 stycznia 2000 r.
SA/Po 1273/99

UZASADNIENIE

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w P. w składzie następującym(...)

po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2000 r. sprawy ze skargi A. i M. P. na decyzję Izby Skarbowej w P. z dnia 27 maja 1999 r. Nr IS-PD-G/823/80/99 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych,

oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

A. i M. P. złożyli w dniu 4 maja 1995 r. w Drugim Urzędzie Skarbowym P.-S. M. (obecnie P.-Ś.) zeznanie w wysokości wspólnych dochodów małżonków osiągniętych w 1994 r. (PIT-31). Wykazano w nim przychody A. P. z tytułu osobistego wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia (111.741.000 st. zł) oraz przychody M. P. uzyskane ze stosunku pracy (64.513.250 st. zł) oraz z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej w ramach spółki cywilnej "T." (3.921.274.653 st. zł). Przy czym udział podatnika w zyskach i stratach Spółki w 1994 r. wynosił 22,5% co stanowiło 3.618.822.556 st. zł w kosztach uzyskania przychodu i 302.452.097 st. zł dochodów.

Przeprowadzona przez Inspektora Kontroli Skarbowej kontrola w s.c. "T." w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych za 1994 r. wykazała zaniżenie dochodów Spółki poprzez:

- zaliczenie w poczet kosztów wydatków nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów 1994 r. (20.878,53 zł),

- zaniżenie przychodu Spółki o przychód z nieruchomości odstąpionych bezpłatnie w całości lub w części do używania spółce z o.o. "T." (22.071,34 zł).

Urząd Skarbowy P.-Ś. w oparciu o wynik kontroli z dnia 28 czerwca 1996 r., ustalenia Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. dotyczących Spółki z o.o. "T." oraz o dowody zebrane przez Urząd Skarbowy Poznań-Grunwald w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym dotyczącym spółki cywilnej "T." dokonał korekty:

1. przychodu Spółki "T." powiększając przychód Spółki o przychód z nieruchomości odstąpionych bezpłatnie Spółce z o.o. "T." (13.508,60 zł),

2. kosztów uzyskania przychodów Spółki (30.660,63 zł) wyłączając:

- wydatki dotyczące przychodów roku 1995,

- odsetki za zwłokę z tytułu nieterminowych wpłat należności budżetowych,

- koszty egzekucyjne związane z niewykonaniem zobowiązań,

- składki na rzecz Cechu Rzemiosł Drzewnych,

- naliczone, lecz nie zapłacone odsetki od zobowiązań,

- odpisy amortyzacyjne od środków trwałych oddanych nieodpłatnie do użytkowania Spółce z o.o. "T." w okresie 1 marca - 31 grudnia 1994 r. w wysokości 103.186.225 st. zł.

Ta ostatnia kwota wynika stąd, iż kontrolowana Spółka maszyn i urządzeń należących do grupy rodzajowej 5 nie wykorzystywała do własnej produkcji, gdyż były one nieodpłatnie użytkowane przez Spółkę "T.".

Natomiast uznano jako koszt uzyskania przychodu amortyzację w wysokości 83.219.418 st. zł naliczoną od:

- grupy rodzajowej nr 3 - kotły, maszyny energetyczne,

- grupy rodzajowej nr 4 - maszyny i urządzenia,

- grupy rodzajowej nr 6 - urządzenia techniczne,

ponieważ są to środki trwałe stanowiące integralną część budynków "T.", bez których pomieszczenia nie mogłyby spełniać swoich funkcji (woda, kanalizacja, energia elektryczna).

W związku ze zmianą podstawy opodatkowania Spółki "T." Urząd Skarbowy P.-Ś. ustalił wyższy dochód przypadający na M. P. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (361.097.770 st. zł), a następnie decyzją z dnia 29 października 1998 r. - Nr [...] na podstawie art. 207 § 1, 21 § 3, 47 § 3, 51 § 3, 53 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.) określił M. i A. małż. P. kwotę zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1994 w wysokości 2.122,20 zł, zaległość podatkową 1.046,60 zł oraz odsetki w kwocie 1.924,90 zł.

Od powyższej decyzji podatnicy wnieśli odwołanie, w którym zarzucają organowi podatkowemu bezpodstawne wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów Spółki "T." odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych użyczonych Spółce z o.o. "TIM" w okresie od 1 marca - 31 grudnia 1994 r. Pozostałych ustaleń Urzędu Skarbowego nie kwestionują.

Izba Skarbowa w P. decyzją z dnia 27 maja 1999 r. Nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, iż w związku z brakiem odzwierciedlenia finansowego w dowodach księgowych faktycznie ponoszonych wydatków na prowadzoną produkcję, organ kontrolny i podatkowy prawidłowo ustaliły, że w okresie od 1 marca do 31 grudnia 1994 r. produkcję prowadziła wyłącznie Spółka z o.o. "T.".

W takiej sytuacji skoro środki trwałe z grupy rodzajowej Nr 5 nie były używane przez spółkę cywilną "T." dla własnych potrzeb, zaś przychód z tytułu ich użytkowania został ustalony po stronie użytkownika ("T." Spółka z o.o.) organ podatkowy zasadnie wyłączył odpisy amortyzacyjne za 10 miesięcy z kosztów uzyskania przychodów.

We wniesionej na powyższą decyzję skardze Aleksandra i Maciej małżonkowie Ponińscy zarzucają bezpodstawne uznanie, iż Spółka "T." w okresie 1 marca - 31 grudnia 1994 r. nie prowadziła działalności produkcyjnej, w związku z czym nie wykorzystywała środków trwałych 5 grupy rodzajowej [...].

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie [...].

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, iż zgodnie z treścią przepisu art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) Sąd sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji jedynie pod względem ich zgodności z prawem.

W niniejszej sprawie jedyną sporną i to zarówno kwestionowaną przez skarżących w odwołaniu jak i skardze jest nie uznanie odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych 5 grupy rodzajowej będących własnością "T." s.c. jako kosztów uzyskania przychodu przez ww. Spółkę w okresie od 1 marca do 31 grudnia 1994 r.

W myśl art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.) kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Natomiast zgodnie z treścią ust. 7 art. 22 tejże ustawy (w brzmieniu obowiązującym w 1994 r.) określenia składników majątkowych uznawanych za środki trwałe, aktualizacji ich wyceny oraz uznawanej za koszty uzyskania amortyzacji tych składników, w tym również wartości niematerialnych i prawnych dokonuje się według zasad ustalonych w odrębnych przepisach dla celów podatku dochodowego od osób prawnych.

Takimi przepisami wydanymi na postawie art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 21, poz. 86) było rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 marca 1992 r. w sprawie składników majątkowych uznawanych za środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne, zasad i stawek ich amortyzacji oraz trybu terminów aktualizacji wyceny środków trwałych (Dz. U. z 1994 r. Nr 104, poz. 508). Przy czym w myśl § 2 ust. 1 tegoż rozporządzenia za środki trwałe uznawano jedynie poszczególne kompletne i zdatne do użytku w momencie przyjęcia do użytkowania maszyny, urządzenia… i inne przedmioty majątkowe przeznaczone do wykorzystania na własne potrzeby jednostki.

Na podstawie powyższych przepisów organy podatkowe mają prawo kwestionować odpisy amortyzacyjne od środków trwałych, które dokonuje podatnik zaliczając je do kosztów uzyskania przychodów, o ile podatnik nie wykorzystuje tych środków do własnych potrzeb.

W niniejszej sprawie jest niesporne, iż zgodnie z porozumieniem zawartym dnia 2 stycznia 1994 r. pomiędzy "T." spółką cywilną, w imieniu której działali wspólnicy: J. Pudelski, M. Poniński i Z. Rau, a "T." Spółka z o.o. w imieniu której działali członkowie zarządu Z. R. i M. P., Spółka "T." miała bezpłatnie użytkować grunty, pomieszczenia i urządzenia "T.". Zaś z pisemnego oświadczenia skarżącego i Z. R. z dnia 20 czerwca 1996 r. wynika, iż "T." użyczał majątku Spółce "T." w celu umożliwienia wykonania produkcji dla firmy "T.". Natomiast z pisma skarżącego i Z. Pudelskiego z dnia 10 maja 1996 r. wynika, iż Spółka z o.o. "T." zajmowała pomieszczenia produkcyjne takie jak: hala maszyn, hala szlifierni, lakiernia i pakownia.

W takiej sytuacji organy podatkowe miały uzasadnione powody, ażeby zakwestionować odpisy amortyzacyjne dokonywane przez wspólników spółki cywilnej od przedmiotów majątkowych, które nie były wykorzystywane na własne potrzeby Spółki. Tym bardziej, iż z zapisów księgowych, wynika iż produkcję prowadziła Spółka z o.o. "T.", podczas gdy "T." zajmowała się jedynie odsprzedażą części produkcji "T.-u".

Z kolei ocena zużycia energii elektrycznej czy też spadku zatrudnienia w spółce cywilnej dokonana przez organy podatkowe nie jest dowolna, lecz mieści się w swobodnej ocenie dowodów i jest zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Stąd też zarzuty skarżących w tym zakresie należy uznać za bezzasadne.

Wreszcie niezrozumiały jest zarzut skarżących, skoro nie kwestionowali wyliczenia przychodów z nieruchomości odstąpionych bezpłatnie Spółce z o.o. "T.", które opierało się na założeniu, że w okresie od dnia 1 marca 1994 r. do 31 grudnia 1994 r. Spółka "T." nie prowadziła produkcji.

Z tych to względów i na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. powołanej wyżej Sąd skargi nie uwzględnił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.