Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 29003

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Katowicach
z dnia 27 stycznia 1997 r.
SA/Ka 2760/95

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: sędzia NSA Krzysztof Wujek.

Sędziowie NSA: Anna Wiciak, Artur Mudrecki (spr.).

Protokolant: apl. prok. Alicja Borowska.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 78, poz. 368 z późn. zmianami) Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę decyzji pod względem jej zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd bada zaskarżone decyzje pod kątem ich legalności, a w szczególności czy prowadzona podatkowa księga przychodów i rozchodów była rzetelna i dokonana metodą szacunku obrotu jest zgodna z prawem.

Przeprowadzona kontrola przez Urząd Skarbowy w dniach od 6 września 1994 r. do 15 września 1994 r. wykazała, że wykazany obrót w wysokości 334.796.000 zł za okres od 1.01.1994 r. do 14.05.1994 r. znacznie odbiega od obrotu obliczonego, przy zastosowaniu średniej marży w wysokości 29,81% do kosztu własnego sprzedanych towarów. Powyższą marżę ustalono po porównaniu cen zakupu z cenami zbytu. W związku z tym, że podatkowa księga przychodów i rozchodów po przeprowadzeniu kontroli nie została uznana jako dowód - ustalenie wysokości podstawy opodatkowania nastąpiło w drodze szacunkowej. Dokonane ustalenia w czasie kontroli Urzędu Skarbowego i uznanie, że podatkowa księga przychodów i rozchodów nie jest prowadzona rzetelnie zostało stwierdzone w decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 30 stycznia 1995 r., której to decyzji strona nie kwestionowała.

Stosownie do § 10 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów z dnia 15 grudnia 1992 r. (Dz. U. Nr 99, poz. 496, Dz. U. z 1993 r. Nr 55, poz. 274, Nr 131, poz. 624) księga powinna być prowadzona prawidłowo, zarówno pod względem formalnym (niewadliwie) jak i materialnym (rzetelnie). Prawidłowa pod względem materialnym (rzetelna) jest księga prowadzona zgodnie ze stanem rzeczywistym.

Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności organy podatkowe prawidłowo uznały, że zachodzą przesłanki przewidziane w art. 169 § 1 i 2 K.p.a. i księgi przychodów i rozchodów nie można uznać za dowód.

Konsekwencją tego było ustalenie podstawy obliczenia podatku w drodze szacunku zgodnie z treścią art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 i Nr 134, poz. 646 z późn. zmianami). Szacunkowe ustalenie podstawy wymiaru podatku wchodzi w rachubę zarówno wtedy, gdy urząd nie dysponuje żadnymi materiałami pozwalającymi na określenie wysokości dochodu, przychodu czy obrotu uzyskanego przez podatnika, jak i wtedy, gdy te materiały są niewystarczające lub nierzetelne.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego powszechnie przyjęte jest, że wybór metody szacowania mieści się w zakresie działania organu podatkowego. Skoro organ podatkowy wybierze określoną metodę, to kontroli sądowej podlegać będzie nie wybór metody jako takiej, lecz to, czy zastosowane w tej metodzie dane znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym i czy wniosek końcowy, w postaci ustalenia obrotu (dochodu), wynikający z zastosowanej metody jest prawidłowy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 1990 r. SA/Gd 1439/89, Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 1992 r., nr 1, poz. 16).

W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe wyliczyły szacunkowo marżę w oparciu o "średnią ważoną". Zarzuty skarżącej odnośnie zawyżenia marży zostały odparte przez organ II instancji. Nie można bowiem obniżać marży z uwagi na upływ terminu ważności towaru czy też naturalne ubytki, które powinny być odnotowane i odliczane w innej części prowadzonej księgi. Dokonany szacunek jest logiczny i nie jest, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, krzywdzący dla podatniczki. Poza tym dowody przedstawione przez I.W. nie mogą być uwzględnione z tego powodu, że poprzednio podawane przez nią dane okazywały się niewiarygodne.

Reasumując powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż zaskarżona decyzja była zgodna z prawem, co skutkować musiało oddaleniem skargi (art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zmianami).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.