Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 28969

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Katowicach
z dnia 18 grudnia 1996 r.
SA/Ka 2564/95

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Ryszard Pęk.

Sędziowie: Anna Wiciak, SW del. Artur Mudrecki (spr.).

Protokolant: Anna Oklecińska.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na trzy przyczyny nieważności decyzji.

Jednym z istotnych warunków prawidłowo wydanej decyzji w administracyjnym postępowaniu podatkowym jest to, kto (jaki organ) dane rozstrzygnięcie wydał, a także kto je podpisał.

W orzecznictwie N.S.A. utrwalono zasadę, iż decyzja, w której brak niektórych elementów określonych w art. 107 § 1 K.p.a. nie traci swego charakteru, jeżeli zawiera co najmniej:

- oznaczenie organu,

- oznaczenie strony,

- rozstrzygnięcie sprawy,

- podpis osoby upoważnionej do jej wydania.

Są to tzw. elementy konstytucyjne decyzji administracyjnej, w razie braku któregokolwiek z nich, decyzja ta prawnie nie istnieje (por. wyrok N.S.A. z dnia 13.03.1986 r. - SA/Wr 837/86 z glosą Barbary Adamiak i powołaną tam literaturę - OSPiKA z. 5, poz. 132).

Istotnym wymogiem prawidłowości rozstrzygnięcia w administracyjnym postępowaniu podatkowym jest podpis osoby upoważnionej do wydania tego rozstrzygnięcia, z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego (art. 107 § 1 i 124 § 1 K.p.a.). Podpisanie decyzji administracyjnej bez podania imienia, nazwiska i stanowiska służbowego, z którego wynika upoważnienie do jej wydania, przesądza o istotnej wadzie decyzji.

Należy zauważyć, że konsekwencją prawną podpisania rozstrzygnięcia organu podatkowego przez osobę nieupoważnioną będzie uznanie tego rozstrzygnięcia za wydane bez podstawy prawnej, co zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności takiego rozstrzygnięcia (por. wyrok N.S.A. z 17.01.1996 r. SA/Lu 13/95 opublikowany w: Jacek K. Sobczak, Podpis na decyzji w postępowaniu podatkowym, w Przegląd Podatkowy nr 12/96).

W rozpatrywanej sprawie w decyzji z dnia 9 grudnia 1994 r. (k. 61) nie oznaczono organu, który wydał decyzję ani obok nieczytelnego podpisu pod decyzją nie wskazano imienia i nazwiska i stanowiska służbowego osoby podpisującej, z którego wynikałoby upoważnienie do wydania decyzji. Nie może być uznane za takie upoważnienie podpis mgr Teresy P. inspektora, gdyż pochodzi on z daty 28.11.1994 r., a więc przed wydaniem decyzji i jest innym podpisem niż widniejącym po prawej stronie decyzji. Z wyżej wymienionych względów należało uznać tak wydaną decyzję jako nieważną.

Dalszym uchybieniem powodującym nieważność decyzji było zaadresowanie jej również na nieżyjącego Franciszka M. W związku z tym należało uznać, że decyzja ta w tej sytuacji była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały (art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a.).

Kolejną przesłanką nieważności decyzji wynikającą z przepisu art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. było skierowanie jej do Celiny M. która nie była stroną w sprawie.

W postępowaniu tym nie wydano bowiem decyzji w trybie art. 44 i 40 ustawy z dnia 19.12.1990 r. o zobowiązaniach podatkowych (tekst jedn. Dz. U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486, zm. Nr 134, poz. 646, zm. Dz. U. 1995 r. Nr 5, poz. 25) o odpowiedzialności nabywcy majątku podatnika, która to decyzja ma charakter konstytutywny i fakt zapłaty podatku nie zwalnia organów podatkowych do jej wydania.

Jeżeli zachodzą określone ustawą przesłanki odpowiedzialności osób trzecich za powstałe zaległości podatkowe, to organ podatkowy zobowiązany jest do orzeczenia odpowiedzialności w formie odrębnej decyzji, a odstąpić od wydania takiej decyzji może tylko z uwagi na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno-gospodarcze (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 1985 r. (SA/Wr 477/85) opubl.: Przegląd Orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego w sprawach podatkowych za lata 1981-1985 cz. I opr. B. Brzezińskiego i J. Jezierskiego, Finanse 1987 nr 11-12).

Z tych względów w oparciu o przepis art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.

Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść art. 55 cyt. ustawy.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.