Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 72586

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Białymstoku
z dnia 11 kwietnia 2001 r.
SA/Bk 702/00

UZASADNIENIE

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w B. po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2001 r. sprawy ze skargi Ewy Ł. i Dariusza Ł. na decyzję Izby Skarbowej w B. z dnia 27 kwietnia 2000 r. Nr (...) w przedmiocie określenia należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 rok, zaległości w tym podatku za 1996 rok, odsetek od zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę od zaniżonych zaliczek na podatek dochodowy

oddala skargę,

Uzasadnienie faktyczne

Inspektor Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w B. decyzją z 16 lutego 2000 r., (...), określił Dariuszowi i Ewie, małżonkom, Ł. należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 1996 rok w kwocie 11.674,- zł w miejsce podatku zeznanego w kwocie 10.411,40 zł; zaległość podatkową w kwocie 1.262,60 zł i odsetki od zaległości podatkowej w kwocie 1.580,20 zł, a nadto odsetki od zaniżonych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w kwocie 317,50 złotych.

Z uzasadnienia decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej wynika, że Dariusz Ł. w zeznaniu podatkowym zaniżył dochód za 1996 rok poprzez zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o 3.826,04 zł. Zawyżenie kosztów uzyskania przychodów wyniosło w czerwcu 154,34 zł, w lipcu 1.251,15 zł, w sierpniu 1.161,22 zł i w październiku 1.259,34 złotych. Dochód firmy podatnika za 1995 rok wyniósł 20.515,16 zł. Dariusz Ł. w 1996 r. z kasy firmy wypłacił łącznie 109.746,65 zł. Z tej kwoty zapłacił zaliczki na podatek dochodowy: w lutym 915,80 zł, w lipcu 2.896,30 zł, w sierpniu 2.790,- zł i w listopadzie 6.715,80 zł - razem: 13.317,90 zł.

Pobranie środków pieniężnych z konta firmy w kwotach przekraczających należny zysk, ograniczyło możliwość spłaty z bieżących wpływów, zobowiązań wobec wierzycieli a w szczególności zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów.

Działanie takie spowodowało zwiększone zapotrzebowanie na kredyt, którego stan na początek roku wyniósł 200.000,- zł. W ciągu roku zaciągnięto dalszy kredyt w kwocie 1.169.740,- zł. Spłacono 1.192.827.- zł. Stan kredytu na koniec roku wyniósł 176.913.- zł.

Wzrost wykorzystania kredytu spowodował z kolei nieuzasadnione obciążenie kosztów działalności gospodarczej odsetkami od kwot kredytów stanowiących równowartość pobranej gotówki na potrzeby osobiste podatnika.

Przepis art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zezwala na zaliczenie do kosztów działalności gospodarczej odsetek zapłaconych od bezzasadnie zaciągniętych kredytów w związku z wycofaniem środków pieniężnych z kasy firmy - ponad osiągnięty dochód. W sprawie kwota bezzasadnie zaciągniętego kredytu wyniosła 75.913,55 zł (109.746,65 zł zapłaconych zaliczek na podatek dochodowy, minus 20.515,16 zł dochód firmy za 1995 rok).

Wysokość odsetek od bezzasadnie zaciągniętego kredytu wyliczono poprzez ustalenie kwoty odsetek przypadających na 1 złotówkę kredytu.

W 1996 roku zaciągnięto kredyt w kwocie 1.169.740,- zł i zapłacono odsetki w kwocie 59.005,16 zł. Na 1 zł kredytu przypadło więc 0,0504 zł. Bezzasadnie zaciągnięty kredyt ustalono na 75.913,55 zł, a zatem odsetki od niego wyraziły się kwotą 3.826,04 zł.

Zawyżenie kosztów uzyskania przychodów w poszczególnych miesiącach 1996 roku miało wpływ na zaniżenie zaliczek na podatek dochodowy za czerwiec, lipiec i sierpień 1996 roku. Bez wpływu pozostało natomiast na powstanie zaległości podatkowej z tytułu zaliczki na podatek dochodowy za październik 1996 roku.

Przepisy art. 51 § 2 i art. 53 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa nakazują niewpłacone zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych traktować jako zaległość podatkową i od tej zaległości naliczać odsetki. Stosując się do tych przepisów obliczono odsetki od niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy.

Ewa i Dariusz Ł. we wniesionym odwołaniu od powyżej decyzji podważali prawidłowość ustaleń dokonanych przez Inspektora Kontroli Skarbowej i dążyli do wykazania, że zakwestionowane odsetki od kwoty 75.913,55 zł winny być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Dla uzasadnienia swego stanowiska wykazali, że Inspektor Kontroli Skarbowej nie pomniejszył kwoty 75.913,55 zł o kwotę zapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne.

Izba Skarbowa w B. decyzją z 27.04.2000 r., Nr (...), uchyliła w części zaskarżoną decyzję i orzekła merytorycznie w ten sposób, że podatek dochodowy za 1996 rok określiła na 11.588,20 zł, zaległość podatkową na 1.176,80 zł, odsetki od zaległości podatkowej na 1.472,80 zł i odsetki za zwłokę od zaniżonych zaliczek na podatek dochodowy na 293,40 złotych. W pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymała w mocy.

W uzasadnieniu decyzji Izba Skarbowa wywiodła, iż składki na ubezpieczenie społeczne w kwocie 5.132,10 zł sfinansowane zostały z zaciągniętego kredytu. Wobec tego kwota zaciągniętego kredytu nie związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą wynosi 70.781,49 zł (109.746,65 zł minus 5.132,10 zł na opłacenie składek na ubezpieczenie społeczne, minus 13.317,90 zł - zaliczki na podatek dochodowy i minus 20.515,16 zł zysk firmy.

Odsetki od kredytu w kwocie 70.781,49 zł nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów równają się kwocie 3.567,39 zł. Po uwzględnieniu kosztów przychodów i dokonaniu odliczeń od dochodu Izba Skarbowa ustaliła podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na 24.176,- zł, a podatek dochodowy należny od małżonków określiła na 11.588,20 złotych.

Wobec wykazania, w zeznaniu, podatku należnego w kwocie 10.411,40 zł, określiła zaległość podatkową na kwotę 1.176,80 zł. Od takiej zaległości, na podstawie art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej określiła na 1.472,80 zł.

Powołując się na przepis art. 51 § 2 Ordynacji podatkowej naliczyła także odsetki od zaniżonych zaliczek na podatek dochodowy w miesiącach: czerwcu (zaniżenie 13,10 zł) odsetki 4,40 zł, w lipcu (zaniżenie 553,50 zł) odsetki 162,70 zł, w sierpniu (zaniżenie 512,50 zł) odsetki 126,30 zł. Razem odsetki od zaniżonych zaliczek na podatek dochodowy określono na 293,40 zł.

W powyższym zakresie Izba Skarbowa stanęła na stanowisku identycznym ze stanowiskiem wyrażonym w decyzji organu pierwszej instancji i podzieliła wywody prawne tego organu.

Ewa i Dariusz, małżonkowie Ł. na powyższą decyzję Izby Skarbowej w B. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Decyzji zarzucili naruszenie przepisu art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r., Nr 90, poz. 416 ze zmianami) przez przyjęcie, że odsetki od kredytu zaciągniętego przez Dariusza Ł. na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej nie są kosztem uzyskania przychodu. Nadto podnieśli zarzut naruszenia przepisu art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu skargi wywiedli, że stanowisko organów podatkowych narusza prawo. Zgodnie bowiem z przepisem art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, kosztem uzyskania przychodu są wszystkie wydatki mające związek z przychodami. Zdaniem skarżących każda osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, może swobodnie podejmować decyzje co do źródła finansowania tej działalności.

Ustawy podatkowe nie uniemożliwiają podatnikowi podejmowania decyzji co do zmiany sposobu finansowania tej działalności, to jest np. wycofania środków własnych i zastąpienia ich kredytem. Taka sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej.

W konsekwencji podniesionych zarzutów domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Wbrew odmiennym twierdzeniom skarżących ustalenia dokonane przez Izbę Skarbową znajdują oparcie w zebranym w sprawie materiale, a powołane przepisy prawa mają uzasadnione zastosowanie.

Mają rację skarżący, że finansowanie prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej może być realizowane z samych kredytów; przy wycofaniu środków własnych. Rzecz jednak w tym, że kosztami uzyskania przychodu są wszelkie koszty w celu osiągnięcia przychodu.

W sprawie niniejszej - jak wynika to z poprawnie dokonanych ustaleń - podatnik wycofał ze środków firmy kwotę 109.746,65 zł. Z tego 20.515,16 zł to zysk wypracowany w 1995 roku, którym podatnik mógł swobodnie zadysponować. Następne 5.132,10 zł to wydatki na opłacenie składek ubezpieczeniowych i 13.317,90 zł to wpłacone zaliczki na podatek dochodowy.

Wydatki, które mają związek z uzyskanym przychodom wynoszą więc 18.450,- zł. Pozostała kwota wycofana ze środków firmy (70.781,49 zł) pochodziła z zaciągniętych kredytów i przeznaczona została na cele osobiste podatnika, a nie na działalność gospodarczą. Zapłacone więc od tej kwoty odsetki w żadnym wypadku nie mogą obciążać kosztów działalności firmy. Koszty działalności firmy i wydatki osobiste podatnika to dwie oddzielne płaszczyzny.

W tym stanie rzeczy w świetle przepisu art. 22 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r., Nr 90, poz. 416 ze zmianami) brak było podstaw do zaliczenia zapłaconych odsetek od kwoty 70.781,49 zł w koszty działalności firmy.

Stan sprawy nie pozwala także na uwzględnienie zarzutu naruszenia przepisu art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej; zwłaszcza jeżeli zważy się na fakt, że skarżący nie wskazywali nowych okoliczności, które mogłyby czynić ten zarzut uprawdopodobnionym.

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i dlatego, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, oddalił skargę.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.