Orzeczenia sądów
Opublikowano: OSNKW 1974/4/78

Wyrok
Sądu Najwyższego
z dnia 16 listopada 1973 r.
N 28/73

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: sędzia płk dr W. Sieracki (sprawozdawca). Sędziowie: ppłk C. Bakalarski, sędzia Sądu Wojsk. (del.) płk W. Miernik.

Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk J. Bilicki.

Sentencja

Sąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 1973 r. na rozprawie sprawy Wojciecha W., skazanego prawomocnie za przestępstwo określone w art. 145 § 1 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 2 lata oraz grzywnę w wysokości 3.000 zł, z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Prezesa Izby Wojskowej Sądu Najwyższego od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 2 sierpnia 1973 r.,

uwzględniając rewizję nadzwyczajną Prezesa Izby Wojskowej Sądu Najwyższego, zmienił powołany wyrok w ten sposób, że na poczet wymierzonej skazanemu grzywny w wysokości 3.000 zł zaliczył okres jego tymczasowego aresztowania w liczbie 30 dni, natomiast pozostałą część okresu jego tymczasowego aresztowania zaliczył na poczet wymierzonej mu kary pozbawienia wolności.

Uzasadnienie faktyczne

(...) Powołanym wyrokiem Wojciech W. skazany został prawomocnie za to, że w dniu 18 maja 1973 r. około godz. 15.30 w N., prowadząc powierzony mu samochód, naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, w szczególności art. 11 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 27 listopada 1961 r. o bezpieczeństwie i porządku ruchu na drogach publicznych (Dz. U. Nr 53, poz. 295; zm.: Dz. U. z 1971 r. Nr 12, poz. 115), a także § 23 ust. 9 pkt 2 i 6 oraz § 24 ust. 3 rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych (Dz. U. Nr 27, poz. 183; zm.: Dz. U. z 1972 r. Nr 55, poz. 382) przez to, że wbrew tym przepisom podczas zbliżania się do skrzyżowania dróg przystąpił do wyprzedzania samochodu marki "Praga" prowadzonego przez Kazimierza W., przy czym wykonując ten manewr nie zachował szczególnej ostrożności i takiej szybkości jazdy, aby mógł panować nad pojazdem, w następstwie czego w chwili, gdy ten wykonał skręt w lewo, spowodował zderzenie się obu pojazdów i ich uszkodzenie, przy czym straty z tego tytułu powstałe wycenione zostały na kwotę około 79.978 zł.

Od powołanego wyroku wniósł rewizję nadzwyczajną Prezes Izby Wojskowej Sądu Najwyższego. Rewizja nadzwyczajna zawiera wniosek o zmianę tegoż wyroku przez zaliczenie skazanemu okresu jego tymczasowego aresztowania na poczet wymierzonej mu grzywny, a nie - jak to uczynił sąd pierwszej instancji - na poczet wymierzonej mu kary pozbawienia wolności, której wykonanie zostało warunkowo zawieszone.

Uzasadnienie prawne

Po wysłuchaniu prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej wnoszącego o uwzględnienie złożonej rewizji nadzwyczajnej, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Izby Karnej z dnia 26 listopada 1970 r. - VI KZP 23/70, OSNKW 1971, z. 2, poz. 15; wyrok Izby Wojskowej z dnia 24 lutego 1970 r. - Rw 112/70, Biul. SN 1970, z. 4, poz. 34 oraz wyrok składu siedmiu sędziów Izby Wojskowej z dnia 20 lipca 1970 r. - R Nw 33/70, Biul. SN 1970, z. 9, poz. 156) utrwalił się pogląd, że w wypadku orzeczenia grzywny obok kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania okres tymczasowego aresztowania sprawcy przestępstwa zalicza się w myśl art. 83 § 3 k.k. na poczet orzeczonej grzywny. W sprawie Wojciecha W. sąd pierwszej instancji dopuścił się obrazy przepisu art. 83 § 3 k.k. przez to, że okres tymczasowego aresztowania skazanego zaliczył na poczet kary pozbawienia wolności, która na podstawie wydanego wyroku nie podlegała efektywnemu wykonaniu z powodu warunkowego zawieszenia jej wykonania, zamiast zaliczyć okres tymczasowego aresztowania na poczet orzeczonej grzywny, podlegającej efektywnemu wykonaniu. Skoro zatem powołany wyrok wydany został z obrazą przepisu art. 83 § 3 k.k., przeto wyrok ten należało zmienić zgodnie z wnioskiem zawartym w rewizji nadzwyczajnej Prezesa Izby Wojskowej Sądu Najwyższego.

W sprawie Wojciecha W. ustalono, że okres jego tymczasowego aresztowania trwał od dnia 8 czerwca 1973 r. do dnia 2 sierpnia 1973 r. Sąd pierwszej instancji przyjął w powołanym wyroku tzw. zamiennik określający, iż jeden dzień pozbawienia wolności jest równoważny grzywnie w kwocie 100 zł (w razie nieuiszczenia grzywny). Przyjmując określony w powołanym wyroku zamiennik i relacjonując go do orzeczonej grzywny (3.000 zł), należy stwierdzić, że podlegający zaliczeniu na poczet tej grzywny okres tymczasowego aresztowania według przyjętego zamiennika wynosi 30 dni. Natomiast reszta okresu przebywania skazanego w areszcie tymczasowym powinna być zaliczona na poczet kary pozbawienia wolności w wypadku, gdyby zaistniały warunki do zarządzenia (art. 78 lub 79 k.k.) wykonania tej kary. Należy bowiem wyrazić pogląd, że jeżeli tylko określona część okresu tymczasowego aresztowania rekompensuje według przyjętego zamiennika całość grzywny orzeczonej obok kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, to na poczet wymierzonej grzywny należy zaliczyć tylko tę część okresu tymczasowego aresztowania, która w relacji do przyjętego przez sąd zamiennika odpowiada ściśle wysokości orzeczonej grzywny, natomiast pozostała część okresu tymczasowego aresztowania podlega zaliczeniu na poczet kary pozbawienia wolności w razie zarządzenia jej wykonania.