K 481/28 - Orzeczenie Sądu Najwyższego - OpenLEX

K 481/28 - Orzeczenie Sądu Najwyższego

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1627540

Orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 11 października 1929 r. K 481/28

UZASADNIENIE

Uzasadnienie faktyczne

Zważywszy:

1)

że skarga kasacyjna zarzuca obrazę art. 119 u.p.k., art. 1 ustawy z 18 grudnia 1919 r. o czasie pracy w przemyśle i handlu (Dz. U. z 1920 r. Nr 2, poz. 7) i art. 4, 13, 17 ustawy z 2 lipca 1924 r. o pracy młodocianych i kobiet (Dz. U. z 1924 r. Nr 65, poz. 636) przez skazanie oskarżonego za przekroczenie art. 13 i 17 ustawy z 2 lipca 1924 w przedmiocie pracy młodocianych i kobiet (Dz. U. z 1924 r. Nr 65, poz. 636) pomimo wyjaśnienia na przewodzie sądowym w obu instancjach merytorycznych, że wydawnictwo dziennika nie podpada pod ograniczenia i skutki przytoczonych powyżej ustaw, że drukarnia, w której pracowały kobiety, drukuje jedynie i wyłącznie "Rozwój" i że rozp. Prezydenta Rzplitej. z 7 czerwca 1927 r. o prawie przemysłowem (Dz. U. z 1927 r. Nr 53, poz. 468) w ust. 13 art. 2 również stwierdza, że wydawnictwa nie są przemysłem i przepisom tym nie podlegają;

2)

że art. 1 ustawy z 18 grudnia 1919 r. o czasie pracy w przemyśle i handlu (Dz. U. z 1920 r. Nr 2, poz. 7) głosi, iż czas pracy wszystkich pracowników, zatrudnionych na mocy umowy w przemyśle, górnictwie, handlu, komunikacji i przewozie oraz w innych zakładach pracy, choćby na zysk nie obliczonych, a prowadzonych w sposób przemysłowy, niezależnie od tego, czy te zakłady pracy są własnością prywatną, czy państwową, czy też organów samorządowych, wynosi, bez wliczenia przerw odpoczynkowych, najwyżej 8 godzin na dobę, w sobotę 6 godzin na dobę i nie może przekraczać 46 godzin na tydzień;

3)

że art. 1 ustawy z 2 lipca 1924 r. o pracy młodocianych i kobiet (Dz. U. z 1924 r. Nr 65, poz. 636) opiewa, iż w zakresie pracy młodocianych oraz kobiet, zatrudnionych w zakładach pracy przemysłowych, górniczych, hutniczych, w handlu, biurowości, komunikacji i przewozie oraz w innych zakładach pracy, choćby na zysk nieobliczonych, a prowadzonych w sposób przemysłowy, niezależnie od tego, czy te zakłady pracy są własnością prywatną, państwową, czy samorządową, obowiązują ogólne przepisy z 18 grudnia 1919 r. o czasie pracy w przemyśle i handlu (Dz. U. z 1920 r. Nr 2, poz. 7);

4)

że art. 4 tejże ustawy zabrania zatrudnienia młodocianych i kobiet w warunkach, w których praca jest szczególnie niebezpieczna lub szkodliwa dla zdrowia, oraz przy robotach ciężkich lub niebezpiecznych dla zdrowia, moralności, dobrych obyczajów, lecz i w następującem wymienieniu robót, przy których zatrudnianie kobiet jest wzbronione, drukarni ustawa ta nie wymienia;

5)

że art. 13 tejże ustawy głosi, iż odpoczynek nocny kobiet trwać winien conajmniej 11 godzin bez przerwy i obejmować dla zakładów, pracujących na jedną zmianę, czas między 8 wieczorem a 6 rano, a dla zakładów, pracujących na dwie zmiany, czas między 10 wieczorem a 5 rano;

6)

że tenże art. 13 przewiduje następujące wyjątki w stosunku do kobiet powyżej lat 18:

a)

objęte punktem a art. 6 ustawy 18 grudnia 1919 r. o czasie pracy w przemyśle i handlu (Dz. U. z 1920 r. Nr 2, poz. 7) (bezpieczeństwo pracujących lub konieczność utrzymania zakładu pracy w całości i t.p. wypadki, wywołane żywiołowemi wydarzeniami, lub nieszczęśliwemi wypadkami),

b)

objęte punktem a art. 11 tejże ustawy (18 grudnia 1919) (prace w niedziele i dni świąteczne) z wyjątkiem zakładów, wchodzących w zakres przemysłu wytwórczego i przetwórczego,

c)

wypadki, gdy przerabiane są surowce lub półprodukty, ulegające bardzo szybkiemu zepsuciu, o ile to niezbędne dla zabezpieczenia tych materjałów;

7)

że art. 17 tejże ustawy zawiera sankcję za przekroczenia przepisów tejże ustawy przez osoby, zarządzające przedsiębiorstwem;

8)

że art. 1 rozp. Prezyd. Rzplitej. z 7 czerwca 1927 r. o prawie przemysłowem (Dz. U. z 1927 r. Nr 53, poz. 468) opiewa, iż za przemysł w rozumieniu tego rozporządzenia uważa się wszelkie zatrudnienie zarobkowe lub przedsiębiorstwo wykonywane samoistnie i zawodowo, bez względu na to, czy jest ono wytwarzające, przetwarzające, handlowe lub usługowe;

9)

że art. 2 tegoż rozp. Prezyd. Rzplitej wymienia przedsiębiorstwa, które nie są przemysłem w rozumieniu tegoż rozp. i przepisom jego nie podlegają, przyczem ust. 12 (a nie 13, jak mylnie wskazuje skarga kasacyjna) wymienia działalność literacką, twórczość artystyczną, wykonywanie nakładu własnych utworów, wydawnictwo i sprzedaż czasopism, nie wymienia zaś drukarni;

10)

że posiadanie na własność drukarni nie stanowi konieczności warunku powstania i działalności przedsiębiorstwa, jakiem jest wydawnictwo, a nawet znaczna część wydawnictw drukarni własnych nie posiada;

11)

że w myśl tedy art. 1 ustawy z 18 grudnia 1919, art. 1 ust. z 2 lipca 1924 i art. 1 rozp. Prezyd. Rzplitej z 7 czerwca 1927, każda drukarnia, zatrudniająca pracowników na mocy umowy, jest zakładem pracy w sposób przemysłowy prowadzonym i podpada pod przepisy wymienionych ustaw, bez względu na to, co się w niej drukuje;

12)

że prowadzone przez wydawnictwa drukarnie, jako nie związane organicznie z przedsiębiorstwem wydawnictwa, w myśl powyższych wywodów, stanowią oddzielne od wydawnictwa zakłady pracy, które, nie będąc objęte wykazem, w art. 2 rozp. Prezyd. Rzplitej z 7 czerwca 1927 podanym, podlegają przepisom art. 13 ustawy z 2 lipca 1924, nakazującym odpoczynek nocny kobiet;

13)

że odmienna interpretacja obowiązujących wyżej wymienionych ustaw o czasie pracy pracowników, zatrudnionych w zakładach pracy, w sposób przemysłowy prowadzonych, doprowadziłoby do wniosku nielogicznego, iż fabryki papieru lub czcionek drukarskich, w wypadku gdy stanowią własność pewnego wydawnictwa i wyłącznie dlań pracują, niezależnie od rozmiarów tych zakładów pracy, nie podlegałyby ustawom, normującym czas pracy zatrudnionych tam pracowników;

14)

że skoro przeto sądy obu instancji merytorycznych ustaliły, iż oskarżony T. Cz., będąc właścicielem i zarazem zarządzającym firmy "Rozwój", przekroczył przepisy, dotyczące nocnego odpoczynku kobiet w drukarni, stanowiącej własność tejże firmy, to pomimo stwierdzenia, że w drukarni tej drukowano wyłącznie czasopismo "R.", zasadnie zakwalifikowały czyn oskarżonemu zarzucany z art. 13 i 17 ustawy z 2 lipca 1924 r. o pracy młodocianych i kobiet (Dz. U. z 1924 r. Nr 65, poz. 636);

skargę kasacyjną oddala.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów Sądu Najwyższego.