Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2723247

Wyrok
Sądu Okręgowego w Częstochowie
z dnia 21 listopada 2018 r.
IV U 1160/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SO Robert Grygiel.

Sentencja

Sąd Okręgowy w Częstochowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2018 r. w Częstochowie na rozprawie sprawy Z. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w C. o prawo do emerytury na skutek odwołania Z. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w C. z dnia 30 sierpnia 2018 r. Nr (...) oddala odwołanie

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia 30 sierpnia 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. odmówił przyznania ubezpieczonemu Z. M. prawa do emerytury.

W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że na dzień 1 stycznia 1999 r. ubezpieczony nie legitymuje się wymaganym okresem 25-letniego zatrudnienia jak i nie udowodnił 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Z. M., domagając się jej zmiany i zaliczenie mu do okresu zatrudnienia okresu pracy w warunkach szczególnych od 1 lipca 1977 r. do 31 grudnia 1998 r., kiedy to pracował jako monter centralnego ogrzewania, między innymi miał wykonywać prace z udziałem spawaczy przy pracach spawalniczych.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podtrzymał swoje stanowisko, wnosząc o oddalenie odwołania.

Rozpoznając sprawę Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:

Ubezpieczony Z. M. urodził się w dniu (...).

W dniu 21 sierpnia 2018 r. ubezpieczony złożył ponowny wniosek o przyznanie mu prawa do emerytury. W istotnym dla sprawy okresie do 31 grudnia 1998 r. wnioskodawca, zgodnie z ustaleniami organu rentowego, nie legitymuje się wymaganym okresem 25-letniego zatrudnienia. Okres składkowy i nieskładkowy ustalony w zaskarżonej decyzji organu rentowego wynosi 23 lata 4 miesiące i 7 dni, co znajduje potwierdzenie w dokumentacji znajdującej w aktach organu rentowego. Łączne zestawienie tych okresów udokumentowane jest w karcie przebiegu zatrudnienia znajdującej się na stronie 31 pierwszego tomu akt organu rentowego. Organ rentowy w zaskarżonej decyzji uznał, że ubezpieczony w żadnym z okresów zatrudnienia przypadających przed dniem 1 stycznia 1999 r. nie wykonywał pracy w warunkach szczególnych.

Sąd Okręgowy ustalił, że odwołujący Z. M. w okresie od 1 września 1975 r. był uczniem Zasadniczej Szkoły Zawodowej numer (...) w C. i jednocześnie wraz z rozpoczęciem nauki zawarł umowę o praktyczną naukę zawodu z (...) Przedsiębiorstwem (...) w C. Odwołujący od 1 września 1975 r., to jest od daty podjęcia nauki w Zasadniczej Szkole Zawodowej, aż do 30 czerwca 2006 r. kontynuował zatrudnienie w ramach zakładów pracy przejmujących po kolei (...) Przedsiębiorstwo (...) w C., a więc początkowo było to, jak już dwukrotnie wskazano (...) Przedsiębiorstwo (...) w C., które następnie zmieniło nazwę na Wojewódzkie Przedsiębiorstwo (...) w C. Następnie odwołujący został przejęty jako pracownik przez Przedsiębiorstwo (...) Spółkę Akcyjną, a następnie został przejęty jako pracownik w trybie artykułu 23 (1) Kodeksu pracy i kontynuował zatrudnienie w (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ś., aż do dnia 30 czerwca 2006 r. Ten okres zatrudnienia od 1 września 1975 r. do 30 czerwca 2006 r. jest jedynym okresem zatrudnienia odwołującego. Suma okresów zatrudnienia przypadająca w okresie od momentu podjęcia pracy w dniu 1 września 1975 r. do 31 grudnia 1998 r. wynosi 23 lata 4 miesiące i 7 dni, przy czym, gdyby liczyć ten okres wyłącznie kalendarzowo, są to 23 lata i 4 miesiące. W wyliczeniu organu rentowego okres ten został zwiększony o 7 dni, co jest konsekwencją oddzielnego sumowania okresów składkowych i nieskładkowych, czyli wszelkie okresy przerwy z tytułu niezdolności do pracy z powodu choroby są naliczane oddzielnie i przy przyjęciu, że miesiąc jest liczony za 30 dni, dochodzi do takich sytuacji, że przy sumowaniu w istocie ustalony okres jest korzystniejszy, aczkolwiek nie zmienia to istoty rozstrzygnięcia w tym postępowaniu.

Uzasadnienie prawne

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z postanowieniami artykułu 184 ustęp 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dziennik Ustaw z 2018 r., pozycja 1270), ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w artykule 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy, co należy podkreślić, osiągnęli:

po pierwsze, okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz po drugie, okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w artykule 27.

Emerytura, o której mowa w ustępie 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do Otwartego Funduszu Emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w Otwartym Funduszu Emerytalnym, za pośrednictwem zakładu na dochody budżetu państwa (co wynika z ustępu 2 tego przepisu).

W myśl artykułu 32 ustęp 1 ustawy emerytalnej ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ustępie 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w artykule 27 ustęp 2 i 3. Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ustępie 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach, uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (co wynika z ustępu 2 tego przepisu).

Wiek emerytalny, o którym mowa w ustępie 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ustępie 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (co wynika z ustępu 4 tego przepisu).

Co należy rozumieć pod pojęciem "przepisów dotychczasowych" rozstrzygnięte zostało w Uchwale Składu 7 Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2002 r. w sprawie III ZP 30/01, w której wskazano, że zawarte w artykule 32 ustęp 4 ustawy, odesłanie do przepisów dotychczasowych sankcjonujących obowiązywanie rozporządzenia można odnosić tylko do tych przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dziennik Ustaw numer 8, pozycja 43 z późn. zm.), które regulują materię określoną w przepisie ustawy, a więc wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na jakich osobom wykonującym te prace przysługuje prawo do emerytury. Zachowały zatem moc przepisy paragrafów od 4 do 8a, określające wiek emerytalny i okres wykonywania pracy w szczególnych warunkach pracowników wykonujących prace wyszczególnione w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, przepisy paragrafów od 9 do 15, określające wiek emerytalny i warunki przechodzenia na emeryturę osób zatrudnionych w szczególnym charakterze, a ponadto przepis paragrafu 3, określający ogólny wymagany okres zatrudnienia oraz przepis paragrafu 2 ustęp 1, stanowiący, że okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obwiązującym na danym stanowisku.

Zgodnie z paragrafem 3 wyżej wymiennego rozporządzenia do uzyskania prawa do emerytury wymagany jest dla mężczyzny okres zatrudnienia w wymiarze 25 lat. Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienionych w wykazie A nabywa prawo do emerytury, jeżeli osiągnie wiek emerytalny wynoszący dla mężczyzn 60 lat, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Stanowi o tym paragraf 4 ustęp 1 rozporządzenia, przy czym praca w warunkach szczególnych winna być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obwiązującym na danym stanowisku (zgodnie z paragrafem 2 ustęp 1 tego rozporządzenia).

Biorąc pod uwagę powyższe unormowania, w ocenie Sądu Okręgowego odwołanie należało uznać za nieuzasadnione. W szczególności jeszcze raz należy się odwołać do dyspozycji artykułu 184 ustęp 1 ustawy emerytalnej, który stanowi potencjalną podstawę przyznania prawa do świadczenia, a który odwołuje się do spełnienia warunków uzasadniających przyznanie prawa do emerytury na dzień wejścia w życie tejże ustawy, to jest ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z jej artykułem 196, co do zasady, weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999 r. Tym samym warunki, od których zależy przyznanie prawa do wcześniejszej emerytury, a które muszą być spełnione łącznie, są to między innymi ogólny okres zatrudnienia (tak zwany okres składkowy i nieskładkowy) i okres pracy warunkach szczególnych, które są ustalone zgodnie z paragrafem 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w wymiarze 25 lat ogólnego stażu pracy i 15 lat pracy w warunkach szczególnych, muszą być spełnione według stanu na dzień poprzedzający wejście w życie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, to jest na dzień 31 grudnia 1998 r. Jak już zostało wskazane, warunki te muszą być spełnione łącznie.

Odwołujący w praktyce nawet z racji wieku, z racji daty urodzenia, nie jest się w stanie legitymować 25-letnim okresem składkowym i nieskładkowym na dzień 31 grudnia 1998 r. Odwołujący już jako nastolatek w ramach umowy o praktyczną naukę zawodu, jako uczeń szkoły zawodowej, podjął pracę z dniem 1 września 1975 r., to jest z dniem rozpoczęcia nauki w Zasadniczej Szkole Zawodowej i kontynuował tą pracę bez przerwy do 31 grudnia 1998 r., jednak suma ustalonych okresów składkowych i nieskładkowych wynosi tylko 23 lata 4 miesiące i 7 dni i w żaden sposób nie osiąga wymaganych 25 lat pracy.

W tym kontekście bezprzedmiotowe było prowadzenie postępowania dowodowego w zakresie ustalenia czy odwołujący wykonywał tą pracę w warunkach szczególnych w rozumieniu przepisów wzmiankowanego rozporządzenia i dlatego też w ocenie Sądu Okręgowego uzasadnione było oddalenie wniosku o przesłuchanie świadków K. M. i W. K., którzy mieli zeznawać na okoliczność wykonywania przez odwołującego pracy w warunkach szczególnych. Nawet gdyby odwołujący faktycznie wykonywał tą pracę w okresie do 31 grudnia 1998 r. w warunkach szczególnych w wymiarze przekraczającym 15 lat i tak brak byłoby możliwości zmiany zaskarżonej decyzji z uwagi na to, że nie legitymuje się wymaganym 25-letnim okresem składkowym i nieskładkowym wymaganym z mocy paragrafu 3 wzmiankowanego rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r.

W konsekwencji odwołanie Z. M., jako nieuzasadnione, zostało oddalone. Orzeczono na podstawie artykułu 477 14 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego oraz przepisów szczegółowo wskazanych w treści uzasadnienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów powszechnych.