IV TR 1347/71 - Wyrok Trybunału Ubezpieczeń Społecznych

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1730629

Wyrok Trybunału Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 września 1971 r. IV TR 1347/71

UZASADNIENIE

Sentencja

Trybunał Ubezpieczeń Społecznych - po rozpoznaniu skargi rewizyjnej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych od wyroku Okręgowego Sądu Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu w sprawie Jana T. przeciwko tej Dyrekcji o kolejową emeryturę skargę rewizyjną oddalił.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z 31 lipca 1970 r., zatwierdzoną orzeczeniem Komisji Odwoławczej do Spraw Emerytalnych przy Ministerstwie Komunikacji z dnia 22 stycznia 1971 r., Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych odmówiła lekarzowi Janowi T., urodzonemu 9 marca 1894 r., emerytury kolejowej, ponieważ nie ma wymaganego okresu zatrudnienia na kolei (art. 9 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. - Dz. U. z 1968 r. Nr 3, poz. 10). Skarżący przepracował na kolei 8 lat od 1 lipca 1962 r. do 30 czerwca 1970 r. Okres zatrudnienia w Przychodni Zakładowej w L. i w P. od 1 stycznia 1951 r. do 30 czerwca 1962 r. nie może być zaliczony do okresów uprawniających do emerytury kolejowej, gdyż było ono wykonywane w wymiarze czasu niższym niż połowa obowiązującego w zawodzie (początkowo 2, a następnie 3 godziny dziennie). Wiek emerytalny skarżący osiągnął przed okresem zatrudnienia na kolei, zaliczanego do wysługi emerytalnej na kolei.

W skardze do Okręgowego Sądu Ubezpieczeń Społecznych skarżący twierdził że praca jego w Przychodni PKP od 1 stycznia 1951 r. do 31 stycznia 1963 r. w charakterze rentgenologa polegająca na prześwietleniu klatki piersiowej wykraczała poza przyznane 3 godziny, ponieważ pacjentów było dużo - dziennie około 50 prześwietleń. Skarżący powołuje się na przepis § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 maja 1966 r. (Dz. U. z 1966 r. Nr 20, poz. 122), w którym pkt 2b przewiduje dla pracowników w pracowniach rentgenologicznych 30 godzin pracy tygodniowo, tj. 5 godzin dziennie, a 6 godzin przy zastosowaniu jednego dnia bezpromiennego. W tych warunkach 3 godziny dziennie przekraczały pół etatu. Komisja Odwoławcza mylnie przyjęła 42 godziny tygodniowo.

W odpowiedzi na skargę Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych wnosiła o zatwierdzenie orzeczenia Komisji Odwoławczej, gdyż skarżący pracował w kwestionowanym okresie w wymiarze czasu niższym niż połowa obowiązującego czasu pracy.

Okręgowy Sąd Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalił, że z zaświadczenia Szpitala Miejskiego w L. z 11 czerwca 1971 r. i D.O.k.p. z 17 czerwca 1971 r. wynika, że do obowiązków skarżącego należało między innymi prześwietlanie pacjentów. Była to więc praca taka, jak w zakładach rentgenologicznych. Wobec tego obowiązujący skarżącego w spornym okresie wymiar czasu pracy wynosił według § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 maja 1966 r. (Dz. U. z 1966 r. Nr 20, poz. 122) trzydzieści godzin tygodniowo, czyli 5 godzin dziennie. Zatrudnienie od 1951 r. do 1963 r. jest więc okresem zatrudnienia na kolei i skarżący spełnia warunki z art. 8 i 9 ustawy.

Wyrokiem z 7 lipca 1971 r. Sąd zmienił zaskarżone orzeczenie Komisji Odwoławczej oraz decyzję Dyrekcji Kolei Państwowych i przyznał skarżącemu prawo do emerytury kolejowej od 1 lipca 1970 r.

W skardze rewizyjnej na ten wyrok pełnomocnik Ministerstwa Komunikacji wnosi o zatwierdzenie orzeczenia Komisji Odwoławczej. Skarga kwestionuje pogląd Sądu, wyrażony w uzasadnieniu wyroku, że skarżący pracował jako rentgenolog i wobec tego obowiązywał go czas pracy przewidziany w przepisach dla tej kategorii pracowników, tj. 30 godzin tygodniowo. Skarżący zatrudniony był w Przychodni Lekarskiej PKP w L. i P. jako lekarz specjalista-ftyzjatra. Do jego obowiązków należało między innymi prześwietlanie pacjentów, ale okoliczność ta nie wystarcza do uznania, że zatrudnienie skarżącego w pracowni rentgenologicznej trwało co najmniej 15 godzin tygodniowo, skoro czas pracy skarżącego w spornym okresie w Przychodni Lekarskiej PKP ustalony został w ogóle na 18 godzin tygodniowo. W konkluzji Ministerstwo stwierdza, że skarżący nie nabył prawa do emerytury kolejowej, ponieważ nie przepracował na kolei w Polsce Ludowej 12 1/2 lat połowy obowiązującego czasu pracy, tj. co najmniej po 3 1/2 godzin dziennie.

Skarżący zmarł 6 lipca 1971 r., a w jego prawa wstąpiła żona Irena T., która wnosi o zatwierdzenie wyroku Sądu.

Uzasadnienie prawne

Trybunał Ubezpieczeń Społecznych rozważył, co następuje:

Spór sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy dr T. przepracował w Polsce Ludowej ponad 12 1/2 lat na kolei, co - stosownie do art. 8 ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin (Dz. U. z 1968 r. Nr 3, poz. 10) dawałoby mu prawo do kolejowej emerytury.

Kolejowy organ rentowy zaliczył mu jako pracę na kolei tylko 8 lat, nie uwzględnił natomiast pracy wykonywanej w wymiarze mniejszym niż 3 1/2 godzin dziennie w okresie od 1 stycznia 1951 r. do 30 czerwca 1962 r., z uwagi na przyjęcie 42 godzin pracy tygodniowo, jako obowiązującego czasu pracy (7 godzin dziennie w pełnym wymiarze, 3 1/2 godzin dziennie w połowie).

Ponieważ skarżący zatrudniony był w przychodni kolejowej jako lekarz ftyzjatra, należało rozważać, czy obowiązywała go norma zatrudnienia w wymiarze 42 godzin tygodniowo. Sąd przyrównał pracę skarżącego do pracy rentgenologa i uznał, że skarżącego obowiązywał 30-godzinny czas pracy w tygodniu, czyli że 2 1/2 godziny pracy dziennie wypełniały połowę obowiązującego czasu pracy.

Stanowisko zatem Sądu, oparte na § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 maja 1966 r. w sprawie uposażenia lekarzy, lekarzy dentystów oraz innych pracowników z wyższym wykształceniem, zatrudnionych w zakładach społecznych służby zdrowia (Dz. U. z 1966 r. Nr 20, poz. 122) w ostatecznym wyniku odpowiada prawu.

Zdaniem Trybunału przy określaniu obowiązującego czasu pracy należało wziąć pod uwagę § 4 ust. 1 pkt 2 lit. a cyt. rozporządzenia Rady Ministrów, według którego wymiar 30 godzin pracy tygodniowo stosuje się do pracowników zatrudnionych przy stosowaniu ciał promieniotwórczych.

Skarżący był zatrudniony przy obsłudze aparatury promieniotwórczej (prześwietlenia rtg.), a zatem okres, w którym pracował po co najmniej 2 1/2 godziny dziennie, podlega zaliczeniu do okresów zatrudnienia na kolei.

Łącznie w okresie od 1951 r. do 1970 r. skarżący przepracował na kolei ponad 12 1/2 lat i nabył prawo do emerytury kolejowej.