IV SAB/Wr 333/20 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3077556

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 września 2020 r. IV SAB/Wr 333/20

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 30 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. M. na bezczynność Burmistrza (...) w przedmiocie obowiązku przedstawienia dokumentów w związku z wnioskiem o zawarcie umowy najmu postanawia:

I. odrzucić skargę;

II. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia (...) maja 2020 r. P. M. (dalej: strona, skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Burmistrza (...) w przedmiocie obowiązku przedstawienia dokumentów w związku z wnioskiem o zawarcie umowy najmu.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz (...). uznał wniesioną skargę za bezzasadną. Zdaniem organu, wszystkie czynności związane ze złożonym przez skarżącego wnioskiem o zawarcie umowy lokalu mieszkalnego zostały wykonane we właściwym terminie.

W dniu (...) lipca 2020 r. skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.

Zakres właściwości rzeczowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2326 z późn. zm.) dalej p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 p.p.s.a. kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 2a i § 3).

Katalog skarg na określone w art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność, rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują sądową kontrolę. Stosownie bowiem do treści art. 3 § 3 ustawy p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

Z wymienionego przepisu wynika, że wniesienie skargi na bezczynność organu administracji jest możliwe tylko w przypadkach przewidzianych w punktach 1-4 artykułu 3 § 2 ustawy p.p.s.a. Skarga na bezczynność nie jest natomiast dopuszczalna w innych sprawach niż wymienione w punktach 1-4 artykułu 3 § 2 ustawy p.p.s.a. Należy przy tym zaznaczyć, że bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ ma obowiązek podjąć działania w formie określonej prawem i w terminie określonym przez prawo lecz tego nie czyni. Dotyczy to zatem sytuacji gdy przepis prawa przewiduje działanie organu zaś organ jest w zwłoce gdyż w wymaganym terminie nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadzi postępowanie i nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu bądź czynności. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. Pogląd taki wyraził wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w wyroku w sprawie o sygn. akt I SAB 90/98 z dnia 5 lutego 1999 r., LEX nr 48016, w wyroku w sprawie o sygn. akt IV SA 961/99 z dnia 13 czerwca 2001 r., LEX nr 78938 oraz postanowieniu w sprawie o sygn. akt IV SAB 166/97 z dnia 2 czerwca 1998 r., LEX nr 43260.

Skarżący przedmiotem skargi uczynił bezczynność Burmistrza S. w zakresie obowiązku przedstawienia dokumentów w związku z wnioskiem o zawarcie umowy najmu.

W związku z powyższym wyliczeniem spraw podlegających właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a także wobec istoty sprawy sądowoadministracyjnej, wynikającej z art. 1 p.p.s.a., bezspornym jest, że żądanie skarżącego nie ma charakteru administracyjnoprawnego.

Podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1243/13, LEX nr 1646151 wskazał, że podstawą do kwalifikacji do aktu z zakresu administracji publicznej jest regulacja w przepisach prawa materialnego, które umocowują organ administracji publicznej do wydania jednostronnego aktu w przedmiocie uprawnienia wynikającego z przepisów prawa.

W obowiązującym stanie prawnym nie ma podstaw do wydawania aktów o uprawnieniu do lokalu. Uprawnienie do lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy nie wynika wprost z przepisów ustawy, lecz powstaje w wyniku zawarcia umowy najmu. Ustawa z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1234) nie przewiduje załatwienia spraw przyznania prawa do lokalu w formie aktu administracyjnego. Rozpoznawanie wszelkich sporów w przedmiocie przyznania prawa do lokalu należy do właściwości sądów powszechnych (art. 5, art. 23, art. 25b ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego).

Z powołanych powyżej przepisów prawa wynika więc, że to w powołanej ustawie o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego poszukiwać należy regulacji w zakresie zasad i trybu przyznawania lokali znajdujących się w mieszkaniowych zasobie gminy. Zgodnie zaś z uchwałą NSA z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08, (ONSAiWSA z 2008 r. Nr 6, poz. 90) tylko zakwalifikowanie i umieszczenie na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu (ewentualnie skreślenie z listy) jest aktem należącym do kategorii aktów z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. i jedynie ta materia podlega ocenie legalności poddanej kognicji sądów administracyjnych. Pozostałe kwestie należą do właściwości sądów powszechnych. Pogląd ten podzielił także Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 20 maja 2015 r., I OSK 1279/15, LEX nr 1773513.

Sprawa, której skarga dotyczy odnosi się do braku czynności Burmistrza w związku z wnioskiem o zawarcie umowy najmu przez skarżącego. Kontrola sądowa w tym zakresie - jak wskazano wcześniej - nie mieści się w kognicji sądów administracyjnych.

Z tych względów, skoro skarga w tego rodzaju sprawie nie jest dopuszczalna to i za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność organu w tym zakresie.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowił jak w pkt I sentencji postanowienia.

Natomiast w myśl art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi.

Oczywista bezzasadność skargi zachodzi, gdy przepisy prawa jasno i jednoznacznie, bez konieczności dokonywania głębszej analizy prawnej, wykluczają możliwość uznania żądania skarżącego. Zarówno w orzecznictwie, jak w doktrynie, wskazuje się, że art. 247 p.p.s.a. nie różnicuje przyczyn bezzasadności skargi, należy zatem stwierdzić, że prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych (por. np. postanowienie NSA z 29 listopada 2016 r., I OZ 1484/16 oraz cyt. tam piśmiennictwo i orzecznictwo - CBOSA).

Przez oczywistą bezzasadność skargi należy rozumieć jej oczywistą niedopuszczalność (postanowienie NSA z dnia 3 września 2004 r., OZ 377/04, LEX nr 837862).

W ocenie Sądu, skarga na bezczynność Burmistrza S. jest oczywiście bezzasadna, ponieważ jej rozpoznanie nie leży w kognicji sądów administracyjnych. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Skarżącemu nie przysługuje zatem prawo pomocy w postępowaniu sądowym zainicjowanym skargą, która byłaby niedopuszczalna i z tego względu nie podlegałaby kontroli sądu administracyjnego.

Reasumując, w ocenie Sądu skarga jest oczywiście bezzasadna, a w tej sytuacji prawo pomocy nie przysługuje (art. 247 p.p.s.a.).

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 247 w związku z art. 243 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt II sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.