Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2654176

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
z dnia 3 kwietnia 2019 r.
IV SAB/Po 188/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak.

Sędziowie WSA: Józef Maleszewski, Asesor sądowy Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi Ł. S. na bezczynność Wojewody (...) w przedmiocie ustalenia prawa rekompensaty za nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej postanawia:

1. odrzucić skargę;

2. zwrócić skarżącemu Ł. S. kwotę (...) ((...)) zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia (...) listopada 2018 r. na adres mailowy Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Ł. S. wniósł skargę na bezczynność Wojewody (...). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 - dalej jako: p.p.s.a.) przekazał skargę Ł. S. z dnia (...) listopada 2018 r. Wojewodzie (...), jako mylnie skierowaną bezpośrednio do Sądu.

Pismem z dnia (...) grudnia 2018 r. Wojewoda (...) przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu skargę Ł. S. z dnia (...) listopada 2018 r. wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda (...) wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i 6 p.p.s.a., podnosząc, że złożona skarga w istocie zmierza do kwestionowania treści zapadłych już w sprawie prawomocnych orzeczeń naczelnych organów. W odpowiedzi na skargę wyjaśniono, że w dniu (...) kwietnia 2013 r. B. M. oraz D. S. wystąpiły do Wojewody (...) z wnioskiem o udzielenie rekompensaty za nieruchomości jakie znajdowały się w posiadaniu L. M., położone w S., obejmujące m.in. nieruchomość przy ul. (...), stanowiącą budynek mieszkalny oraz parcelę o pow. (...) m kw. Z kolei wnioskami z dnia (...) marca, (...) oraz (...) lipca 2013 r. B. M., D. S., M. S. oraz M. S. wystąpili o wypłatę pozostałej części, tj. 80% wartości wskazanej w operacie szacunkowym nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, ewentualnie ich zwrot, wypłatę odszkodowania z tytułu konfiskaty pozostałych składników majątku objętego przez Przedsiębiorstwo (...) oraz odszkodowania z tytułu represji jakim poddany był jego właściciel, Pan L. M., przez władze (...). Postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2013 r. Wojewoda (...) odmówił wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie wskazując, iż wnioskodawcy nie przedstawili żadnych nowych dowodów pozwalających uznać prawo do rekompensaty w zakresie szerszym aniżeli stwierdzone to zostało w decyzji Wojewody z dnia (...) grudnia 2011 r. Nadto, zakres przedmiotowy wniosku dotyczy sprawy już rozstrzygniętej wskazaną wyżej decyzją. Jednakże, postanowieniem z dnia (...) maja 2013 r. Minister Skarbu Państwa uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody (...) przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Następnie, postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2013 r. Wojewoda (...) zwrócił B. M., D. S., M. S. oraz M. S. podanie - w części dotyczącej - uzyskania odszkodowania z tytułu konfiskaty majątku położonego w S. oraz represji jakim L. M. został poddany przez władze (...).

Podanie zwrócone zostało - również w części - dotyczącej zwrotu przedmiotowego mienia i uzyskania odszkodowania za bezumowne korzystanie z niego. Wojewoda wskazał, że postanowieniem z dnia (...) września 2013 r. Minister Administracji i Cyfryzacji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Wojewody (...). Postanowieniem z dnia (...) listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2500/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi B. M., D. S., M. S. oraz M. S. w przedmiocie zwrotu podania, postanowił odrzucić skargę. Decyzją z dnia (...) sierpnia 2014 r. Wojewoda (...) w odniesieniu do nieruchomości położonej w S. przy ul. (...) odmówił B. M., D. S., M. S. oraz M. S. potwierdzenia prawa do przedmiotowego świadczenia. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że w swojej decyzji Wojewoda m.in. wskazał, iż wnioskodawcy nie przedłożyli dokumentów jednoznacznie wskazujących, iż L. M. pozostawał właścicielem nieruchomości wchodzących w skład Przedsiębiorstwa (...), nadto - z wnioskiem o stwierdzenie prawa do rekompensaty wystąpiono po ustawowym terminie, tj. po dniu 31 grudnia 2008 r. Decyzją z dnia (...) listopada 2014 r. Minister Skarbu Państwa utrzymał decyzję Wojewody w mocy, a postanowieniem z dnia 26 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 3513/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę B.M. na decyzję Ministra Skarbu Państwa.

Wnioskami z dnia (...) stycznia, (...) i (...) lutego 2018 r. B. M., D. S. oraz Ł. S. ponownie wystąpili do Wojewody (...) o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomości położone w S. przy ul. (...). W podaniach tych wskazano, że intencją wnioskodawców jest uzyskanie wypłaty świadczenia za nieruchomości oraz za - całe - mienie udokumentowane dokumentacją przedwojenną "dot. (...)". Wskazano, że Wojewoda (...) wydając decyzję w 2011 r. w sprawie rekompensaty za utracone nieruchomości nie uwzględnił, że rzeczoznawca majątkowy sporządzający operat wadliwie określił lokalizację wycenianej nieruchomości. To w ocenie wnioskodawców spowodowało, że orzeczono o wypłacie 20% rekompensaty zapominając, że sprawa dziadka "jest sprawą wyższego rzędu Gdyż nastąpiła Represja na tle politycznym gdzie również przysługiwała się różnica w tym postępowaniu Wypłacie świadczenia zaliczającego na poczet przyszłego Odszkodowania a doznane szkody oraz wyrządzone krzywdy Zadośćuczynienie".

Wojewoda (...) postanowieniem z dnia (...) marca 2018 r. nr (...) odmówił wszczęcia postępowania na wniosek B. M., D. S. i Ł. S. w sprawie potwierdzenia ich prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości położonej w S., woj.s., przy ul. (...). W związku z zażaleniem na postanowienie Wojewody, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2018 r. Nr (...) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Na postanowienie Ministra nie wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Po uprawomocnieniu się tego postanowienia przed Wojewodą (...) nie toczyło się ponownie postępowanie administracyjne dotyczące mienia objętego skargą.

W celu nadania skardze biegu:

1. Na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału Ł. S. został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniesionej drogą mailową, skargi z dnia (...) listopada 2018 r. poprzez jej podpisanie, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie wysłano na wskazany w skardze adres Ł. S., który osobiście podjął je w dniu (...) grudnia 2018 r., czego dowodzi własnoręczny podpis złożony na potwierdzeniu odbioru (k.44 akt sąd.).

W dniu (...) grudnia 2018 r. o godz. 07:51 (k.46 akt sąd.), a następnie o godz. 07:52 (k.62 akt sąd.) - na adres mailowy - Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Ł. S. przesłał odpowiedź w sprawie podpisania wniosku z dnia (...) listopada 2018 r. W mailu, Ł. S. zwrócił uwagę na szereg okoliczności sprawy i wskazał, że "strona prosi sporządzić wydruk kopi pisma z: Dnia (...) listopada 2018 r. jak również obecnego pisma które kieruje z: Dniem dzisiejszym do państwa z: Nadesłaniem na wskazany adres korespondencyjny. Jeśli zachodzi konieczność by: Strona złożyła podpis na pismach" (k.46v akt sąd.). Do maila załączono szereg skanów, które znajdują się na kartach 47-61 akt sąd. oraz na k. 63- 77 akt sąd.

W dniu (...) grudnia 2018 r. o godz. 12:59 (k.79 akt sąd.) - na adres mailowy - Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Ł. S. przesłał pismo w którym wskazał na zasadność złożonej skargi i zastrzegł, że "w razie konieczności złożenia podpisu na pismach prosimy Państwa. O: Nadesłanie kopii pism do podpisu" (k.80 akt sąd.). Do pisma załączono załączniki, które znajdują się na k.81-99 akt sąd.

W dniu (...) grudnia 2018 r. o godz. 18:04 (k.101-121 akt sąd.), o godz. 18:37 (k. 164-186 akt sąd.) - na adres mailowy - Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Ł. S. przesłał prowadzoną za pośrednictwem poczty elektronicznej korespondencję z Wydziałem Skarbu Państwa (...) Urzędu Wojewódzkiego, a także pismo adresowane przez Skarżącego do Wydziału Skarbu Państwa (...) Urzędu Wojewódzkiego. Do obydwu mail załączono skany licznych dokumentów dotyczących sprawy. W mailu z godz. 18:37 znalazło się zastrzeżenie, że "w razie konieczności złożenia podpisu na pismach prosimy Państwa. O: Nadesłanie kopii pism do podpisu" (k.165 akt sąd.).

W dniu (...) grudnia 2018 r. o godz.08:36 (k.187 akt sąd.) pismem skierowanym m.in. na adres mailowy Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Ł. S. przesłał pismo z dnia (...) grudnia 2018 r., adresowane do Wojewody (...), w którym informując, że jego "ukochany pradziadek p. L. M. Figurował oraz Figuruje w rejestrze prywatnych "Przedsiębiorców" Dla m. S." i zażądał odpowiedzi na pismo "w dniu dzisiejszym". Do pisma ponownie załączono szereg skanów dokumentów, w tym również wcześniej już Sądowi przesyłanych.

W dniu (...) grudnia 2018 r. o godz.09:36 Ł. S. na adres mailowy Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skierował pismo adresowane do Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wskazując, że Wojewoda (...) "w dniu wczorajszym stwierdził że sprawy nie prowadzi zawiązanej z mieniem (...)", dlatego "Prosimy sprawę naszą oraz naszego ukochanego dziadka p. L. M. Potraktować pierwszorzędnie". Do pisma ponownie załączono szereg skanów dokumentów, w tym również wcześniej już Sądowi przesyłanych (k.219-244 akt sąd.).

2. Po przeanalizowaniu treści pism skierowanych do Sądu, Ł. S. wezwano do podpisania złożonej skargi (przesyłając mu tym razem kserokopię złożonego pocztą elektroniczną dokumentu) i pouczając stosownie do art. 6 p.p.s.a. (k.245/t. II akt sąd.).

W odpowiedzi Ł. S. na adres mailowy Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu pismami z dnia (...) stycznia 2019 r. (k. 249-311/t. II akt sąd.) oraz z dnia (...) stycznia 2019 r. (k. 312 -386/t. II akt sąd.) oraz z dnia (...) stycznia 2019 r. (k. 388 - 391/t. II akt sąd.) i z dnia (...) lutego 2019 r. (k. 393 -411/t. II akt sąd.) przesłał szereg skanów dokumentów, w tym również wcześniej już Sądowi przesyłanych.

3. W dniu (...) lutego 2019 r. do Biura Podawczego Sądu wpłynęła kserokopia skargi podpisana przez: Ł. S. oraz dwie inne osoby (k. 414/t. III akt sąd.). W tej sytuacji Sąd wezwał Ł. S. do jednoznacznego wskazania: kto konkretnie składa skargę oraz do wyjaśnienia, czy wolą skarżącego było zgłoszenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (k.418/t. III akt sąd.), ponieważ Skarżący wskazywał aby kosztami obciążyć Skarb Państwa. Wezwanie wraz z drukiem PPF i stosownym pouczeniem doręczono Ł.S. w dniu (...) lutego 2019 r. (k. 420a/t. III akt sąd.)

4. W odpowiedzi Ł. S. na adres mailowy Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu pismem z dnia (...) lutego 2019 r. (k.441-453/t. III akt sąd.) wskazał, że podpisane pod skargą Ł. S. - D. S. i B. M., są wskazanymi przez niego osobami które z jego woli "mają prawo przy podaniu sygnatury mieć udzieloną informację w przedmiotowej sprawie". (k.441v akt sąd.). Nie odesłano natomiast przesłanego Skarżącemu druku PPF.

Natomiast na adres mailowy Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu pismami z dnia (...) lutego 2019 r. (godz. 08:22; 08:29 oraz 08:54 - k.456-591/t.III akt sąd.) Ł. S. zwrócił się do Sądu, aby "sprawę prowadzić pierwszorzędnie". Ponownie w dniu (...) lutego 2019 r. Ł. S. wniósł aby kosztami obciążyć Skarb Państwa (k.597/t. IV akt sąd.) jednak nie odesłał przesłanego druku PPF, natomiast załączył do maila szereg innych skanów. Pismem z dnia (...) lutego 2019 r. (godz. 10:38) Ł. S. poinformował Sąd, że w razie konieczności podpisu na pismach kierowanych do Sądu, prosi o sporządzanie wydruków oraz nadsyłanie jemu tych pism do podpisu (k.611/t. IV akt sąd.). Do maila załączono szereg skanów (k. 612-622/t. IV akt sąd.).

5. Na zarządzenie Sądu z dnia (...) marca 2019 r. wezwano Ł. S. do wykazania, że przed wniesieniem do Sądu skargi na bezczynność Wojewody (...) w sprawie zainicjowanej wnioskiem z dnia (...) stycznia 2018 r. (uzupełnionego następnie pismami z dnia (...) lutego 2018 r. i (...) lutego 2018 r.) kierował ponaglenie w związku z bezczynnością Wojewody (...). Jednocześnie Skarżącego zobowiązano do udokumentowania tego faktu, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono na wskazany w aktach adres dnia (...) marca 2019 r. (k.627/t.IV akt sąd.). Odbiór korespondencji potwierdził dorosły domownik K. S. Pomimo upływu wskazanego w wezwaniu terminu, pismo pozostało bez odpowiedzi.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga podlegała odrzuceniu.

Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; dalej jako: p.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, przez co należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 - dalej jako: k.p.a.) w przypadku bezczynności organu stronie przysługuje prawo wniesienia ponaglenia. W świetle art. 37 § 3 k.p.a. ponaglenie wnosi się: do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (pkt 1); albo do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (pkt 2).

Jak wynika z akt sprawy Ł. S. skargi na bezczynność Wojewody (...) nie poprzedził wniesieniem ponaglenia, o którym mowa w art. 37 § 3 k.p.a. w zw. z art. 53 § 2b p.p.s.a. Również z obszernych, wielotomowych akt administracyjnych przekazanych Sądowi przez Wojewodę (...) wynika, że skargi nie poprzedzono złożeniem ponaglenia. Z tej też przyczyny Sąd wezwał Ł. S. do wyjaśnienia czy kierował on ponaglenie w związku z bezczynnością Wojewody (...), a jeśli tak to Skarżącego zobowiązano do udokumentowania tego faktu, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to doręczono skutecznie na wskazany przez Ł. S. adres w dniu (...) marca 2019 r. (k.627/t. IV akt sąd.). Wskazany w wezwaniu termin upływał z dniem (...) marca 2019 r. (piątek). Pomimo upływu tego terminu, wezwanie Sądu pozostało bez odpowiedzi.

Wobec powyższego należało stwierdzić, że przed wniesieniem skargi na bezczynność Wojewody (...) Ł. S. nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia, bowiem nie wniósł ponaglenia.

Podsumowując, wyczerpanie środków zaskarżenia stanowi jedną z przesłanek skutecznego wniesienia skargi (art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a.). W okolicznościach badanej sprawy wskazana przesłanka nie została spełniona.

Jednocześnie w myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne. Niedopuszczalność skargi z "innych przyczyn" ma miejsce w szczególności, gdy skarga zostanie wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia (por. A. Kabat (w:) B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, WK 2016, Wyd/el).

Wobec powyższego złożona przez Ł. S. skarga na bezczynność Wojewody (...) nie może być merytorycznie rozpoznana i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 1 sentencji postanowienia.

Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.

Z uwagi na powyższe okoliczności należało zwrócić uiszczony wpis od skargi, o czym Sąd orzekł w pkt 2 sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.