Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 10 sierpnia 2006 r.
IV SA/Wr 852/05

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Marcin Miemiec (spraw.).

Sędziowie WSA: Wanda Wiatkowska-Ilków, Asesor Ewa Kamieniecka.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) r. Burmistrz Miasta i Gminy B. przyznał P. W. dodatek mieszkaniowy w kwocie (...) zł miesięcznie, na okres od (...) r. do (...) r. W odwołaniu strona zarzuciła nieprawidłowości postępowania dowodowego I instancji, które były przyczyną błędnego ustalenia kwoty dodatku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G., decyzją z dnia (...) r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji decyzją z dnia (...) r., przyznał P. W. dodatek mieszkaniowy ponownie w kwocie (...) zł. Od tej decyzji P. W. złożył odwołanie, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G., decyzją z dnia (...) r., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji nakazano organowi I instancji ustalenie na podstawie dokumentów wysokości dochodu strony za okres poprzedzający przyznanie dodatku mieszkaniowego, a mianowicie od (...) do (...) r. W szczególności organ I instancji miał się zwrócić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wypłacającego rentę P. W. Po kolejnym, ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji decyzją z dnia (...) r., Nr (...) umorzył postępowanie w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego dla P. W. jako bezprzedmiotowe. Organ I instancji powołał się na to, że decyzją z dnia (...) r. ustalono prawidłowo wysokość dodatku mieszkaniowego. Decyzja ta obejmowała dodatek za okres od (...) r. do (...) r. Dalsze prowadzenie postępowania w tej sprawie stało się zatem bezprzedmiotowe, a następstwem tego było umorzenie postępowania. Od tej decyzji P. W. złożył odwołanie, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G., decyzją z dnia (...) r., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji powołał art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), stanowiący podstawę prawną zaskarżonej decyzji organu I instancji. Według tego przepisu, jeśli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Taka decyzja nie rozstrzyga merytorycznie sprawy. Zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron i kończy bieg postępowania w określonej instancji administracyjnej. Umorzenie postępowania nie jest pozostawione uznaniu organu orzekającego. Następuje ono w przypadku stwierdzenia jego bezprzedmiotowości, wykazanej w decyzji o umorzeniu postępowania.

Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, w następstwie czego nie można wmożna ana jako scharakteryzowł zedstawił przebiego dotychczasowego postępowaniacji. z dnia 17 listopada 2004 r..ydać decyzji załatwiającej sprawę przez je rozstrzygnięcie co do istoty. Organ administracji nie jest natomiast uprawniony do oceny, jakie rozstrzygnięcie sprawy byłoby korzystniejsze dla strony i nie może umorzyć postępowania jako bezprzedmiotowego, twierdząc, że dla strony jest to korzystniejsze od wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Według art. 105 § 2 k.p.a. organ administracji ma jednak obowiązek umorzenia postępowania na żądanie strony, chyba że sprzeciwiają się temu inne strony albo gdy jest to sprzeczne z interesem społecznym. Motywy złożenia takiego żądania przez stronę nie mogą być badane przez organ administracji. Konieczne umorzenie postępowania w sprawie, która może być wszczęta wyłącznie na wniosek strony.

W ocenie organu II instancji, w badanej sprawie nie zaistniały żadne przewidziane przepisami prawa przesłanki uprawniające do wydania decyzji w kwestii umorzenia postępowania. Organ I instancji rozpoznając sprawę winien był w pierwszej kolejności zastosować się do zaleceń Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawartych w decyzji z dnia (...) r., Nr (...), a następnie na podstawie zebranego materiału faktycznego zakończyć sprawę wydaniem decyzji administracyjnej. W sytuacji niemożności uzyskania od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych informacji odnośnie dochodu odwołującego się, wskazanych decyzją organu II instancji z dnia (...) r., organ I instancji winien był rozstrzygnąć sprawę decyzją administracyjną w oparciu o posiadane informacje i zebrany w sprawie materiał dowodowy. Decyzja wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, w zależności od rozstrzygnięcia, winna była zawierać orzeczenie co do odmowy przyznania odwołującemu się dodatku mieszkaniowego (a także ewentualnego zwrotu niesłusznie pobranego świadczenia) bądź też przyznania dodatku mieszkaniowego wraz z podaniem jego wysokości oraz okresu, na który został wnioskodawcy przyznany, sankcjonując tym samym aktualny stan sprawy.

Wypłacenie odwołującemu się w okresie od dnia (...) r. do dnia (...) r. dodatku mieszkaniowego przyznanego pierwotną decyzją organu I instancji z dnia (...) r. nie ma wpływu na kwestie dotyczące przedmiotowości postępowania jak i ewentualnych przesłanek jego umorzenia. Organ II instancji uznał zatem, że działanie organu I instancji nie znajduje oparcia w normach prawa administracyjnego i mając to na uwadze rozstrzygnął sprawę na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. W. podkreślił, że dwa odwołania złożył z powodu nie podania w zaskarżonych decyzjach daty wypłacania przyznanego dodatku mieszkaniowego. Po wydaniu przez organ I instancji decyzji z dnia (...) r., umarzającej postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe, skarżący złożył odwołanie. Kwestia ustalenia terminu wypłaty dodatku mieszkaniowego nie jest bowiem dla niego bezprzedmiotowa. Decyzję organu II instancji zaskarżył natomiast do Sądu, gdyż nie zadowala go załatwienie sprawy polegające na wydawaniu decyzji przez organ I instancji i uchyleniu jej przez organ II instancji. Skarżący stwierdził, że "na tym cierpi" i w związku z tym żąda odsetek za nieterminowe wypłacanie dodatku mieszkaniowego przez organ I instancji oraz odszkodowania w wysokości (...) zł za poniesione koszty związane z pisaniem odwołań na "bzdurne" decyzje oraz zmarnowany czas na bieganie i dostarczanie bez przerwy jakichś papierów do instytucji zajmującej się wydawaniem "bzdurnych" decyzji.

Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie.

W II instancji dwukrotnie stwierdzono, że w toczących się dotychczas postępowaniach I instancji, zakończonych decyzjami merytorycznymi z dnia (...) r. oraz z dnia (...) r., w sprawie przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego za okres od dnia (...) r. do dnia (...) r., nie ustalono zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) dochodu skarżącego, stanowiącego podstawę do ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego. W tej sytuacji, gdy w postępowaniu I instancji nie zostały ustalone okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ II instancji zatem dwukrotnie, decyzją z dnia (...) r. oraz decyzją z dnia (...) r., na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił decyzje organu I instancji oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W następstwie tego organ I instancji obowiązany był prawidłowo przeprowadzić postępowanie pierwszoinstancyjne, zgodnie z prawem oraz zgodnie ze wskazaniami zawartymi w kasacyjnej decyzji II instancji. W sytuacji powtórzenia wadliwości postępowania, organ II instancji, zdaniem Sądu, słusznie wskazał możliwe rozstrzygnięcia sprawy. Decyzja wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, w zależności od dokonanych ustaleń faktycznych, winna była zawierać orzeczenie odmawiające przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego (a także ewentualnego zwrotu niesłusznie pobranego świadczenia), bądź też przyznające dodatek mieszkaniowego wraz z podaniem jego wysokości oraz okresu, na który został przyznany, legalizujące wypłacony już skarżącemu dodatek mieszkaniowy.

Po wydaniu decyzji II instancji z dnia (...) r., organ I instancji umorzył natomiast postępowanie w sprawie. Według Sądu, organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji słusznie stwierdził, że w sprawie nie zachodziła żadna z przesłanek umorzenia postępowania. Taką przesłanką nie może być w szczególności fakt, że dodatek mieszkaniowy został już skarżącemu wypłacony. Decyzja kasacyjna II instancji z dnia (...) r. stworzyła sytuację, w której brak jest rozstrzygnięcia I instancji w sprawie i zachodzi konieczność jej merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ I instancji.

Decyzja organu II instancji jest zatem zgodna z prawem. Sąd stwierdza, że bezzasadne są ogólnie sformułowane zarzuty skarżącego wyrażającego niezadowolenie z tej decyzji. Zgodnie z art. 7 ust. 13 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, skarżący jest obowiązany współdziałać z organem I instancji poprzez udostępnienie temu organowi dokumentów potwierdzających wysokość dochodów gospodarstwa domowego oraz innych niezbędnych dokumentów wykazanych w deklaracji, o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku. Brak takiego współdziałania wydłuża okres prowadzenia postępowania administracyjnego. Żądanie skarżącego określenia w decyzji konkretnego terminu wypłaty dodatku mieszkaniowego jest bezzasadne. Określa to bowiem ustawa o dodatkach mieszkaniowych w art. 8 ust. 1 stanowiąc, że dodatek mieszkaniowy wypłaca się, w terminie do dnia 10 każdego miesiąca z góry. Osoba, której przyznano dodatek nie ma roszczenia o sprecyzowanie tego terminu.

Dopiero po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej w sprawie dodatku mieszkaniowego za okres od (...) r. do (...) r., skarżący może podjąć próbę aktualizacji swych dalszych roszczeń. Żądanie odsetek od niewypłaconego w terminie dodatku mieszkaniowego czy też wypłata ewentualnego odszkodowania nie jest wszakże sprawą, której rozpoznanie i załatwienie należy do właściwości organów administracji publicznej. Konsekwencją tego jest niedopuszczalność rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej sprawy o odsetki od świadczeń będących przedmiotem niniejszego postępowania czy też o charakterze odszkodowawczym. Nie ma bowiem podstaw prawnych do wydania takiej decyzji w ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Decyzja administracyjna w sprawie, której przepisy nie przewidują załatwiania w formie decyzji, podlegałaby stwierdzeniu nieważności, jako wydana bez podstawy prawnej.

W świetle powyższego zaskarżoną decyzję należy uznać za prawidłową. Skarga zatem jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlega oddaleniu. Sąd orzekł tak na podstawie art. 151 wyżej powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.