Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 7 lipca 2006 r.
IV SA/Wr 835/05

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński.

Sędziowie WSA: Lidia Serwiniowska (spr.), Małgorzata Masternak-Kubiak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 7 lipca 2006 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich

I.

uchyla decyzję II instancji;

II.

zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia (...) r. Nr (...), na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 42, poz. 371), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia (...) r. Nr (...) o odmowie B. K. przyznania uprawnień kombatanckich.

W motywach rozstrzygnięcia wskazano, iż pierwszoinstancyjną decyzją z dnia (...) r. odmówiono stronie przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie przesiedleńczym w Ł. przy ul. Ż. Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdził fakt wysiedlenia strony, natomiast nie został potwierdzony pobyt strony w obozie.

Rozpoznając ponownie zaś sprawę strony Kierownik Urzędu uznał, iż wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego uprawnienia kombatanckie przysługują osobom, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego przebywając z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa.

Zainteresowana podnosi, iż w dniu (...) r. została wysiedlona z miejscowości T. do obozu przesiedleńczego w Ł., gdzie przebywała do (...) r., następnie została przewieziona do wsi W. P.

Na potwierdzenie pobytu w obozie strona przedstawiła oświadczenia świadków: A. S., F. S. oraz M. A. W ocenie Organu powyższe oświadczenia świadków w kwestii pobytu strony w obozie przesiedleńczym w Ł. są niewiarygodne. Świadek - A. S. wskazała w swym zeznaniu, że zetknęła się razem ze stroną w obozie przesiedleńczym w Ł. Należy jednak zauważyć, iż świadek w podnoszonym przez stronę okresie miała (...) lat, trudno więc przyjąć, aby świadek podczas pobytu w obozie mogła zapamiętać (...) dziecko. Z kolei świadek F. S. nie posiada uprawnień kombatanckich, jak również nie udokumentował w jakikolwiek sposób swojego pobytu w obozie. Przedłożone przez stronę pismo z Fundacji "Polsko - Niemieckie Pojednanie" o możliwości ubiegania się przez Pana F. S. o pomoc z Fundacji nie stanowi dowodu potwierdzającego jego pobyt w obozie przesiedleńczym w Ł. przy ul. Ż. Natomiast świadek M. A. posiada uprawnienia kombatanckie z tytułu pobytu w obozie hitlerowskim we (...) r. W aktach kombatanckich świadka zalega zaświadczenie z Archiwum Państwowego w Ł. potwierdzające pobyt Pani M. A. w obozie przesiedleńczym w Ł. przy ul. (...) we (...) r. Tak więc oświadczenie Pani M. A. w kwestii pobytu strony w obozie przesiedleńczym w Ł. w okresie od (...) r. do (...) r. należy uznać za niewiarygodne.

Pomijając powyższe, przedłożone przez stronę oświadczenia świadków nie znajdują potwierdzenia w żadnym z dokumentów urzędowych uzyskanych w trakcie postępowania wyjaśniającego. Instytut Pamięci Narodowej Oddział w P. pismem z dnia (...) r. poinformował, iż w zasobie archiwalnym nie odnaleziono dokumentów na podstawie których można byłoby potwierdzić okoliczność wysiedlenia miejscowości T. w czasie II wojny światowej. Również Archiwum Państwowe w Ł. nie potwierdziło okoliczności wysiedlenia miejscowości T. (pismo z dnia (...) r.). Ponadto Archiwum poinformowało, iż na listach osób i rodzin wysiedlonych z b. pow. G. nie odnaleziono nazwiska strony w związku z czym nie jest możliwe potwierdzenie pobytu zainteresowanej w obozie (pismo z dnia (...) r.). Również IPN w W. w przechowywanym zasobie archiwalnym nie posiada akt, na podstawie których możliwe byłoby potwierdzenie faktu wywiezienia rodziców fronty w (...) r. z m. T. i ich pobytu w obozie w Ł. (pismo z dnia (...) r.).

Uznając zatem, iż przedłożone przez stronę oświadczenia świadków nie stanowią w ocenie organu wiarygodnego dowodu w sprawie oraz przy braku potwierdzenia podnoszonej okoliczności przez właściwe jednostki urzędowe, brak jest podstawy do zastosowania wobec strony art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o kombatantach.

Kierownik Urzędu nie kwestionuje okoliczności wysiedlenia strony (co potwierdza ankieta osobowa strony oraz jej matki), jednak podkreśla, iż okoliczność ta nie stanowi tytułu do przyznania uprawnień kombatanckich.

Z tych względów mając na uwadze treść wskazanych powyżej przepisów oraz okoliczności faktycznych Kierownik Urzędu orzekł jak na wstępie.

W skardze B. K. zarzuciła powyższej decyzji błędną ocenę stanu faktycznego sprawy i sprzeczność ustaleń organu ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie uprawnień kombatanckich ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż Kierownik Urzędu nie wziął pod uwagę faktu powszechnie znanego, że w ramach prowadzonych akcji przesiedleńczych, osoby objęte tego rodzaju represjami wywożono najpierw do obozów przesiedleńczych, w których przebywały, a następnie przewożono je do wyznaczonych miejsc pobytu. Kierownik Urzędu nie kwestionuje wysiedlenia w dniu (...) r. oraz pobytu od (...) r. w miejscu przesiedlenia. Wynika z tego, że po wysiedleniu przez kilka miesięcy, zanim skarżąca przybyła do W. P. musiała w jakimś miejscu przebywać i tym miejscem był obóz przesiedleńczy w Ł., ponieważ tam wywożono ludzi z T.

Skarżąca nie zgadza się z twierdzeniem Kierownika Urzędu, że świadek A. S. nie może jej pamiętać z obozu, ponieważ miała wówczas (...) lat. Taka ocena nie jest poparta żadnymi dowodami, z których wynikałby ten wniosek. Świadek S. mogła pamiętać skarżącą. Pozostali świadkowie są tak samo wiarygodni.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Organ administracyjny odnosząc się do zarzutu skarżącej, iż została wysiedlona z T. w (...) r. natomiast do W. P. przybyła dopiero w (...) r. i w tym czasie musiała przybywać w obozie przesiedleńczym w Ł., zaznaczył, że osoby wysiedlane nie zawsze kierowane były do miejsca wysiedlenia za pośrednictwem obozu przesiedleńczego. W aktach sprawy brak jest wiarygodnych dowodów potwierdzających zarówno datę wysiedlenia strony oraz datę jej przybycia do miejsca wysiedlenia.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kontrola obejmuje zatem materialną i formalną prawidłowość zaskarżonego aktu.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii udowodnienia pobytu skarżącej w obozie przesiedleńczym w Ł. przy ul. (...)

W rozważanej sprawie Kierownik Urzędu nie kwestionuje faktu wysiedlenia skarżącej z m. T. Uznał natomiast za niewiarygodne oświadczenia świadków: A. S., F. S. oraz M. A.

Organ orzekający podniósł, iż właściwe jednostki urzędowe Instytut Pamięci Narodowej Oddział w P., Archiwum Państwowe w Ł., Instytut Pamięci Narodowej w W. nie potwierdziły okoliczności pobytu skarżącej na obozie przesiedleńczym w Ł. W odpowiedzi na skargę podkreślono, iż brak jest wiarygodnych dowodów stwierdzających datę wysiedlenia strony oraz datę jej przybycia do miejsca wysiedlenia. Skarżąca uważa, iż oświadczenia świadków są wiarygodne. Nie zgadza się z twierdzeniem Kierownika Urzędu, iż świadek A. S. nie może jej pamiętać z obozu ponieważ miała wówczas (...) lat. Uważa, iż taka ocena nie jest poparta żadnymi dowodami. Utrzymuje, iż zanim trafiła do W. P. musiała przebywać w obozie przesiedleńczym w Ł.

Na rozprawie skarżąca podała, że o ile pamięta: świadek A. przebywała w obozie od (...) r. do (...) r. Informacje te pochodzą od Pani A. Skarżąca oświadczyła także, że świadek A. S., która w czasie pobytu w obozie miała (...) lat jest jej kuzynką trzeciego stopnia, stąd też miały kontakt ze sobą podczas pobytu w obozie.

Zgodnie z zasadami procedury administracyjnej organ administracji publicznej zobowiązany jest podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

Z oświadczeń skarżącej wynika, iż z obozu przesiedleńczego w Ł. została wywieziona do W. P.

W piśmie Instytutu Pamięci Narodowej z dnia (...) r. (...) poinformowano Kierownika Urzędu, iż w sprawie pobytu rodziny skarżącej w m. W. P. można się zwrócić do Archiwum Państwowego w L.

Słusznym było więc wyjaśnienie czy w zasobach archiwalnych wspomnianego Archiwum znajdują się dokumenty świadczące o pobycie skarżącej i jej rodziny, w powyższej miejscowości. Okoliczność ta mogłaby mieć istotne znaczenie w niniejszej sprawie.

Jeżeli bowiem zachowałyby się dokumenty z tego okresu mogłyby one stanowić dla organu administracyjnego, podstawę do ustalenia, kiedy i z jakiej miejscowości (bezpośrednio z m. T. czy z obozu przesiedleńczego w Ł.) przybyła skarżąca do W. P.

Organ administracyjny uznał za niewiarygodne oświadczenie świadka M. A. w kwestii pobytu skarżącej w obozie w okresie od (...) r. do (...) r. ponieważ świadek posiada uprawnienia kombatanckie z tytułu pobytu w obozie hitlerowskim we (...) r. a ponadto zaświadczenie Archiwum Państwowego w Ł. potwierdza pobyt świadka w obozie przesiedleńczym w Ł. we (...) r.

W dniu (...) r. M. A. oświadczyła, iż przebywała w obozie przesiedleńczym w Ł. we (...) r. oraz, że B. K. w okresie od (...) r. do (...) r. przebywała w obozie przesiedleńczym w Ł. przy ul. (...).

Jak wcześniej wskazano, skarżąca oświadczyła przed Sądem, że pobyt świadka M. A. w obozie, obejmuje okres od (...) r. do (...) r.

W świetle wyżej przytoczonego, niespornym jest, iż świadek była osadzona w obozie we (...) r.

Organ administracyjny nie dowiódł natomiast, iż M. A., w okresie wskazanym przez skarżącą nie była już osadzona w obozie o którym wyżej mowa i tym samym nie mogła potwierdzić pobytu skarżącej.

Ponadto Kierownik Urzędu odmówił wiarygodności oświadczenia świadka A. S. z uwagi na jej wiek ((...) lat).

Z doświadczenia życiowego wynika, iż dzieci w tym wieku posiadają dobrze rozwinięty zmysł spostrzegania.

Stąd też, w ocenie Sądu, dyskredytowanie oświadczenia świadka wyłącznie z powodu wieku jest niewystarczające do nieuwzględnienia tego dowodu w sprawie.

Reasumując Kierownik Urzędu powinien uzupełnić postępowanie wyjaśniające w kierunku wskazanym przez Sąd, dokonać ewentualnie innych ustaleń jakich potrzeba wyłoni się w trakcie postępowania i swoje ustalenia faktyczne ocenić z wymogami procedury administracyjnej.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ należało orzec jak w sentencji.

Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w przepisie art. 200 cyt. wyżej ustawy.

Sąd nie orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż jako orzeczenie negatywne, nie ma ona przywileju wykonalności (art. 152 - Prawo o postępowaniu (...)).