Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 21 grudnia 2006 r.
IV SA/Wr 651/06

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg.

Sędziowie WSA: Lidia Serwiniowska (spr.), Wanda Wiatkowska-Ilków.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Rektora Uniwersytetu W. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie skreślenia z listy studentów

I.

uchyla decyzję I i II instancji;

II.

nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji;

III.

zasądza od Rektora Uniwersytetu W. na rzecz J. B. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Dziekan Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W., na podstawie art. 99 ust. 1p. 1 w zw. z art. 190 ust. 2p. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 45 ust. 1p. 4 Regulaminu Studiów w Uniwersytecie W. z dnia (...) r., podjął decyzję z dnia (...) r. o skreśleniu J. B. z listy studentów I roku niestacjonarnych studiów jednolitych magisterskich na kierunku Prawo z dniem (...) r. w roku akademickim 2005/2006 z powodu niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że pismem z dnia (...) r. wezwano J. B. do uiszczenia opłaty w kwocie (...) zł za studia na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W. - kierunek Prawo - w roku akademickim 2005/2006, w terminie siedmiodniowym od doręczenia pisma, pod rygorem skreślenia z listy studentów. W wezwaniu wyjaśniono szczegółowo podstawy żądania opłaty w związku z ponownym przyjęciem J. B. na I rok niestacjonarnych studiów jednolitych magisterskich na kierunku Prawo w roku 2005/2006. W wyznaczonym terminie J. B. żądanej opłaty nie uiścił. Natomiast w piśmie z dnia (...) r. J. B. zakwestionował istnienie zobowiązania do wniesienia opłaty w żądanej wysokości, jednocześnie oświadczył, iż uiszczona w dniu (...) r. opłata w kwocie (...) zł może być zaliczona jako należność za semestr (...) na niestacjonarnych studiach jednolitych magisterskich na kierunku Prawo w obecnym roku akademickim.

W odwołaniu J. B. zarzucił, iż zaskarżona decyzja "jest nieważna oraz oparta na wadliwych postawach faktycznych i prawnych".

Podniósł, że w sprawie nie ma miejsca ponowne przyjęcie na (...) rok niestacjonarnych studiów jednolitych magisterskich na kierunku Prawo w roku akademickim 2005/2006 na podstawie przepisów rekrutacyjnych z roku akademickiego 2001/2002 ponieważ decyzja wydana przez Komisję Rekrutacyjną została zaskarżona odwołaniem, które do dnia dzisiejszego (z uwagi na bezczynność) nie zostało załatwione przez organ odwoławczy. Decyzja o przyjęciu na studia jest nieostateczna oraz nieprawomocna. Jeżeli w pojęciu uczelni decyzja ta stała się źródłem powstania umownego stosunku zobowiązaniowego (umowy o usługę edukacyjną kształcenia na I roku studenta - konsument - uczelnia - przedsiębiorca za odpłatnością), to odstąpienie od tej umowy przez Konsumenta wynika już chociażby z samego zakwestionowania źródła (decyzji o przyjęciu). Żądanie zatem kwoty (...) zł jest jaskrawym potwierdzeniem stosowania przez uczelnię kolejnej bezwzględnie kodeksowo niedozwolonej klauzuli umownej (prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 12 grudnia 2005 r. XVII Amc 80/04). Zdaniem skarżącego uczelnia musi respektować wymóg ekwiwalentności świadczeń uczelni (zajęcia dydaktyczne) i studenta (opłata). Wymóg ten uczelnia narusza choćby dlatego, iż decyzja o przyjęciu na studia została wydana niemal w połowie semestru zimowego rok ak. 2005/2006, a wówczas połowa zajęć dydaktycznych wedle planu organizacyjnego została już zrealizowana. W przypadku skarżącego miał miejsce udział w zajęciach dydaktycznych (...) semestru ale nie jest on uznawany przez organy uczelni, co potwierdza ich zachowanie polegające na odmowie wydania karty egzaminacyjnej i uniemożliwieniu uzyskania zaliczeń i przystąpienia do egzaminów. Nie ma zatem, "odbywania studiów na (...) roku", ponieważ studia takie skarżący już odbył w roku ak. 1997/1998, zaś ustawowym obowiązkiem uczelni jest zapewnić kontynuację kształcenia (studiów), uznać wyniki już osiągnięte (art. 165 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym).

Decyzją z dnia (...) r. Nr (...) Rektor Uniwersytetu W., na podstawie "art. 138 § 1 k.p.a." w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365/, § 4 ust. 1 pkt 3 Zarządzenia Nr (...) Rektora Uniwersytetu W. z dnia (...) r. określającego sprawy zastrzeżone do wyłącznej kompetencji Rektora oraz ustalające zakres działania Prorektorów utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach uzasadnienia Rektor stwierdził, że Dziekan prawidłowo ustalił stan faktyczny i podjął zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa decyzję o skreśleniu J. B. z listy studentów (...) roku niestacjonarnych jednolitych magisterskich studiów na kierunku Prawo w roku akademickim 2005/2006.

Wskazano, że decyzja o przyjęciu J. B. na (...) rok studiów na niestacjonarnych jednolitych studiach prawa została wydana (...) r. w związku z decyzją Ministra Edukacji i Sportu z dnia (...) r. Od tej decyzji J. B. odwołał się pismem z dnia (...) r. do Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej kwestionując przyjęcie na (...) rok studiów. J. B. został poinformowany, że decyzja w sprawie przyjęcia studenta na rok wyższy należy do Dziekana Wydziału, a nie Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej. W dniu (...) r. J. B. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym skargę na bezczynność Rektora w przedmiocie rozpoznania odwołania z dnia (...) r. w przedmiocie przyjęcia na studia. Sąd postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2006 r. sygn. akt IV SAB/Wr 12/06/ odrzucił skargę bowiem skarżący nie wykorzystał przysługujących mu środków zaskarżenia.

W związku z pismem z dnia (...) r. w sprawie zawieszenia obowiązku uiszczenia opłaty za studia i ustosunkowanie się do kwestii czy świadczenie to jest należne od kandydata na studia, który został przyjęty w połowie listopada kiedy odbyła się już połowa zajęć. Prorektor ds. Studenckich postanowił obniżyć J. B. opłatę za (...) rok studiów, która wynosiła 1.800 zł o 50% z uwagi na niemożliwość uczestnictwa w części zajęć semestru zimowego w roku ak. 2005/2006.

Ponieważ J. B. nie zgodził się z tą decyzją, na jego wniosek, umorzono postępowanie w sprawie opłaty za studia.

Decyzją z dnia (...) r. Nr (...) Prorektor ds. Nauczania utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii i odmówił przyjęcia J. B. na (...) semestr (...) roku jednolitych magisterskich studiów prawa. Nie jest więc uprawniony do otrzymania kart egzaminacyjnych na (...) semestr.

W piśmie z dnia (...) r. J. B. został poinformowany, iż kwestia reaktywowania na (...) semestr zawisła przed WSA i Uczelnia zdaje się w tym zakresie na rozstrzygnięcie Sądu.

Ponadto wyjaśniono skarżącemu, iż w Uniwersytecie W. tylko wykłady mają charakter otwarty i uczestnictwo w tych zajęciach nie wymaga zgody żadnego organu uczelni.

Tak więc zarzuty przedstawione w odwołaniu są niezasadne.

W skardze na powyższą decyzję J. B. zarzucił: rażące naruszenie obowiązku odniesienia się do zarzutów odwołania, fałsz intelektualny ustaleń w zakresie faktów znanych organowi z urzędu, naruszenie art. 107 k.p.a. przez brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, naruszenie art. 190 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.

Skarżący podniósł, iż "rozwodzenie się prorektora nad decyzją o przyjęciu (...) na (...) rok studiów na niestacjonarnych jednolitych studiach prawa pozostaje w związku z pierwszym zarzutem odwołania". W tym jednak przedmiocie organ "manifestuje fałsz intelektualny ustaleń ponieważ w zakresie faktów znanych organowi z urzędu (w dacie orzekania tj. (...) r.) wiadomo jest, iż postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 kwietnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Wr 12/06 odrzucające skargę na bezczynność zostało zaskarżone skargą kasacyjną, a zatem jest nieprawomocne i nie wiąże stron". W zaskarżonej decyzji brak jest zupełnie odniesienia się do zarzutu, iż "uczelnia musi respektować wymóg ekwiwalentności świadczeń uczelni (zajęcia dydaktyczne) i studenta (opłata). Najwyraźniej uczelnia nadal kultywuje bezprawny pogląd, że do opłatności upoważnia uczelnię już sam tryb studiów (opłata na tryb - opłata za studia zaoczne) a bez znaczenia jest brak relacji ekwiwalentności odpłatności i świadczonych wzajemnie zajęć. Opłata musi być powiązana z realnym odbywaniem studiów (odbywaniem zajęć dydaktycznych) ale z takim związkiem uczelnia niedopuszczalnie zrywa. Zaskarżona decyzja nie odnosi się także do zarzutu odwołania, że "ustawowym obowiązkiem uczelni jest (art. 165) zapewnić kontynuację kształcenia (studiów), uznać wyniki już osiągnięte".

W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu W. wniósł o jej oddalenie z argumentacją zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola obejmuje zatem materialną i formalną prawidłowość zaskarżonego aktu.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Rektora Uniwersytetu W. z dnia (...) r. (...) utrzymującą w mocy decyzję Dziekana Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W. z dnia (...) r. o skreśleniu J. B. z listy studentów (...) roku niestacjonarnych studiów jednolitych magisterskich na kierunku Prawo w roku akademickim 2005/2006.

Postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją wywodzi swój byt z orzeczenia Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W. z dnia (...) r. w sprawie przyjęcia skarżącego bez postępowania kwalifikacyjnego na podstawie zapisu na (...) rok studiów zaocznych na Kierunek Prawo, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W. w roku akademickim 2005/2006.

W dniu (...) r. skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji.

Wniesienie odwołania powoduje przejęcie kompetencji do załatwienia sprawy przez organ odwoławczy. Stąd podstawowym zadaniem organu drugiej instancji jest ponowne rozpatrzenie danej sprawy.

Odwołanie skarżącego w zakresie przyjęcia na (...) rok studiów zaocznych na Kierunku Prawo nie zostało dotychczas rozpatrzone przez właściwy organ.

W tym stanie faktycznym i prawnym sprawy zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są przedwczesne.

Dodać należy, że na rozprawie w dniu (...) r. skarżący oświadczył, iż Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 kwietnia 2006 r. sygn. akt IV SAB/Wr 12/06 w przedmiocie odrzucenia skargi na bezczynność Rektora Uniwersytetu W. w tej sprawie.

Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) należało orzec jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 wyżej powołanej ustawy.

Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności sprawy.