Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 707168

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 15 kwietnia 2010 r.
IV SA/Wr 591/09

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.).

Sędziowie: NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, WSA Wanda Wiatkowska-Ilków.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ż. orzeczeniem z dnia (...)nr(...), powołując się na ustawę z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), ustawę z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (j.t. Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.), rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594 ze zm.), rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1422 ze zm.), rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 12, poz. 75) oraz na skierowanie Dyrektora WBE Z. G. - w miejsce nie zatwierdzonego orzeczenia TWKL Ż. nr (...)z dnia (....]r. przez RWKL W., rozpoznała u skarżącego: 1) dawno przebytą dyskopatię kręgosłupa lędźwiowego poziomu L4/L5 leczoną operacyjnie z okresowym zespołem bólowym bez przedmiotowych objawów neurologicznych (§ 34 p.1 i § 62 p.1); 2) zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego nieznacznie upośledzające sprawność ustroju (§ 34 p.5); 3) zaburzenia nerwicowe nieznacznie upośledzające sprawność (§ 66 p.1); 4) nadciśnienie tętnicze I/II stopnia (§ 39 p.1); 5) obustronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich (§ 21 p.1); 6) bliznę po appendectomii (§ 3 p.1); przebyte złamanie kości piętowej prawej (§ 75 p.1); 8) wygojone skręcenie stawu kolanowego lewego (§ 77 p.2); 9) zapalenie błony śluzowej żołądka (§ 43 p.1).

Powołując się na ustawę z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz Załącznik nr 2, gr. II do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach uznała skarżącego D. D. za zdolnego do zawodowej służby wojskowej - Kategoria "Z".

W orzeczeniu tym stwierdzono również, że schorzenia wymienione w pkt 3, 4 i 9 rozpoznania pozostają w związku ze służbą wojskową (Załącznik Nr 2, Dz. U. Nr 52, poz. 425), schorzenia wymienione w pkt 7 i 8 rozpoznania pozostają w związku ze służbą wojskową w następstwie wypadku, a schorzenia wymienione w pkt 1, 2, 5 i 6 rozpoznania nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Ponadto nie zaliczono skarżącego do żadnej grupy inwalidzkiej.

W uzasadnieniu orzeczenia podano, że do ujawnienia schorzeń wymienionych w pkt 3, 4 i 9 rozpoznania przyczyniła się wieloletnia stresorodna służba wojskowa. Przyczyną schorzeń wymienionych w pkt 7 i 8 rozpoznania jest wypadek, a do ujawnienia schorzeń wymienionych w pkt 1, 2, 5 i 6 rozpoznania nie przyczyniły się szczególne warunki i właściwości służby wojskowej.

Od powyższego orzeczenia D. D. złożył odwołanie, w którym podniósł, że nie zgadza się z orzeczeniem zaskarżonej treści i uznaniem go za zdolnego do zawodowej służby wojskowej. Podniósł, że odszedł ze służby na własną prośbę z powodu przewlekłych dolegliwości kręgosłupa. Dolegliwości tych nabawił się w czasie wieloletniej służby, a także służby w oddziałach specjalnych, w których służąc wykonywał skoki spadochronowe i nurkował w różnych warunkach atmosferycznych.

W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania zaskarżonym orzeczeniem z dnia (...) r. nr (...)Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., powołując się na przepis art. 127 § 1 i art. 138 k.p.a. w związku z oraz § 5 pkt 1, § 30 ust. 1 i 2, § 31 ust. 1, 2, i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 12, poz. 75), utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podała, że po dokonaniu analizy dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej nie stwierdziła nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia orzeczenia organu pierwszej instancji, w związku z czym orzeczenie to utrzymała w mocy.

Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił rodzaj i stopień nasilenia schorzeń, mając na względzie zgromadzoną dokumentację medyczną oraz wyniki specjalistycznych badań lekarskich przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych, a dokonana przez ten organ kwalifikacja orzecznicza jest adekwatna do poczynionych ustaleń i zgodna z przepisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1422 ze zm.).

W świetle całości przestawionej dokumentacji aktualny stopień nasilenia schorzeń rozpoznanych u odwołującego się a wymienionych w pkt 1 - 9 rozpoznania nie upoważnia do stwierdzenia niezdolności orzekanego do zawodowej służby wojskowej, a tym samym nie umożliwia zaliczenie go do żadnej grupy inwalidzkiej oraz nie czyni niezdolnym do pracy. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że schorzenia wymienione w pkt 3, 4, 7, 8, i 9 rozpoznania pozostają w związku ze służbą wojskową, natomiast brak jest związku schorzeń wymienionych w pkt 1, 2, 5 i 6 rozpoznania ze służbą wojskową. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, by właściwości i warunki służby odwołującego się, w myśl przepisów rozporządzenia MON z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz. U. Nr 52, poz. 567 ze zm.) miały wpływ na powstanie i przebieg schorzeń wymienionych w pkt 1, 2, 5 i 6 rozpoznania. Przedstawiona do wglądu dokumentacja medyczna, zdaniem organu odwoławczego, nie zawiera danych mogących poddać w wątpliwość ocenę lekarzy specjalistów badających skarżącego dla potrzeb orzeczniczych TWKL we W., jak i kwalifikację orzeczniczą wojskowej komisji lekarskiej pierwszej instancji.

Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy orzekł jak w zaskarżonej decyzji.

Dariusz Drozdek zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu powyższe orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. oraz poprzedzające je orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ż. w przedmiocie uznania skarżącego za zdolnego do zawodowej służby wojskowej oraz ustalenia kategorii zdrowia "Z" (zdolny).

W skardze zarzucił:

1)

błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na pominięciu faktu, że orzeczeniem nr (...) z dnia (...) r. Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ż. został uznany za trwale i całkowicie niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny i zaliczony do kategorii zdrowia "E";

2)

niewłaściwy skład osobowy wojskowej komisji lekarskiej wyższego stopnia (RWKL) z tego względu, że jej przewodniczącym w chwili orzekania powinien być ppłk lek. Andrzej Przegoń, a w zaskarżonym orzeczeniu występuje mjr lek. Jerzy Krygiel;

3)

naruszenie § 18 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 12, poz. 75) przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy u skarżącego stwierdzono orzeczeniem nr (...)z dnia (...) r. oraz orzeczeniem TWKL nr (...)z dnia 18 sierpnia 2009 r. przynajmniej jedną chorobę pozostającą w związku z czynną służbą wojskową i powodującą niezdolność do tej służby;

4)

naruszenie ar 21.1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin poprzez wydanie orzeczenia o zdolności do zawodowej służby wojskowej w sytuacji, gdy Wojskowe Komisje Lekarskie orzekają o inwalidztwie emerytów, związku lub braku związku inwalidztwa z czynną służbą wojskową oraz o związku albo o braku związku chorób i ułomności z czynną służbą wojskową;

5)

wydanie orzeczenia w szczególności niezgodnie z treścią skierowania pochodzącego od Wojskowego Biura Emerytalnego, w tym § 24.1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 12, poz. 75) albowiem przedmiotem rozstrzygnięcia miało być m.in. orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej i zaliczenie emeryta do jednej z kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, a nie do zawodowej służby wojskowej;

6)

wskazanie w zaskarżonym orzeczeniu niewłaściwej podstawy prawnej rozstrzygnięcia poprzez podanie za jego podstawę m.in. § 30 ust. 1 i 2 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sytuacji, gdy przepis ten odnosi się do możliwości wniesienia odwołania od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji, a tym samym wprowadza w błąd skarżącego co do możliwości zastosowania ochrony - środka zaskarżenia;

7)

naruszenie art. 7 i art. 11 k.p.a. przez niepodjęcie niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia faktycznego stanu zdrowia skarżącego przez nieskierowanie go na dodatkowe badania lekarskie i kierowanie się interesem organu, który w sprawach emerytalnych utożsamiany jest raczej z interesem Państwa, zamiast ze słusznym interesem obywatela oraz niespełnienie zasady przekonania strony o słuszności rozstrzygnięcia;

8)

brak należytego uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia przez ograniczenie się do lakonicznych sformułowań będących podstawą rozstrzygnięcia oraz brak dokładnego uzasadnienia przyjęcia konkretnego paragrafu w sytuacji użycia w zwrotów nieokreślonych t.j. "nieznacznie upośledzających";

9)

naruszenie art. 112 k.p.a. poprzez błędne i niepełne pouczenie strony o prawie odwołania lub wniesienia powództwa do sądu powszechnego.

Powołując się na powyższe zarzuty domagał się uchylenia w całości wydanych w sprawie orzeczeń i wydanie orzeczenia uznającego skarżącego za trwale i całkowicie niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny - kategoria zdrowia "E" oraz zasądzenia kosztów postępowania. Do skargi dołączył też orzeczenia TWKL w Ż. z dnia (...) r. nr (...), którym został uznany za trwale i całkowicie niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny - kategoria zdrowia "E" na dowód stwierdzonego stanu zdrowia. Dołączył też orzeczenie wstępne nr (...)z dnia (...)wydane przez TWKL w Ż. na okoliczność orzeczonej zdolności do służby wojskowej i ustalonej grupy zdrowia oraz orzeczenie nr 1372/3/88 z dnia 17 marca 1988 r. RWKL w Żarach.

W uzasadnieniu skargi podał, że będąc emerytem wojskowym i korzystając z przysługujących mu uprawnień z uwagi na stan zdrowia oraz uznanie go orzeczeniem TWKL w Ż. z dnia (...) r. nr (...)za trwale i całkowicie niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny - kategoria zdrowia "E", wystąpił do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Z. G. o skierowanie go na badanie lekarskie do wojskowej komisji lekarskiej w celu ustalenia kategorii zdrowia, zdolności do czynnej służby wojskowej, a w szczególności orzeczenia o inwalidztwie emeryta wojskowego powstałym w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej.

Organ emerytalny w skierowaniu podał jako cel badania przez wojskową komisję lekarską ustalenie istnienia inwalidztwa i jego związku ze służbą wojskową lub chorobami powstałymi w czasie służby i jednocześnie wniósł o uwzględnienie w wydanym orzeczeniu ustaleń zawartych w § 24.7 rozp. MON z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych. Orzeczenie to było niezbędne do zakwalifikowania skarżącego do odpowiedniej grupy inwalidzkiej i podwyższenia emerytury o 15% podstawy wymiaru emerytowi, którego inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą, a także ustalenie jego zdolności do czynnej służby wojskowej i ustalenie kategorii zdrowia, wskazanych w art. 30a.1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP, a nie do zawodowej służby wojskowej.

Skarżący podał jednocześnie, że kwestionuje rozpoznane u niego schorzenia, w szczególności ich kwalifikację i związek ze służbą wojskową. Uważa, że organy orzekające o jego stanie zdrowia, inwalidztwie i związku z czynną służbą wojskową dopuściły się rażącej obrazy § 18 rozporządzenia MON z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie (...) z tego względu, że podczas orzekania na podstawie skierowania pochodzącego od Wojskowego Organu Emerytalnego, wojskowa komisja lekarska stwierdziła u niego jako emeryta więcej niż jedną chorobę pozostającą w związku ze służbą wojskową i jednocześnie powodującą niezdolność do tej służby, w związku z czym owa niezdolność do służby winna być ustalona jako pozostająca w związku z czynną służbą wojskową. Wyjaśnił, że przedmiot skargi stanowi kwestia niezaliczenia go jako emeryta do jednej z grup inwalidztwa oraz niewłaściwe zaliczenie skarżącego do jednej z kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, a nie ustalenie tego związku.

Podał, że pełnił zawodową służbę wojskową na różnych stanowiskach w Siłach Zbrojnych RP oraz, że wstępując do służby był osobą zdrową.

Skarżący zgodnie ze skierowaniem stawił się na wskazane badania i poddał się im, przedkładając posiadaną dokumentację medyczną przebiegu leczenia oraz wcześniej wydane orzeczenia komisji lekarskich celem właściwego rozpoznania lekarskiego, a także dokumenty, które zgodnie z § 16 ww. rozporządzenia MON z dnia 10 stycznia 2006 r. winien komisji dostarczyć organ kierujący na badania, a bez uzyskania których, zdaniem skarżącego, organ orzekający nie mógł należycie orzekać z powodu braku dostatecznego wyjaśnienia okoliczności i przebiegu służby, w tym związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby.

Podał, że orzeczeniem wstępnym nr (...)z dnia (...) r. wydanym przez TWKL w Żarach został uznany za niezdolnego do czynnej służby wojskowej oraz orzeczono względem niego kategorię zdrowia "E". Orzeczenie to wymagało zatwierdzenia przez wyższą wojskową komisję lekarską, tj. przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską we W., która jak wynika z treści orzeczenia wydanego w niniejszej sprawie przez organ pierwszej instancji nr (...) z dnia (...) r. nie zatwierdziła orzeczenia wstępnego i wydała wskazówki co do rozpatrzenia sprawy i wydania orzeczenia uwzględniającego jej stanowisko.

Z treści zaskarżonych orzeczeń wynika, że rozpoznano u skarżącego dziewięć schorzeń wymienionych w punkcie 9 orzeczenia nr (....]wydanego w pierwszej instancji. Takie rozpoznanie w wyniku weryfikacji przez RWKL we W. orzeczenia wstępnego TWKL w Ż. nr (...)dało podstawę do wydania przez TWKL w Ż. orzeczenia z dania 18 sierpnia 2009 r., które stało się przedmiotem odwołania a następnie skargi i uznania skarżącego na podstawie ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, Załącznika nr 2, grupa II do rozp. MON z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach za zdolnego do zawodowej służby wojskowej i ustalenia kategorii zdrowia "Z" - (zdolny).

Skarżący podniósł, że orzeczenie wydane wg wzoru określonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów (...) nie daje podstawy do orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej, albowiem przedmiotem orzekania jest ustalenie inwalidztwa, kategorii zdrowia (zaliczenia do grupy inwalidzkiej) oraz jego związku lub braku związku z czynną służbą wojskową, a nie zawodową służbą wojskową, zarzucając, że komisja winna respektować skierowanie i wydać stosowne orzeczenie w wymaganym zakresie, tj. zgodnie z § 24.1 rozporządzenia MON z dnia 10 stycznia 2006 r., w którym mowa o czynnej służbie wojskowej.

Skarżący zarzucił również, że w jego ocenie niepoprawna była także kwalifikacja do grupy II z tego względu, że w dniu badania był emerytem wojskowym.

Podniósł także, że w rozpoznaniu stwierdzono u niego m.in. w pkt 4 - § 39 pkt 1 - Nadciśnienie tętnicze l/ll stopnia, a to schorzenie można ocenić dwojako.

Zdaniem skarżącego, stwierdzone u niego schorzenia bezspornie dają podstawę do uznania go za trwale i całkowicie niezdolnego do służby wojskowej i zaliczenia do jednej z grup inwalidztwa. Podkreślił, że jego badanie przez wojskową komisję lekarską nie było związane z ubieganiem się o powołanie do czynnej służby wojskowej.

Podał, że z oczywistych powodów nie zgadza się z treścią orzeczenia albowiem stwierdza istotne nieprawidłowości w zakresie orzekania w tym względzie. Mając na względzie podniesione zarzuty uważa, że ustalanie jego stanu zdrowia na podstawie wskazanych wyżej aktów prawnych było niezgodne z materialno-prawną podstawą orzekania, tj. art. 21.1 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, który wyraźnie wskazuje na orzekanie o zdolności do czynnej służby wojskowej emeryta, a nie żołnierza zawodowego. Norma powyższa wskazuje postępowanie będące przedmiotem obowiązku, a więc orzeczenie o inwalidztwie i zdolności do czynnej służby wojskowej.

Skarżący zwrócił uwagę na swego rodzaju, jak to określił, "absurd", polegający na tym, że wojskowa komisja lekarska l instancji (tu TWKL w Żarach) przesyła swoje orzeczenie wstępne do wyższej wojskowej komisji lekarskiej (tu do RWKL we Wrocławiu), która wydaje zalecenia co do ostatecznego rozpatrzenia sprawy. Na bazie jej zaleceń i weryfikacji zostaje wydane orzeczenie, jako wydane w pierwszej instancji (tu przez TWKL w Żarach), od którego emerytowi przysługuje następnie odwołanie do wyższej wojskowej komisji lekarskiej (tu RWKL we Wrocławiu). W tej sytuacji owo orzeczenie nie może zostać poddane zmianie, czy weryfikacji albowiem na tym etapie jest już wydane zgodnie z zaleceniem organu odwoławczego (tu RWKL).

Podniósł także, że w dniu 9 czerwca 2009 r., tj. na krótko przed wydaniem w sprawie orzeczenia w pierwszej instancji, orzeczeniem nr 3586/3/2009, tej samej komisji lekarskiej, został uznany za trwale i całkowicie niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny z kat. zdrowia "E", co w jego ocenie wskazuje na pewien mechanizm działania komisji w kontekście orzekania. Podniósł, że w sytuacji, gdy chodzi o ustalenie stanu zdrowia lub ustalenie kategorii zdrowia emeryta, to orzeczono, że jest on chory i nie nadaje się do służby wojskowej w ogóle, natomiast w sytuacji, gdy treść orzeczenia ma wpływać na uprawnienia emerytalne i pociągać za sobą podwyższenie świadczeń emerytalnych, to organy orzekające uznają, że badany jest zdrowy i zdolny do zawodowej służby wojskowej. Organ nie kieruje się wówczas słusznym interesem strony, lecz interesem państwa. Takie rozstrzygnięcie i postępowanie wojskowej komisji lekarskiej zdaniem skarżącego wyraźnie wskazuje na niepodjęcie stosownych kroków do wyjaśnienia faktycznego stanu zdrowia skarżącego. Skarżący podniósł, że komisja lekarska winna była skierować go na dodatkowe badania, a tym samym wszechstronnie wyjaśnić wszelkie okoliczności mające znaczenie dla sprawy, czego zdaniem skarżącego nie uczyniono, mimo stosownej delegacji dla wojskowej komisji lekarskiej wyższego stopnia zawartej w § 27.2 rozporządzenia MON z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych.

W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W.wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu. Stwierdziła, że zaskarżone orzeczenia zostały wydane zgodnie przepisami prawa, podnoszone przez skarżącego kwestie zostały należycie wyjaśnione, natomiast zarzuty formalne są nieuzasadnione, bądź pozostają bez wpływu na istotę rozstrzygnięć zawartych w zaskarżonych orzeczeniach. Do odpowiedzi na skargę dołączyła też wyciąg z rozkazu nr (...) z dnia (...) r. Przewodniczącego Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w zakresie zwolnienia od zajęć, w którym Przewodniczący CWKL stwierdził dla celów ewidencyjnych, że ppłk lek. Andrzej Przegoń - Przewodniczący Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. będzie przebywał na urlopie wypoczynkowym od dnia 14 września 2009 r. do dnia 30 września 2009 r. a obowiązki Przewodniczącego pełnić będzie mjr lek. Jerzy Krygiel. Dołączyła też wyciąg z rozkazu dziennego nr 64/2009 z dnia 4 września 2009 r. Przewodniczącego Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W, w którym stwierdza on, że w dniach od 14 września 2009 r. do 30 września 2009 r. udaje się on na część urlopu wypoczynkowego za 2009 rok w związku z czym w tym okresie obowiązki Przewodniczącego Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. pełnić będzie mjr lek. Jerzy Krygiel, na podstawie rozkazu Przewodniczącego Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej nr (...)z dnia (...) r.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Do kognicji sądu administracyjnego należy kontrola pod względem zgodności z prawem orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej będącego decyzją administracyjną. Zgodnie z postanowieniami art. 184 Konstytucji RP i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej przepisu prawa, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne dokonują więc kontroli aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o uchylenie w całości wydanych w sprawie orzeczeń organu I i II instancji i wydania orzeczenia uznającego skarżącego za trwale i całkowicie niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny - kategoria zdrowia "E", należy zauważyć, wniosek ten nie mógł zostać przez Sąd uwzględniony, skoro zgodnie z wyżej powołanym art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sądy administracyjne nie zastępują swoimi orzeczeniami orzeczeń wydawanych przez organy administracji publicznej, a treść mogących zapaść przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym wyroków określają przepisy art. 145 - art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia (...) r. nr (...)oraz poprzedzające je orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ż. z dnia (...) r. nr (...) w zakresie rozpoznanych u skarżącego schorzeń i ustalenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej. Nie podlegają natomiast kognicji sądu administracyjnego zawarte w zaskarżonych rozstrzygnięciach wojskowych komisji lekarskich orzeczenia dotyczące związku poszczególnych chorób i ułomności ze służbą wojskową oraz określenia inwalidztwa. Zgodnie bowiem z przyjętą linią orzecznictwa, na którą trafnie powołuje się skarżący w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego oraz rentowego nie przysługuje skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r. sygn. akt OSA 1/00, ONSA 2001/2/47). W tej sytuacji nie mogły być przedmiotem oceny pod względem zgodności z prawem zawarte w zaskarżonych orzeczeniach rozstrzygnięcia inne niż ustalenia dotyczące rozpoznanych u skarżącego schorzeń i kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej.

Z treści wydanych w sprawie orzeczeń wynika, że podstawą prawną zawartego w nich rozstrzygnięcia dotyczącego kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) oraz Załącznik nr 2 gr. II do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1422 ze zm.), a także rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 12, poz. 75). Wydane zaś w sprawie przez organ I instancji orzeczenie zostało sporządzone, zgodnie z § 25 wymienionego wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych (...), według wzoru stanowiącego Załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia, który to wzór w pkt 8 wymienia rozpoznanie, a w pkt 9 - kategorię zdolności do zawodowej służby wojskowej.

Z akt sprawy administracyjnej wynika, że rozpoznane u skarżącego schorzenia zostały ustalone na podstawie poprzedzających wydanie zaskarżonych orzeczeń badań lekarskich skarżącego, w tym badań specjalistycznych oraz dokumentacji medycznej, co przyznaje sam skarżący w uzasadnieniu skargi i czego nie kwestionuje. Skarżący niczym nie wykazał, by przeprowadzone badania lekarskie były niepełne, bądź nie uwzględniały całości dokumentacji medycznej. Zauważyć należy, że uchyla się już spod kontroli Sądu administracyjnego prawidłowość rozpoznanego przez organ schorzenia.

Niespornym w sprawie jest, że skarżący jest emerytem wojskowym i został skierowany na badanie do wojskowej komisji lekarskiej przez Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Z. G., który jest dysponentem owego skierowania i który powołał się w owym skierowaniu na § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych (...), a jako cel skierowania podał ustalenie istnienia inwalidztwa i jego związku ze służbą wojskową lub chorobami powstałymi w czasie służby. W wyniku owego skierowania zostały wydane w sprawie przez wojskowe komisje lekarskie pierwszej i drugiej instancji orzeczenia w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej i inwalidztwa. Krąg podmiotów podlegających badaniu przez terenową wojskową komisję lekarską określa § 4 ww. rozporządzenia MON z dnia 10 stycznia 2006 r., zaś krąg podmiotów podlegających badaniu przez rejonową wojskową komisję lekarską określa § 5 tegoż rozporządzenia. Podstawę w tej sytuacji kwalifikacji rozpoznanych u skarżącego schorzeń stanowiły przepisy Załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącego, prawidłowo organy orzekające zakwalifikowały skarżącego do grupy II osób badanych przez wojskową komisję lekarską, skoro skarżący jest żołnierzem zawodowym.

W wyniku przeprowadzonych badań i dokumentacji medycznej, powołując się na ustawę z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz Załącznik nr 2, gr. II do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach rozpoznano u skarżącego: 1) dawno przebytą dyskopatię kręgosłupa lędźwiowego poziomu L4/L5 leczoną operacyjnie z okresowym zespołem bólowym bez przedmiotowych objawów neurologicznych (§ 34 p.1 i § 62 p.1); 2) zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego nieznacznie upośledzające sprawność ustroju (§ 34 p.5); 3) zaburzenia nerwicowe nieznacznie upośledzające sprawność (§ 66 p.1); 4) nadciśnienie tętnicze I/II stopnia (§ 39 p.1); 5) obustronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich (§ 21 p.1); 6) bliznę po appendectomii (§ 3 p.1); przebyte złamanie kości piętowej prawej (§ 75 p.1); 8) wygojone skręcenie stawu kolanowego lewego (§ 77 p.2); 9) zapalenie błony śluzowej żołądka (§ 43 p.1) i uznano skarżącego Dariusza Drozdka za zdolnego do zawodowej służby wojskowej - Kategoria "Z". Zauważyć należy, że każde z rozpoznanych schorzeń dawało podstawę do zaliczenia skarżącego do kategorii "Z" zdolności do zawodowej służby wojskowej w grupie II badanych. Uchyla się już natomiast spod kontroli Sądu prawidłowość dokonanej kwalifikacji rozpoznanego przez komisję lekarską schorzenia.

W związku z podniesionym w skardze zarzutem błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegającego na pominięciu faktu, że orzeczeniem nr (...) z dnia 9 czerwca 2009 r. Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ż. został on uznany za trwale i całkowicie niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny i zaliczony do kategorii zdrowia "E", zauważyć należy, że będące przedmiotem kontroli Sądu wydane w niniejszej sprawie orzeczenia wojskowych komisji lekarskich zostały podjęte w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej i wydane zostały na podstawie innych przepisów prawa, w tym przepisów dotyczących wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do służby wojskowej, niż wymienione wyżej orzeczenie TWKL w Ż. z dnia 9 czerwca 2009 r. nr(...), które zostało wydane w sprawie zdolności skarżącego do czynnej służby wojskowej. Z orzeczeń tych wynika, że wprawdzie skarżący w świetle treści przepisów prawa stanowiących podstawę orzekania w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej jest trwale i całkowicie niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, zaliczony bowiem został do kategorii "E" zdolności do tejże służby, to jednak w myśl przepisów stanowiących podstawę orzekania w zakresie zdolności do zawodowej służby wojskowej, został zliczony do kategorii zdrowia "Z" i jest zdolny do zawodowej służby wojskowej. Nie można zatem zarzucić zaskarżonym orzeczeniom błędu w ustaleniach faktycznych.

Nie może także odnieść zamierzonego skutku podniesiony w skardze zarzut naruszenia § 18 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach przez jego niezastosowanie w sytuacji - jak podał skarżący - gdy u skarżącego stwierdzono orzeczeniem nr (...) z dnia 9 czerwca 2009 r. oraz wydanym w pierwszej instancji w niniejszej sprawie orzeczeniem TWKL w Ż. nr (...)z dnia 18 sierpnia 2009 r. przynajmniej jedną chorobę pozostającą w związku z czynną służbą wojskową i powodującą niezdolność do tej służby. Zgodnie z owym przepisem prawa, jeżeli przy orzekaniu o zdolności do czynnej służby wojskowej wojskowa komisja lekarska stwierdzi u żołnierza zawodowego, emeryta, rencisty albo niebędącego emerytem ani rencistą żołnierza zwolnionego z zawodowej służby wojskowej przynajmniej jedną chorobę lub ułomność pozostającą w związku z czynną służbą wojskową i jednocześnie powodującą niezdolność do tej służby, to niezdolność do służby ustala się jako pozostającą w związku z czynną służbą wojskową. Skarżący bowiem nie wykazał, by rozpoznana u niego przynajmniej jedna choroba lub ułomność pozostająca w związku z czynną służbą wojskową jednocześnie powodowała niezdolność do tej służby, a Sąd dokonując kontroli orzeczenia poda względem zgodności z prawem także nie stwierdził występowania w sprawie przesłanki, o jakiej mowa w powyższym przepisie prawa.

Brak jest także, zdaniem Sądu, podstaw odnoszenia się przez Sąd do zgłoszonych w skardze uwag skarżącego dotyczących obowiązujących w tym względzie przepisów regulujących kwestie procesowania w sprawie wydawania przez wojskowe komisje lekarskie orzeczeń dotyczących zdolności do służby wojskowej.

Za niezasadny, w świetle dołączonych do odpowiedzi na skargę wyciągów z rozkazu nr (...) z dnia (...) r. Przewodniczącego CWKL i rozkazu dziennego nr (...) Przewodniczącego TWKL we W. z dnia (...) r., uznać także należało podniesiony w skardze zarzut niewłaściwego składu osobowego wojskowej komisji lekarskiej wyższego stopnia (RWKL), skoro, jak wynika z dołączonych do odpowiedzi na skargę dokumentów, mający przewodniczyć TWKL we Wrocławiu ppłk lek. Andrzej Przegoń korzystał z urlopu w okresie od 14 września 2009 r. do 30 września 2009 r., a w jego miejsce obowiązki Przewodniczącego tejże Komisji pełnił mjr lek. Jerzy Krygiel. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w dniu 24 września 2009 r.

W świetle tego co powiedziano wyżej za pozbawione uzasadnionych podstaw należało również uznać zarzuty podniesione w pkt 4, 5 i 6 skargi, do których to zarzutów Sąd orzekający w sprawie odniósł się już wyżej, oceniając prawidłowość zastosowanych w sprawie przepisów prawa, a tym samym podstawę prawną wydanych w sprawie orzeczeń oraz stwierdzając, że dysponentem skierowania jest Dyrektor WBE, w tym przypadku Dyrektor WBE w Z. G. Powołanie zaś niepełnej podstawy prawnej wydanych w sprawie orzeczeń nie oznacza ich wydania bez podstawy prawnej. Powołanie zaś w tejże podstawie prawnej przepisów, które w ocenie skarżącego było zbędne także pozostawało bez wpływu na wynik sprawy. W uzupełnieniu już tylko stanowiska Sądu w powyższym przedmiocie, w związku z podniesionym w pkt 9 skargi zarzutem niepełnego pouczenia zawartego w zaskarżonym orzeczeniu, a dotyczącym możliwości zaskarżenia zawartych w nim rozstrzygnięć należy dodać, że wprawdzie pouczenie to jest niepełne, to jednak powyższe uchybienie procesowe orzeczenia nie miała wpływu na wynik niniejszego postępowania, skoro skarżący prawidłowo zaskarżył zwarte w nim rozstrzygnięcie do Sądu administracyjnego i to w zakresie zgodnym z zakresem kognicji tego Sądu. Brak natomiast pouczenia o ewentualnej możliwości zaskarżenia wydanego w sprawie orzeczenia w pozostałej części do innego sądu powszechnego pozostaje bez wpływu na wynik niniejszego postępowania. Może być bowiem przedmiotem oceny innego sądu, do którego orzeczenie to można zaskarżyć w innej części.

Nie mógł także odnieść zamierzonego skutku podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 7 i art. 11 k.p.a., polegającego w ocenie skarżącego na niewyjaśnieniu faktycznego stanu zdrowia skarżącego przez nieskierowanie skarżącego na dodatkowe badania lekarskie i kierowanie się interesem organu, który w sprawach emerytalnych utożsamiany jest raczej z interesem Państwa, miast ze słusznym interesem obywatela oraz niespełnienie zasady przekonania strony o słuszności rozstrzygnięcia. Przede wszystkim zauważyć należy, że wydane w sprawie orzeczenia, mające charakter decyzji administracyjnych, nie są decyzjami wydanymi w ramach uznania administracyjnego, lecz decyzjami związanymi, gdyż ich treść ściśle wyznaczają przepisy prawa będące materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia sprawy, w związku z czym organy rozpoznające sprawę zobowiązane były kierować się ich treścią, a nie słusznym interesem obywatela. Ocena konieczności skierowania skarżącego na dodatkowe badania lekarskie należała do organów orzekających, w skład których wchodzą lekarze medycyny różnych specjalności. Konieczność skierowania skarżącego na owe dodatkowe badania w sytuacji, gdy skarżący niczym nie wykazał istnienia takiej konieczności i nie podniósł w tym względzie żadnych zarzutów, w okolicznościach sprawy oraz w świetle tego, co powiedziano wyżej, uchyla się spod kontroli Sądu.

Za nietrafny także uznać należało podniesiony w skardze zarzut braku należytego uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia. Wbrew bowiem odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącego, wydane w sprawie orzeczenie odpowiada wymogom wzoru stanowiącego Załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Przepisy tego rozporządzenia jako przepisy szczególne mają pierwszeństwo zastosowania w sprawie przed przepisami k.p.a., choć - jak stwierdzić należy - określony ww. przepisami wzór orzeczenia zawiera wszystkie elementy decyzji określone w art. 107 § k.p.a. Także orzeczenie wydane w drugiej instancji odpowiada w ocenie Sądu wymienionemu wyżej przepisowi prawa. Jego uzasadnienie nie jest wprawdzie obszerne, jednakże wyjaśnia w sposób wystarczający motywy zaskarżonego orzeczenia.

Skoro zatem skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów a przy braku naruszeń przepisów prawa, które Sąd winien uwzględnić z urzędu (art. 134 p.p.s.a.), podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a., co orzeczono w wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.