Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1098418

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 23 września 2011 r.
IV SA/Wr 567/11

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska.

Sentencja

Wrocław 23 września 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 23 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 1 lipca 2011 r.... w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Uzasadnienie faktyczne

Z. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na wyżej oznaczoną decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich.

W dniu 19 sierpnia 201 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. We wniosku podał, że dochód miesięczny brutto rodziny składającej się z trzech osób wynosi łącznie kwotę 4.150 złotych brutto, na którą składają się kwota 1.700 złotych z tytułu jego emerytury, kwota 1500 z tytułu emerytury małżonki oraz kwota 950 zł stanowiąca wynagrodzenie syna z tytułu z umowy o dzieło. Ponadto wskazał, że posiada oszczędności w kwocie 10.000 złotych oraz dom o powierzchni 100 m 2, a jego żona oraz syn stale wymagają opieki medyczne. Do wniosku załączył kserokopie zaświadczeń lekarskich dokumentujących leczenie całej rodziny oraz kserokopie rachunków dokumentujących koszty leczenia oraz wydatki na preparaty ziołowe i lekarstwa. W piśmie procesowym z dnia 7 września 2011 r. skarżący dodatkowo podał, że posiada sprzęt AGD, dwa stare rowery, obrączki ślubne, nie korzysta z pomocy społecznej, przyznając jednocześnie, że uiścił kwotę 50 złotych tytułem - wynoszącego 100 złotych - wpisu od skargi. Do wniosku dołączył kserokopie dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych dochodów wszystkich członków rodziny, potwierdzenia transakcji bankomatowych dokumentujących saldo konta skarżącego, kserokopie faktur związanych z użytkowaniem domu, rachunków za zakupy preparatów ziołowych oraz zaświadczenie z Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w... z dnia 6 września 2011 r., że nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej.

Postanowieniem referendarskim z dnia 12 września 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.

W dniu 19 września 2011 r. S.B. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu sprzeciwu podniósł, że wraz żoną i synem są schorowani, co generuje koszty związane z ciągłym korzystaniem z usług lekarzy oraz zakupem leków. Wskazał, ze syn cierpi na schizofrenię, wobec czego wymaga ciągłego leczenia i uniemożliwia stałe zatrudnienie. Podniósł, że fakt posiadania oszczędności w kwocie 10.000 złotych na tzw. czarną godzinę nie powinien dyskwalifikować go od przyznania prawa pomocy. Jego zdaniem przy odmowie prawa pomocy nie uwzględniono istoty jego skargi.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) (zwanej dalej p.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Do kosztów, o których mowa w art. 199 p.p.s.a. zalicza się również koszty związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika. Przepisami szczególnymi w tym zakresie są przepisy regulujące instytucję prawa pomocy w postępowaniu sądowo - administracyjnym. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje-stosownie do art. 245 § 2 powołanej wyżej ustawy-zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, co wynika z przepisu § 3 art. 245 p.p.s.a. W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), lub w zakresie częściowym - gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a). W powołanych przepisach określono przesłanki, które musi spełniać osoba fizyczna wnioskująca o przyznanie prawa pomocy. Brzmienie cytowanych przepisów wskazuje na to, że w razie spełnienia warunków, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 sąd ma obowiązek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2) lub częściowym (art. 245 § 3). Przy czym ciężar dowodu w tym zakresie zgodnie z art. 246 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi spoczywa na stronie ubiegającej się o prawo pomocy, która musi wykazać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie jej jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania. Natomiast do oceny sądu należy uznanie, czy strona ubiegająca się o takie zwolnienie wykazała, że spełnia wskazane w przepisach przesłanki. W orzecznictwie sądowym ugruntowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 862/04, niepubl.). W takiej sytuacji osoba ubiegająca się o prawo pomocy powinna poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy oszczędności poczynione w ten sposób okazały się niewystarczające, może zwrócić się o pomoc państwa. Wskazać należy, że sytuacja materialna skarżącego jest jedyną podstawą do orzekania w sprawach o udzielenie prawa pomocy, a więc podniesione przez niego argumenty dotyczące kwestii nie związanych z sytuacją majątkową nie mogą być brane pod uwagę.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w badanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Przede wszystkim wskazać należy, że skarżący wraz z żoną uzyskuje stałe dochody z tytułu emerytury w łącznej wysokości 3.164,91 złotych netto, do których należy doliczyć względnie stały dochód syna w uśrednionej, miesięcznej wysokości około 850 złotych netto za okres od maja do lipca 2011 r. udokumentowany zaświadczeniem z dnia 6 września 2011 r. wystawionym przez pracodawcę syna. Nie można zatem przyjąć, że nie ma on możliwości poczynienia niezbędnych oszczędności koniecznych na pokrycie kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru oraz opłacenie kosztów postępowania związanych z wniesieniem skargi. Wykazane we wniosku oraz złożonych przez skarżącego załącznikach do wniosku niezbędne, średnie miesięczne wydatki na utrzymanie domu i wydatki związane z leczeniem, kształtują się na poziomie około 550 złotych miesięcznie. Ponadto skarżący posiada kwotę oszczędności w kwocie 10.000 złotych. Zestawienie powyższych okoliczności z wysokością kwoty wpisu od wniesionej skargi nie pozwala zatem na uznanie, ze skarżący nie ma realnych możliwości jego uiszczenia, jak również, że nie jest w stanie opłacić kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Ponadto rzeczowy - w ocenie Sądu - sposób sformułowania przez skarżącego skargi oraz pism procesowych, a także zakres kontroli zaskarżonego aktu organu administracji przez sąd administracyjny, nie uzasadnia również przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata

Konkludując stwierdzić należy, że skarżący wraz z małżonką i synem uzyskują stały miesięczny dochód w wysokości umożliwiającej - przy wykazanym poziomie wydatków - poczynić stosowne oszczędności, pozwalające na pokrycie kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru oraz kosztów postępowania na obecnym etapie postępowania.

Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.