Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 707164

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 8 kwietnia 2010 r.
IV SA/Wr 559/09

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska.

Sędziowie: NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Wojewody D. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Burmistrz Gminy M. decyzją z dnia (...) Nr (...) na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity z 2006 r., Dz. U. Nr 139, poz. 993 ze zm.) w związku z art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego - po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego z urzędu orzekł o wymeldowaniu Z. Z. z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym pod adresem P. nr (...).

W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że budynek, z którego wymeldowano skarżącego jest własnością Skarbu Państwa a jego zarządcą jest Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo M. i w chwili obecnej są tam zameldowani U., R. i Z. Z.

Przesłuchany w charakterze strony Z. Z. zeznał, że do czasu założenia rodziny mieszkał w P. Obecnie z żoną i dziećmi mieszka w M., żona z dziećmi jest zameldowana u swoich rodziców. Oświadczył też, że dobrowolnie się nie wymelduje z P., bo nie ma gdzie się zameldować.

R. Z. słuchany w charakterze świadka zeznał zaś, że syn Z. z rodziną mieszka w M. w domu, którego właściciele przebywają czasowo w USA. Nie może się tam zameldować, a brak stałego zameldowaniu może synowi utrudnić życie.

Burmistrz Gminy M. stwierdził, że po myśli art. 15 ust. 2 ww. ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. organ gminy wydaje decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce stałego pobytu lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku meldunkowego. Wskazał, że zebrany materiał dowodowy wskazuje, że Z. Z. opuścił miejsce pobytu stałego, które wyraża się dobrowolnym i trwałym opuszczeniem lokalu zameldowania przy jednoczesnym skoncentrowaniu spraw życiowych w innym miejscu.

Dodał też, że wymeldowanie i zameldowanie jest czynnością materialno techniczną, nie ustanawia i nie reguluje prawa do lokalu, a ma na celu likwidację niezgodności stanu faktycznego z zapisami ewidencji ludności.

Odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody D. wniósł Z. Z. Stwierdził w nim, że do 2000 r. mieszkał w spornym budynku. Potem po założeniu rodziny zamieszkał w M. przy ul. T. nr (...) " w związku z wyjazdem właścicieli do USA i koniecznością opieki nad tą nieruchomością". W domu tym mieszka wraz z żoną i dziećmi - opiekuje się nieruchomością. Jednakże w każdej chwili właściciel lokalu może zrezygnować z jego opieki nad budynkiem, nie godzi się też na jego zameldowanie w budynku.

W tej sytuacji wniósł o unieważnienie decyzji Burmistrza Gminy M.

Wojewoda D. po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia (...) Nr (...) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity z 2006 r. Dz. U. Nr 139, poz. 993 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając swoją decyzję przywołał stan faktyczny odpowiadający ustaleniom organu I instancji a dokonując jego oceny stwierdził, że podkreślenia wymaga, że obowiązkiem organu rozpatrującego sprawę o wymeldowanie jest nie budzące wątpliwości ustalenie istnienia bądź nieistnienia przesłanki do wymeldowania, tj. opuszczenia miejsca pobytu stałego. Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne, ponadto organ winien ustalić zamiar osoby, która ma być wymeldowana. Dalej podano, że jeśli chodzi o zamiar opuszczenia miejsca pobytu nie można poprzestać na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Dla dokonania prawidłowej oceny tego zamiaru ważne jest, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą m.in.: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim.

Dodał też, że w obecnym stanie prawnym ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedlaniu stanu faktycznego, dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela. Wskazał, że organy meldunkowe zostały wyposażone w takie kompetencje by mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne zastępować takie czynności, w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją a istniejącym stanem rzeczy (wyrok WSA z dnia 24 stycznia 2008 r., nr II SA/Sz 986/07). W niniejszym postępowaniu zostało udowodnione ponad wszelką wątpliwość, iż Z. Z. nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania, co sam przyznał. Oświadczył, że od 2001 r. wraz z żoną "opiekują" się mieszkaniem w M. przy ul. T. nr (...). Przebywają w nim stale, koncentrują w nim wszelkie swoje sprawy życiowe. Strona nie chce tracić dotychczasowego meldunku stałego w lokalu nr 8 w P., zdając sobie jednocześnie sprawę, że w lokalu tym nie przebywa.

W myśl art. 6 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości, pod oznaczonym adresem, z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych. Należy więc przyjąć, iż miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania, przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (wyrok WSA z dnia 22 września 2005 r., nr IV SA/Wa 600/05). Nie ulega wątpliwości, że żadnej z powyższych czynności Strona nie wykonuje w miejscu stałego zameldowania. Dowodzi temu ogół zgromadzonych przez organ I instancji materiałów dowodowych.

Z. Z. oznajmił, że nie wymelduje się z lokalu nr (...) w P. ponieważ nie ma możliwości uregulowania meldunku w miejscu obecnego pobytu. Stwierdził, że właściciel mieszkania nie godzi się na zameldowanie. Jednakże zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych wyłączną przesłanką zameldowania określonej osoby w oznaczonym lokalu jest sam fakt przebywania w nim. Zameldowanie, jako rejestracja stanu faktycznego nie wpływa na charakter tytułu prawnego do lokalu i stosunki cywilnoprawne.

Zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy wskazuje, że Z. Z. opuścił miejsce stałego zameldowania, spełniając jednocześnie przesłanki dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu, niezbędne do orzeczenia wymeldowania danej osoby. W lokalu nr (...) w P. zainteresowany nie zamieszkuje od 2001 r., tj. od 8 lat. W ocenie organu odwoławczego można więc tak długi pobyt określić trwałym. Ponadto, do opuszczenia rzeczonej nieruchomości nie został przez nikogo zmuszony, lecz dobrowolnie przeprowadził się pod inny adres, który to w ocenie obu organów stał się nowym miejscem koncentracji wszelkich Jego spraw życiowych. Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych nakłada na każdą osobę posiadającą obywatelstwo polskie i przebywającą na terenie Rzeczypospolitej Polskiej obowiązek zameldowania się w miejscu stałego pobytu. Owy meldunek ma potwierdzić fakt pobytu w danym lokalu. Oznacza to, że dana osoba musi zameldować się w miejscu, w którym faktycznie przebywa. W niniejszym postępowaniu dowiedziono, że Z. Z. nie mieszka w lokalu nr (...)w P. Zgromadzenie niezaprzeczalnych faktów potwierdzających wskazaną okoliczność obligowało organ I instancji do wydania decyzji o wymeldowaniu, zgodnie z przepisami zawartymi w ustawie meldunkowej. Natomiast organ II instancji nie znalazł podstaw do jej uchylenia.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o jej unieważnienie złożył Z. Z.

Przywołał w niej okoliczności podnoszone w odwołaniu, ponadto dodał, że z rodzicami i mieszkaniem w P. nr (...) jest bardzo związany, ma tam też zarejestrowaną działalność gospodarczą. Wskazał, że podtrzymanie decyzji Burmistrza utrudni mu życie gdyż nie ma możliwości zameldowania się w innym miejscu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając swój wniosek przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zarzuty w niej zawarte nie mogą skutkować uwzględnieniem wniosku o unieważnienie decyzji "Burmistrza Gminy w M." ani też jej uchyleniem.

Tak odwołanie jak i skarga potwierdzają okoliczności i fakty istotne dla sprawy, uzasadniające wydanie zaskarżonych decyzji, inne, wskazujące na zasady współżycia społecznego nie mogą być brane pod uwagę.

Zgodnie bowiem z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. Poz. 1269 ze zm.) zadaniem sadów administracyjnych jest badanie legalności zaskarżonych decyzji to znaczy ustalenie czy zaskarżone decyzje nie naruszają przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Podstawą prawną zaskarżonych decyzji jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dochodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm.) zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Przepis ten brzmi "Organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się".

Wynika z niego, że przesłankami do wymeldowana osób jest fakt opuszczenia miejsca pobytu stałego lub czasowego, trwającego ponad 3 miesiące.

Według Sądu organy zebrały pełny materiał dowodowy i właściwie go oceniły. Powołały też właściwą podstawę prawną i należycie ją zinterpretowały na tle ustalonego stanu faktycznego.

Stan faktyczny istotny dla rozpoznawania sprawy był niesporny.

Skarżący i jego ojciec zeznali zgodnie, że zainteresowany nie mieszka w Podgórzynie choć jest tam zameldowany. Jego centrum życiowe i stałe miejsce pobytu znajduje się w M. przy ul. K. W mieszkaniu tym przebywa od 2000 r. wraz z żoną i dziećmi. Mieszkanie nie jest jego własnością. Właściciele mieszkania wyjechali do USA a skarżący opiekuje się nieruchomością.

Zgodzić się należy z oceną organów iż pobyt skarżącego z rodziną w lokalu położonym w M. przy ul. K. ma charakter pobytu stałego. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 wskazanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu lub długoterminowego przebywania z wolą koncentracji w danym miejscu spraw życiowych.

W sprawie nie ma wątpliwości, bo przyznał to sam zainteresowany (a także jego ojciec R. Z.), że jego sprawy życiowe i sprawy życiowe jego rodziny koncentrują się w mieszkaniu w M.

Tym samym pod tym adresem powinien być zameldowany. Została bowiem spełniona przesłanka wymieniona w art. 15 ust. 2 ustawy dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - skarżący opuścił, nie mieszka, nie koncentruje swojego centrum życiowego w lokalu w P.

Zgodzić się również należy z organem, że opuszczenie lokalu w P. nr (...) miało charakter dobrowolny i trwały. Orzecznictwo sądowoadmnistracyjne wypracowało jednolity pogląd stwierdzający, że opuszczenie danego lokalu uzasadniające wymeldowanie musi mieć wskazany wyżej charakter i taki ma w niniejszej sprawie.

Stwierdza to sam zainteresowany, wskazują na to okoliczności przez niego podane. Mieszka w lokalu położonym w M. przy ul. K. bo zobowiązał się właścicielom mieszkania do jego opieki. Zatem mieszkanie w P. opuścił dobrowolnie. Opuszczenie mieszkania ma również charakter trwały - bo nastąpiło w 2000 r.

Wyżej wskazane okoliczności dają zatem podstawę do uznania, że skarżący opuścił mieszkanie w P. i ma ono charakter dobrowolny i trwały.

Tym samym zostały spełnione pozytywne przesłanki wynikające z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, dające podstawę do wymeldowania skarżącego z lokalu Nr (...), położonego w P.

W tej sytuacji bez znaczenia są zarzuty strony dotyczące braku zgody właścicieli mieszkania w M. na zameldowanie skarżącego, fakt prowadzenia przez niego działalności gospodarczej, która wymaga stałego zameldowania i podnoszone w skardze - przywiązanie do mieszkania i rodziców.

Powyższe argumenty nie mogą wywołać żadnych skutków prawnych - odnoszą się bowiem do zasad współżycia społecznego a te co Sąd zaznaczył na wstępie rozważań nie mogą stanowić podstawy do rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd podkreśla również, co wielokrotnie czyniły organy w swoich decyzjach, że zameldowanie czy wymeldowanie ma tylko charakter porządkowy, techniczny i nie wywołuje żadnych skutków w sferze cywilnoprawnej.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. orzekł jak wyżej).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.