Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 15 listopada 2006 r.
IV SA/Wr 497/06

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński.

Sędziowie WSA: Lidia Serwiniowska, Wanda Wiatkowska-Ilków (spraw.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 8 listopada 2006 r. sprawy ze skargi H. Ł. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej

I.

oddala skargę w części dotyczącej określenia zdolności do służby wojskowej;

II.

w pozostałym zakresie skargę odrzuca.

Uzasadnienie faktyczne

Orzeczeniem nr Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. działając na podstawie Rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r. (Dz. U. Nr 133 poz. 1422/ i art. 5 ust. 6 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179 z 2003 poz. 1750/ rozpoznała u H. Ł. obustronne osłabienie słuchu bez zaburzeń równowagi ciała ( § 21 pkt 2), przebyty w (...) r. uraz kręgosłupa szyjnego bez trwałych następstw (bez § bez pkt), przebytą operację przegrody nosa - nos drożny (bez § bez pkt), obniżenie ostrości obu oczu § 13 pkt 1 i uznała, że jest on zdolny do zawodowej służby wojskowej. Stwierdziła również, że schorzenia dotyczące obustronnego osłabienia słuchu i uraz kręgosłupa szyjnego mają związek ze służbą wojskową, pozostałe rozpoznane schorzenia takiego związku nie mają. Stwierdzono również, że rozpoznane schorzenia nie dają podstaw do przyjęcia, że H. Ł. jest inwalidą.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył H. Ł. Zarzucił, że powstałe schorzenia były następstwem wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej, stan zdrowia uległ pogorszeniu, a komisja nie przyznała mu renty inwalidzkiej.

Zarzucił, że komisja nie ustosunkowała się do sugestii laryngologa, który potwierdził zachwianie równowagi oraz zasadność jego wykluczenia przez dodatkowe badanie. Podniósł, że badania były wykonywane przez nierzetelnego pracownika albo działającego według ściśle określonych procedur albowiem wykonując badania słuchu prosił o poprzednie badania. W związku z tym przeprowadzenie na potrzeby komisji wojskowej badania były "bardzo identyczne", w jego ocenie nieobiektywne.

Do odwołania dołączył orzeczenia komisji lekarskich wykonane na początku służby, po wypadku i po odejściu ze służby, które jak stwierdził różniły się od badań komisji.

W jego ocenie badania dają podstawę do uznania w oparciu o rozporządzenie MON w sprawie zasad określenia zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania, że kwalifikuje się do III grupy inwalidzkiej.

Zarzucił, że w (...) r. komisja zakwalifikowała schorzenie do § 21 pkt 2 obecnie, mimo, że choroba postępuje również wskazał § 21 pkt 2, choć w jego ocenie powinien to być § 21 pkt 5 lub § 21 pkt 7.

Po rozpoznaniu w dniu (...) r. odwołania Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. wskazując na art. 127 § 1 i art. 138 k.p.a. w związku z § 4 pkt 1 § 27 ust. 4, § 31 i 32 rozporządzenia MON z 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133 poz. 1422 ze zm.) § 11 art. 1 § 13 MON z dnia 6 grudnia 1994 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, emerytów i rencistów wojskowych (Dz. U. Nr 131 poz. 665 ze zm.) oraz § 5 pkt 7, § 9 pkt 3 rozporządzenia MON z dnia 25.06.2004 w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151 poz. 1594/ utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie.

Stwierdziła, że po analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej nie stwierdziła nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia.

W świetle tej dokumentacji oraz wykonanych na potrzeby orzecznicze badań lekarskich - między innymi laryngologicznego oraz wykonanego badania audiologicznego słuchu wynika, że schorzenie ze strony słuchu nie powoduje upośledzenia sprawności ustroju w stopniu uzasadniającym uznanie orzekanego za inwalidę.

Z przeprowadzonego badania otolaryngologicznego i neurologicznego nie wynika by aktualnie były przesłanki do rozpoznania podanych przez orzekanego w wywiadzie zaburzeń mieszczących się w zakresie pojęciowym § 1 pkt 9 lub § 21 pkt 10 z załącznika Nr 2 wymienionego wyżej rozporządzenia. Sugestie zaś dotyczące powiązania ich z dawno przebytym urazem kręgosłupa nie mają uzasadnienia zarówno w zgromadzonej dokumentacji lekarskiej, w prawomocnych orzeczeniach RWKL w Ż. i RWKL we W. jak również w ocenie lekarskiej specjalistycznej.

Skargę na powyższą decyzję złożył H. Ł. i wniósł o unieważnienie decyzji oraz zmianę stopnia zdolności do służby wojskowej. Twierdził w niej, iż z badań lekarskich niezbicie wynika, że uszczerbek jego zdrowia winien być zakwalifikowany do paragrafu 21 pkt 5 tj. obustronne przytępienie słuchu bez zaburzeń równowagi a nie jak komisja orzekła § 21 pkt 2 obustronne osłabienie słuchu bez zaburzeń równowagi ciała.

Stwierdził, że powinien mieć kategorię N - niezdolny do służby wojskowej - dodał, iż by prawidłowo funkcjonować musi nosić aparat słuchowy, ponieważ słyszalność szeptu ma poniżej metra. Wskazał, że w (...) r. RWKL we W. zakwalifikowała jego schorzenie wg § 21 pkt 4 i zalecała przeciwwskazania pracy w hałasie. Tymczasem służył w artylerii przeciwlotniczej dalsze (...) lat i po pracy w takich warunkach rozpoznano schorzenie kwalifikujące go do § 21 pkt 2, czyli cudowne ozdrowienie. Ponadto zarzucił, że w czasie badań nie wykonano badań na słyszalność szeptu, co w jego sytuacji jest istotne; nie wzięto też pod uwagę sugestii laryngologa, wypowiadanych w czasie badań. Oświadczył, że dołącza badania wykonane w Polskim Związku Głuchych - Oddział Dolnośląski we W. i skierowanie na jeden aparat słuchowy - co umożliwia obiektywne rozpoznanie skargi.

Na rozprawie w dniu (...) r. skarżący oświadczył, że kwestionuje zaskarżoną decyzję w całości. Podał również, że w jego sprawie orzekał organ nieuprawniony. Wykonywał obowiązki majora tym samym jego sprawę jako organ I instancji powinna rozpoznać Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Podtrzymał przedstawioną w uzasadnieniu argumentację. Podkreślono, iż z przedstawionej dokumentacji, nie wynika aby od czasu urazu akustycznego nastąpiło pogorszenie stanu narządu słuchu a przywołany przez skarżącego § 21 pkt 4 z orzeczenia z 1989 r. zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami o ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej Zdr. (...) dotyczy takiego samego stopnia obniżenia ostrości słuchu.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola obejmuje zatem materialną i formalną prawidłowość zaskarżonego aktu.

W niniejszej sprawie Sąd poddał kontroli tylko część orzeczenia a to w zakresie oceny zdolności do czynnej służby wojskowej albowiem kognicja Sądu ogranicza się tylko do tej kontroli.

Wobec zarzutu skarżącego, iż w jego sprawie orzekał organ nieuprawniony w pierwszej kolejności musi być rozważany ten zarzut albowiem po myśli art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - określonej dalej skrótem upsa w przypadku trafności zarzutu należałoby stwierdzić nieważność decyzji.

Skarżący twierdził, że zajmował stanowisko służbowe w stopniu etatowego majora - zatem jako organ I instancji winna orzekać Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska.

§ 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133 poz. 1422/ stanowi, że "do terenowych wojskowych komisji lekarskich stosownie do ich właściwości miejscowej, należy:

1)

orzekanie o zdolności do zawodowej służby wojskowej;

a)

żołnierzy zawodowych zajmujących stanowiska służbowe do stopnia etatowego kapitana (kapitana marynarki)...."

Zaś § 4 pkt 4 wyżej wymienionego rozporządzenia konsekwentnie że do rejonowych wojskowych komisji lekarskich, stosownie "do ich właściwości miejscowej należy orzekanie w stosunku do żołnierzy zawodowych zajmujących stanowiska służbowe od stopnia etatowego majora komandora podporucznika z wyjątkiem żołnierzy, o których mowa w § 7 pkt 4, § 8 pkt 4 i § 10 pkt 1...".

Niewątpliwie skarżący zajmował stanowisko majora - tę okoliczność potwierdza znajdujący się w aktach administracyjnych odpis przebiegu służby wojskowej z akt personalnych żołnierza - określony jako załącznik Nr 9; niesporną okolicznością jest również i to że H. Ł. w czasie orzekania przez komisję był emerytowanym wojskowym i przeszedł do rezerwy.

Wyżej wymienione niesporne okoliczności powodują, że przedstawiony zarzut skarżącego nie jest uzasadniony.

Z treści powołanych przepisów tj. § 3 i 4 rozporządzenia z dnia 10 maja 2004 r. wynika, że przedstawiony wyżej podział dotyczy żołnierzy czynnych zawodowo; wskazuje na to czas teraźniejszy użyty w powołanych przepisach, "zajmujących stanowiska służbowe".

Ponadto takie rozumienie przepisów uzasadnia art. 7 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, /t.j. Dz. U. Nr 179 poz. 1759 ze zm.).

Stanowił on, że "Ilekroć w ustawie jest mowa o:

1)

żołnierzach zawodowych bez bliższego określenia, należy przez to rozumieć żołnierzy pełniących stałą lub kontraktową zawodową służbę wojskową".

Skarżący już nie pełni służby stałej czy kontraktowej, jest od (...) r. na emeryturze.

Naczelny Sąd Administracyjny w tezie do wyroku z dnia 19 stycznia 2001 r. w sprawie III SA 2930/00 orzekł, że kontrola, przez sąd administracyjny orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu poborowego za zdolnego do służby wojskowej obejmować będzie sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia poborowego, a w szczególności czy badania stanu zdrowia były wszechstronne oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych, oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności poborowego do służby wojskowej była zgodna z przepisami, w sprawie zasad określenia zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.

Sąd orzekający aprobując powyższą tezę uznaje, że ma ona również zastosowanie do wydanych przez wojskowe komisje lekarskie orzeczeń dotyczących stopnia zdolności do zawodowej służby wojskowej.

W sprawach określania kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego normujące zasady i tryb tego postępowania. Przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie, orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133 poz. 1422/ są lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań w kodeksie postępowania administracyjnego.

Zgodnie z § 23 wymienionego wyżej rozporządzenia orzeczenie o zdolności do zawodowej służby wojskowej (...) wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań.

Wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia zajmuje stanowisko na podstawie otrzymanej dokumentacji. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badania lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie ( § 28 ust. 1 pkt 2). Rodzaj badań oraz sposób kwalifikacji do określonej kategorii zdrowia, określa § 21 załącznika do omawianego rozporządzenia. Z objaśnień szczegółowych do tego paragrafu wynika, iż schorzenia słuchu wymagają badań audiometrycznych zaś zaburzenia w zakresie narządu równowagi wymagają zawsze badania laryngologicznego i neurologicznego. Wszystkie wymienione wyżej badania zostały wykonane.

Jak wynika ze zlecenia wykonania badań lekarsko-specjalistycznych otolaryngolog dr M. K.-K. zleciła (...) krotny audiogram. Takie (...) badania wykonano. W skardze H. Ł. ponownie odwołał się do uzasadnienia zawartego w odwołaniu, że komisja lekarska nie ustosunkowała się do sugestii laryngologa który potwierdził schorzenie zachwiania równowagi oraz zasadność jego wykluczenia przez dodatkowe badania.

Sąd po analizie opisanego wyżej zlecenia, zwłaszcza w części dotyczącej konsultacji laryngologicznej nie znajduje takiego stwierdzenia laryngologa.

W punkcie drugim konsultacji laryngolog wpisał - "zaburzenia równowagi, w wywiadzie" - co oznacza, iż w czasie konsultacji laryngologicznych, wywiadu, skarżący stwierdził iż ma zaburzenia równowagi.

Być może ta dolegliwość wskazana przez skarżącego była podstawą do zlecenia (...) audiogramu.

Należy jednak podkreślić, ze otolaryngolog w pkt 3 konsultacji napisała: "obustronne osłabienie słuchu".

§ 21 załącznika Nr 2 do omawianego rozporządzenia zawiera różne określenia na ubytek słuchu: upośledzenie słuchu (pkt 1), osłabienie słuchu (pkt 2), przytępienie słuchu (pkt 3), głuchota (pkt 6), głuchoniemota (pkt 7).

Te określenia stopniują ubytek słuchu a jednocześnie wyznaczają "zaszeregowanie do określonego punktu § 21a tym samym do kategorii zdrowia. Określenie użyte przez otolaryngologa kwalifikuje dolegliwość skarżącego do pkt 2 § 21 - tylko bowiem w tym punkcie znajdujemy określenie osłabienie słuchu".

Na marginesie należy zauważyć niekonsekwencję skarżącego w zakresie dolegliwości związanej z zaburzeniem równowagi. W skardze H. Ł. uważa, że jego choroba powinna być zakwalifikowana do § 21 pkt 5 - mówi on o przytępieniu słuchu, bez zaburzeń równowagi.

Analizując omawianą dolegliwość słuchową, historycznie w oparciu o złożoną przez skarżącego dokumentację zauważyć należy iż wprawdzie w orzeczeniu Nr (...) Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z (...) r. zakwalifikowano dolegliwości słuchowe skarżącego do § 21 pkt 4 - ale ich opis pokrywa się, z obecną treścią § 21 pkt 2 - obustronne osłabienie słuchu pochodzenia z ucha wewnętrznego bez zaburzeń równowagi ciała.

Orzeczenie lekarskie z (...) r. - czyli z okresu, w którym skarżący przechodził na emeryturę (załącznik Nr 1 akt administracyjnych) potwierdza jego stan słuchu - stwierdzono w nim - obustronne osłabienie słuchu bez zaburzeń równowagi ciała. Szept obustronnie - 2 m - § 21p. 2.

Zatem przedstawione wyżej rozważania uprawniają do stwierdzenia, że organy przy wydawaniu orzeczenia nie naruszyły prawa, wykonując właściwe wskazane przez przepisy badania.

Brak jest podstaw do zakwestionowania przyjętej kwalifikacji. Z całą pewnością upływający czas nie może stanowić okoliczności uzasadniającej przyjęcie pogorszenia słuchu.

Zgodzić się należy z organami, że dołączona do odwołania dokumentacja, nie ma natomiast dokumentacji, na którą wskazywał skarżący w skardze, nie wnosi nowych elementów powodujących ubytek słuchu.

Zatem w ocenie Sądu orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. w przedmiocie zdolności do służby wojskowej nie narusza prawa - tym samym w tej części na podstawie art. 151 upsa podlega oddaleniu.

Natomiast skarga w pozostałym zakresie została odrzucona.

Zgodnie bowiem z przepisem art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.-zwanej dalej u.p.s.a./ sądy administracyjne rozpoznają sprawy sądowo-administracyjne. Powołana ustawa w art. 3 § 1 stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1-7 u.p.s.a. oraz na bezczynność organów określonych w art. 3 § 2 pkt 1 -4 tej ustawy.

Z powołanych uregulowań wynika, że w obowiązującym stanie prawnym sądy administracyjne, podobnie jak na podstawie obowiązujących do 1 stycznia 2004 r. przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), nie są właściwe do rozpoznawania skargi żołnierza na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby ze służbą wojskową i przyznania renty inwalidzkiej. Sąd Najwyższy w Uchwale podjętej w Składzie Siedmiu Sędziów w dniu 27 października 1999 r. w sprawie sygn. akt III ZP 9/99 (OSNAP i US Nr 5, poz. 167 z 2000 r.) stwierdzając, że "Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w tej części, w której dotyczy zagadnienia związku choroby ze służbą wojskową w istocie regulowane jest przez przepisy prawa zabezpieczenia społecznego, czy też szeroko pojmowanych ubezpieczeń społecznych, co pozwala na przyjęcie, że orzeczenie tej komisji - jeżeli w swej treści zawiera ustalenie dotyczące związku choroby ze służbą wojskową - ma swoisty charakter prawny wobec tego w tej właśnie części powinno być poddane tym regułom proceduralnym (w zakresie możliwości skierowania sprawy na drogę sądową), które właściwe są dla ubezpieczeń społecznych. W ogólności nie jest tu bez znaczenia, że w ramach przeprowadzonej reformy ubezpieczeń społecznych, z jednej strony, doszło do większego wyodrębnienia i autonomii prawa ubezpieczeń społecznych, a z drugiej strony, poddania w szerszym zakresie regułom tego prawa także tych stosunków, które są następstwem powołania do odbycia niezawodowej i zawodowej służby wojskowej. To zaś przemawia za tym, by sprawy z zakresu ubezpieczenia społecznego były w całości poddane specjalnemu orzecznictwu do spraw pracy i ubezpieczeń społecznych, a nie sądownictwu administracyjnemu."

Uchwała ta zachowała aktualność na gruncie przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Jeśli wojewódzki sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie w części dotyczącej ustalenia związku ze służbą wojskową rozpoznanych u skarżącego schorzeń, skargę w tej części jako niedopuszczalną należało odrzucić, o czym orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 u.p.s.a.