IV SA/Wr 47/20 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3180829

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 października 2020 r. IV SA/Wr 47/20

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków.

Sędziowie WSA: Bogumiła Kalinowska, Asesor Marta Pająkiewicz-Kremis (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 2 października 2020 r. sprawy ze skargi H.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) nr (...) w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia:

I. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne;

II. zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) na rzecz skarżącego H. G. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z (...) listopada 2019 r. (nr (...)) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO) w L. uchyliło w całości decyzję Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. (działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta L.) z (...) sierpnia 2019 r. (nr (...)) w przedmiocie odmowy przyznania H.G. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wnioskowanego w związku z opieką nad żoną K.G., i przyznało skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub inne pracy zarobkowej w wysokości 1.583 zł miesięcznie, począwszy od (...) listopada 2019 r., bezterminowo.

W uzasadnieniu odwołano się do art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, wymieniając krąg podmiotów, którym tego rodzaju świadczenie przysługuje i opisując warunki, których spełnienie wymagane jest dla uzyskania świadczenia. Ponadto przytoczono art. 17 ust. 1b tej ustawy oraz odwołano się do wyroku TK z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. Opisano wreszcie przypadki, w których świadczenie to nie przysługuje (wedle art. 17 ust. 5 ustawy) i powołano art. 27 ust. 5, regulujący przypadki zbiegu świadczenia pielęgnacyjnego z innymi świadczeniami z opieki społecznej.

SKO wyjaśniło, że pozostawanie w związku małżeńskim przez osobę wymagającą opieki nie powinno być uważane za przesłankę uzasadniającą odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Małżonek niewątpliwie należy natomiast do kręgu osób, na których ciąży powinność o cechach obowiązku alimentacyjnego. Z istnieniem tego obowiązku łączy się natomiast prawo do ubiegania się oświadczenie pielęgnacyjne. Zdaniem Kolegium, wnioskodawca niewątpliwie sprawuje stałą i całodobową opiekę nad swoją małżonką, legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Kolegium stwierdziło również, że zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niewykonywaniem przez niego zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad małżonką. Spełnia on zatem przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Prawo do tego świadczenia SKO ustaliło wnioskodawcy od dnia (...) listopada 2019 r., tj. od pierwszego dnia miesiąca w którym ustał zbieg uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku opiekuńczego. Organ powołał się tu na przedłożoną przez stronę decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia (...) października 2019 r. (nr (...)), uchylającą z dniem (...) października 2019 r. decyzję ostateczną z dnia (...) października 2018 r., przyznającą stronie specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad małżonką.

W skardze na decyzję SKO w L. H.G. zakwestionował rozstrzygnięcie to w części, w jakiej stronie nie przyznano świadczenia pielęgnacyjnego z okres od (...) czerwca 2019 r. do (...) października 2019 r.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

- naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że regulacja ta wyklucza możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego;

- naruszenie art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane osobie uprawnionej z tytułu specjalnego zasiłku opiekuńczego, podczas gdy w razie zbiegu tych świadczeń uprawniony ma prawo wyboru, co miało miejsce w sprawie.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wystąpił o uchylenie zaskarżonej decyzji w kwestionowanej części i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie stronie świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od (...) czerwca 2019 r. do (...) października 2019 r., ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto w skardze zawarto żądanie zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm.

W uzasadnieniu wskazano, że we wniosku o przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżący wystąpił o uchylenie decyzji przyznającej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. H.G.dokonał tym samym wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wnioskodawca nie może zostać zatem pobawiony tego uposażenia za okres od dnia złożenia wniosku. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 2 ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Wybór został natomiast dokonany przez skarżącego już w dniu złożenia wniosku do organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę SKO w L. podniosło, że po zapoznaniu się z argumentacją skargi organ odwoławczy postanowił o uwzględnieniu jej w całości. W konsekwencji, na mocy art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wydano decyzję nr (...) z (...) stycznia 2020 r., na mocy której uchylono punkt 2 zaskarżonej decyzji i przyznano H. G. świadczenie pielęgnacyjne w następującym zakresie:

- w okresie od (...) czerwca 2019 r. do (...) października 2019 r. w wysokości 963 zł miesięcznie;

- w okresie od (...) listopada 2019 r. do (...) grudnia 2019 r. w wysokości 1.583 zł miesięcznie;

- począwszy od stycznia 2020 r. w wysokości 1.830 zł miesięcznie.

Jak wynika z akt (k. 23 akt sądowych) decyzja autokontrola organu została doręczona na adres kancelarii pełnomocnika strony w dniu (...) stycznia 2020 r.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Postępowanie w sprawie należało umorzyć.

Zgodnie z art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W myśl zaś art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1-2. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn", w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., ma miejsce wówczas, gdy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja istnieje w szczególności wówczas, gdy zaskarżony akt lub czynność z zakresu administracji publicznej zostanie pozbawiony bytu prawnego.

Powołany art. 54 § 3 p.p.s.a. umożliwia organowi, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W przepisie tym została zatem dopuszczona przez ustawodawcę możliwość podjęcia przez organ administracji, który wydał akt - następnie zaskarżony do sądu administracyjnego - działania w trybie tzw. autokontroli. Akt podjęty w tym trybie jest nowym rozstrzygnięciem, wydanym w tej samej sprawie i w tym samym postępowaniu administracyjnym. Zastępuje on akt zaskarżony do sądu administracyjnego, w związku z czym przysługuje od niego nowa skarga.

Sytuacja tego rodzaju miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, w której Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uznając argumentację strony skarżącej decyzją z (...) stycznia 2020 r. nr (...) uchyliło punkt drugi kwestionowanej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) listopada 2019 r., nr (...), przyznając skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne również w okresie, którego nie uwzględniono w uprzednim, uchylonym częściowo rozstrzygnięciu. Na mocy decyzji autokontrolnej, data początkowa ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego odpowiada żądaniu strony zawartemu w skardze. Tym samym zaskarżona część decyzji została skutecznie wyeliminowana z porządku prawnego w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a.

W tej sytuacji brak jest aktualnie przedmiotu zaskarżenia, co skutkuje bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego. W tej sytuacji postępowanie sądowoadministracyjne podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt 1 sentencji postanowienia).

Uwzględnienie skargi przez organ czyni ponadto zasadnym orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania. Zgodnie, bowiem z art. 201 § 1 p.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie uwzględnienia skargi w trybie art. 54 § 3 tej ustawy. W niniejszej sprawie do kosztów tych, na mocy art. 205 § 2 p.p.s.a., należy zaliczyć wynagrodzenie dla pełnomocnika strony, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.