Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1777283

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 17 sierpnia 2015 r.
IV SA/Wr 436/15

UZASADNIENIE

Sentencja

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego postanawia: I. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu, II. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.

Uzasadnienie faktyczne

Skarżąca na urzędowym formularzu z dnia 18 maja 2015 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego i zwolnienie od kosztów sądowych.

W jego uzasadnieniu podała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i nie osiąga żadnych dochodów. MOPS odmawia przyznania jej prawa do zasiłków. Nie posiada majątku ani oszczędności. Matka nie ma dochodów. Sąd w przeszłości bezprawnie oddalał jej skargi i dlatego potrzebuje adwokata do złożenia skargi kasacyjnej.

Pismem referendarza sądowego z dnia 14 lipca 2015 r. skarżąca została wezwana do przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji materialnej, tj.: zaświadczenia za ostatnie dwa miesiące o wysokości dochodu wnioskodawcy i innych osób prowadzących gospodarstwo domowe, wyciągów ze wszystkich kont bankowych za ostatnie dwa miesiące, zaświadczenia z Urzędu Pracy potwierdzającego, że wnioskodawca i osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym są zarejestrowane jako osoby bezrobotne z prawem do zasiłku lub bez tego prawa (poszukujące pracy), decyzji przyznających świadczenia z opieki społecznej, określenie wartości posiadanych ruchomości, kopię zeznania podatkowego, wyjaśnienia czy skarżąca korzysta z pomocy osób trzecich i czy posiada zdolność kredytową, z jakich źródeł czerpie środki utrzymania, dokumentów potwierdzających podejmowanie starań w celu uzyskania dochodu. Skarżąca została wezwana również do sprecyzowana i udokumentowania wysokość wydatków związanych z utrzymaniem rodziny (opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę, telefon, leki, telewizja, podatek od nieruchomości, czynsz).

W piśmie tym podano, że dokumenty należy nadesłać w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania.

Z potwierdzenia odbioru i koperty zawierającej tę przesyłkę wynika, że wezwanie to, pomimo dwukrotnego awiza w dniach 20 i 28 lipca 2015 r. nie zostało odebrane przez stronę skarżącą. Zwrot nie podjętej przesyłki nastąpił w dniu 5 sierpnia 2015 r. Przesyłka ta wpłynęła do Sądu w dniu 11 sierpnia 2015 r.

Skarżąca zatem nie podjęła powyższego pisma referendarza sądowego i tym samym nie udzieliła na nie żadnej odpowiedzi.

W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

W myśl art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm, dalej p.p.s.a.) ustanowenie adwokata lub radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym.

Na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane osobie fizycznej - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.

Przechodzą co dalszych rozważań wskazać należy, iż omówione wyżej pismo referendarza sądowego z dnia 14 lipca 2015 r. uznaje się za doręczone na zasadzie fikcji doręczenia, o której mowa w art. 74 § 4 p.p.s.a.

W myśl bowiem art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2.

Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to jest niemożliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2 tego przepisu).

W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3 tego przepisu).

W myśl § 4 tego przepisu doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.

Z adnotacji znajdującej się na kopercie zawierającej przesyłkę z wezwaniem do złożenia wniosku na urzędowym formularzu oraz potwierdzenia odbioru wynika, że spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 73 § 1-3 p.p.s.a., gdyż w dniu 20 lipca 2015 r. przesyłkę awizowano po raz pierwszy, a zawiadomienie o możliwości odbioru tej przesyłki we wskazanej placówce pocztowej, pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej. Zaś dnia 28 lipca 2015 r. przesyłkę awizowano powtórnie.

Skoro strona skarżąca, pomimo dwukrotnego awiza, nie podjęła przesyłki w terminie wskazanym w art. 73 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyjąć trzeba, iż w niniejszej sprawie zachodzi wspomniana już fikcja doręczenia, o której mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a., co oznacza, iż skutek doręczenia nastąpił, w poniedziałek 3 sierpnia 2015 r., tzn. z upływem ostatniego dnia okresu czternastu dni liczonego od następnego dnia po pierwszym dniu złożenia pisma w placówce pocztowej.

Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie wykazała ona w sposób nie budzący wątpliwości, że nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu.

Skarżąca bowiem nie udzieliła żadnej odpowiedzi na wspomniane wyżej pismo referendarza sadowego z dnia 14 lipca 2015 r., co oznacza, że nie nadesłała m.in. dokumentów potwierdzających opisaną sytuacją materialną, w tym m.in. dokumentu potwierdzającego, czy jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków związanych z utrzymaniem, wyciągu z konta bankowego, wyjaśnień czy posiada zdolność kredytową, z jakich źródeł czerpie środki utrzymania, zeznania podatkowego.

Powyższe nie pozwala w zasadzie na ocenę, czy skarżąca jest w stanie pokryć koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika.

Na skarżącej zaś spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 245 § 3 ustawy, poprzez nadesłanie żądanych dokumentów.

Z tych względów wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu nie zasługiwał na uwzględnienie (pkt I sentencji).

Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.

W tej sytuacji postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu, który w myśl art. 258 § 3 p.p.s.a. znajduje zastosowanie odpowiednio do postanowień referendarza sądowego, co orzeczono w pkt II sentencji.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.