Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 675502

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 13 kwietnia 2010 r.
IV SA/Wr 4/10

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska.

Sędziowie WSA: Lidia Serwiniowska, Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego we W. z dnia (...), nr (...) w przedmiocie odmowy wypłaty odsetek od uposażenia oraz odmowy wypłaty części nagrody rocznej

I.

uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji;

II.

nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji;

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) Dowódca Jednostki Wojskowej nr (...) w O., na podstawie art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892) oraz art. 104 k.p.a., w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt: II SAB/Op 25/08:

1.

odmówił wypłaty K. K. odsetek od uposażenia wypłaconego za okres od dnia 1 lutego 2005 r. do dnia 30 września 2005 r.;

2.

odmówił wypłaty wyżej wymienionemu 11/12 części nagrody rocznej za 2005 r.

W uzasadnieniu decyzji organ orzekający wskazał, że w dniu 8 grudnia 2004 r. Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego wydał rozkaz nr (...) w sprawie zwolnienia k.k. z zawodowej służby wojskowej z dniem dnia 31 stycznia 2005 r.

W związku z wydaniem rozkazu w dniu 31 stycznia 2005 r. wypłacono stronie następujące należności:

-

odprawę 600% - w wysokości 18.900,60 zł brutto,

-

ekwiwalent za niewykorzystany urlop 41 dni - w wysokości 5.870,64 zł brutto,

-

gratyfikację urlopową na 4 osoby - w wysokości 1.920,00 zł brutto,

-

dodatkowe uposażenie roczne 1/12 za 2005 r. - w wysokości 262,51 zł brutto.

Następnie, na skutek uchylenia powyższego rozkazu na mocy decyzji nr (...) z dnia (...), w dniu 4 października 2005 r., k.k. dokonał zwrotu wypłaconych uprzednio należności z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w wysokości 21.832,55 zł netto. Natomiast, na rzecz strony wypłacone zostało uposażenie za okres od dnia 1 lutego 2005 r. do dnia 30 września 2005 r. w wysokości 20.287,23 zł netto, które było dostępne w kasie w dniu 27 września 2005 r., a następnie przekazane jako "niepodjęte". Jak wynika z raportu kasowego, wskazana należność została przez stronę pobrana w dniu 4 października 2005 r. W związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej w dniu 30 listopada 2005 r. wypłacono k.k. przysługujące należności, w tym dodatkowe uposażenie roczne za 2005 r. w wysokości 11/12 miesięcznego uposażenia przysługującego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Reasumując organ I instancji wskazał, że:

-

w dniu 31 stycznia 2005 r. dokonano wypłaty na rzecz strony dodatkowego uposażenia rocznego, tj. 1/12 za 2005 r. w wysokości 262,51 zł,

-

w dniu 4 października 2005 r. k.k. pobrał należne uposażenie za okres od dnia 1 lutego 2005 r. do dnia 30 września 2005 r. w wysokości 20.287,23 zł netto,

-

natomiast, w dniu 30 listopada 2005 r. wypłacono stronie m.in. dodatkowe uposażenie roczne za 2005 r. w wysokości 11/12 miesięcznego uposażenia przysługującego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej.

W dniu 6 października 2005 r. strona złożyła wniosek o wypłatę odsetek w kwocie 1.070,95 zł od uposażenia w wysokości 20.287,23 zł, przypadającego za okres od dnia 1 lutego 2005 r. do dnia 30 września 2005 r.

Ponadto, zażądała wypłaty nagrody rocznej za 2005 r. w wysokości ok. 2.305 zł wraz z należnymi odsetkami w wysokości ok. 213,13 zł z tytułu opóźnienia w wypłacie.

Jak wynika z wniosku, strona zażądała wypłaty odsetek w łącznej kwocie ok. 1.284,08 zł.

Na skutek złożonej przez stronę skargi na bezczynność Dowódcy Jednostki Wojskowej nr (...) w O., tj. brak wydania decyzji w przedmiocie odsetek od uposażenia i 11/12 części nagrody rocznej za 2005 r. żołnierza zawodowego, w dniu 19 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wydał wyrok, na mocy którego Dowódca Jednostki Wojskowej nr (...) w O. został zobowiązany do wydania decyzji w przedmiocie odsetek od uposażenia i 11/12 części nagrody rocznej za 2005 r.

W związku z powyższym wyrokiem, organ I instancji wezwał stronę do usunięcia braków podania z dnia 5 października 2009 r. poprzez:

-

wskazanie dokładnej, a nie przybliżonej kwoty odsetek od nagrody rocznej, której wypłaty się domaga;

-

wskazanie daty końcowej naliczania odsetek od nagrody rocznej;

-

wyjaśnienie, na jakiej podstawie przyjmuje dzień 1 lutego 2005 r. za dzień początkowy naliczania odsetek od wypłaconego uposażenia, oraz od nagrody rocznej;

-

wskazanie, czy domaga się wypłaty nagrody rocznej za 2005 r., a jeśli tak, to na jakiej podstawie faktycznej i prawnej.

W odpowiedzi k.k. podał, że żąda odsetek od uposażenia, którego wysokość wynosi 3.150,10 zł, w wysokości 1.302,50 zł. Odsetki od tego uposażenia mają zostać obliczone za okres od dnia 1 lutego 2005 r. do dnia 31 września 2005 r., albowiem uposażenie obejmowało okres od dnia 1 lutego 2005 r. i zostało wypłacone w dniu 5 października 2005 r.

Nadto, jak wynika z wyżej wymienionego pisma, strona żąda odsetek od za opóźnienie w wypłacie 11/12 części nagrody rocznej za 2005 r. w wysokości 251,65 zł, obliczonych za okres od dnia 15 marca 2005 r. do dnia 5 października 2005 r.

Z kolei, w piśmie z dnia 9 maja 2009 r. k.k. wskazał, że żąda odsetek od 11/12 części nagrody rocznej za 2005 r., obliczonych za okres od dnia 1 marca 2005 r. do dnia 30 września 2005 r., ponieważ nagroda roczna jest wypłacana w miesiącu marcu, natomiast 11/12 części nagrody rocznej za 2005 r. wypłacono w dniu 1 października 2005 r.

Wobec, jak stwierdził organ orzekający, rozbieżności w treści odpowiedzi na wezwanie, k.k. został ponownie wezwany do usunięcia braków podania z dnia 5 października 2009 r. poprzez:

-

wskazanie wysokości żądanych odsetek od 11/12 części nagrody rocznej za 2005 r., tj. sprecyzowanie, czy domaga się kwoty 251,65 zł czy 153,89 zł;

-

sprecyzowanie daty początkowej naliczania odsetek od 11/12 części nagrody rocznej za 2005 r., skoro w piśmie z dnia 22 kwietnia 2009 r. wskazany został dzień 15 marca 2005 r., a w piśmie z dnia 9 maja 2009 r. dzień 1 marca 2005 r., jako data początkowa naliczania odsetek od 11/12 części nagrody rocznej za 2005 r.;

-

sprecyzowanie daty końcowej naliczania odsetek od 11/12 części nagrody rocznej za 2005 r., skoro w piśmie z dnia 22 kwietnia 2009 r. wskazany został dzień 5 października 2005 r., a w piśmie z dnia 9 maja 2009 r. dzień 30 września 2005 r., jako data końcowa naliczania odsetek od 11/12 części nagrody rocznej za 2005 r.

W odpowiedzi strona wskazała, że żąda:

-

odsetek od uposażenia, obliczonych za okres od dnia 1 lutego 2005 r. do dnia 30 września 2005 r.,

-

odsetek od 11/12 części nagrody rocznej za 2005 r., obliczonych za okres od dnia 15 marca 2005 r. do dnia 30 września 2005 r., albowiem nagroda roczna była zwykle płacona około 15 dnia marca.

Jak wskazał organ I instancji, zgodnie z brzmieniem art. 83 ust. 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, dodatkowe uposażenie roczne wypłaca się nie później niż w okresie pierwszych trzech miesięcy roku kalendarzowego następującego po roku, za który przysługuje to uposażenie, przyjmując za podstawę jego obliczenia uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym należne w dniu 31 grudnia roku kalendarzowego, za który uposażenie przysługuje. W przypadku zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby wojskowej w trakcie roku kalendarzowego podstawę obliczenia dodatkowego uposażenia rocznego stanowi uposażenie należne żołnierzowi w ostatnim dniu pełnienia służby.

Nadto, w myśl art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych,

w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73,

żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne.

Biorąc pod uwagę wyżej wskazane okoliczności faktyczne i prawne istniejące w niniejszej sprawie organ orzekający stwierdził, iż skoro 11/12 części nagrody rocznej za 2005 r. zostało wypłacone w 2005 r., tj. w dniu 30 listopada 2005 r., wypłata 11/12 części nagrody rocznej za 2005 r. nastąpiła przed dniem, w którym roszczenie o wypłatę należności stało się wymagalne. Tym samym, skoro wypłata 11/12 części nagrody rocznej za 2005 r. miała miejsce przed dniem wymagalności roszczenia, nie zaistniał stan zwłoki w jej wypłacie. Wobec tego brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia żądania w zakresie wypłaty odsetek od 11/12 części nagrody rocznej za 2005 r.

Ponadto, jak wynika z art. 81 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, uposażenie zasadnicze i dodatki o charakterze stałym są wypłacane miesięcznie z góry, w pierwszym dniu roboczym miesiąca, za który przysługują.

Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, iż skoro uposażenie zasadnicze i dodatki o charakterze stałym wypłacane są miesięcznie z góry, w pierwszym dniu roboczym miesiąca, za który przysługują, od drugiego dnia roboczego miesiąca, za który te należności przysługują należy naliczać odsetki w przypadku braku ich wypłaty w pierwszym dniu roboczym miesiąca, za który przysługują.

Nadto, w myśl art. 120 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93), bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie.

Z kolei, zgodnie z art. 118 k.c., jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej trzy lata.

W kontekście powyższego należy wskazać, iż zgodnie ze stanowiskiem powszechnie prezentowanym w orzecznictwie oraz doktrynie, przedawnienie odsetek następuje w terminie przewidzianym dla świadczeń okresowych, niezależnie od charakteru długu głównego, co prowadzi do wniosku, iż termin przedawnienia roszczenia o odsetki wynosi trzy lata (zob. wyrok SN z dnia 9 czerwca 2005 r., sygn. akt III CK 619/04).

Ponadto, podkreślić należy, iż odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia głównego są tak dalece powiązane z tym świadczeniem, że uzasadnione pozostaje twierdzenie o ich akcesoryjności wobec tego świadczenia. W konsekwencji przymiot ten wymusza konieczność przyjęcia, że wraz z przedawnieniem roszczenia głównego przedawniają się roszczenia o świadczenia uboczne, choćby nie upłynął jeszcze termin ich przedawnienia (wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 2 czerwca 2005 r., sygn. akt l ACa 1867/04; wyrok SN z dnia 19 maja 2005 r., sygn. akt V CK 445/03; wyrok SN z dnia 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt III CK 307/04; uchwała SN z dnia 26 stycznia 2005 r., sygn. akt III CZP 42/04).

Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, iż skoro od drugiego dnia roboczego miesiąca, za który uposażenie przysługuje należy naliczać odsetki w przypadku braku wypłaty tego uposażenia w pierwszym dniu roboczym miesiąca, za który ono przysługuje, roszczenie o odsetki od uposażenia wypłaconego za okres od dnia 1 lutego 2005 r. do dnia 30 września 2005 r. stało się wymagalne w drugim dniu roboczym miesiąca, za który uposażenie przysługuje. Tym samym, termin przedawnienia roszczenia o odsetki od uposażenia wypłaconego za okres od dnia 1 lutego 2005 r. do dnia 30 września 2005 r. rozpoczął swój bieg odpowiednio w drugich dniach roboczych miesięcy lutego 2005 r. - września 2005 r., co - z uwagi na trzy letni okres przedawnienia roszczenia o odsetki - prowadzi do wniosku, iż roszczenie o odsetki od uposażenia wypłaconego za okres od dnia 1 lutego 2005 r. do dnia 30 września 2005 r. uległo przedawnieniu, w okresie od dnia 2 lutego 2008 r. do dnia 2 września 2008 r. Zatem, brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia żądania w zakresie wypłaty odsetek od uposażenia za okres od dnia 1 lutego 2005 r. do dnia 30 września 2005 r.

Na marginesie organ I instancji dodał, iż bieg terminu przedawnienia roszczenia o odsetki od uposażenia wypłaconego za okres od dnia 1 lutego 2005 r. do dnia 30 września 2005 r. nie uległ przerwaniu na skutek zwrócenia się przez stronę z wnioskiem o wypłatę odsetek od wskazanych wcześniej należności, tj. złożenia pisma z dnia 5 października 2005 r. do Dowódcy Jednostki Wojskowej nr (...) w O.

W myśl bowiem art. 75 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, bieg przedawnienia roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych należności o których mowa w art. 73, przerywa:

1)

każda czynność przed organem właściwym do rozpatrzenia roszczenia podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia;

2)

uznanie roszczenia.

Jak wynika z tego przepisu, bieg przedawnienia roszczenia z tytułu prawa do uposażenia przerywa m.in. każda czynność przed organem właściwym do rozpatrzenia roszczenia podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia.

Z art. 104 powołanej ustawy wynika, iż jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organami właściwymi w sprawach określonych w przepisach niniejszego rozdziału są dowódcy jednostek wojskowych zajmujący stanowiska służbowe dowódcy batalionu lub równorzędne, o których mowa w ust. 3, albo wyższe - w stosunku do wszystkich żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową w podległej jednostce wojskowej, z wyjątkiem tego dowódcy i jego zastępcy.

Mając na względzie te przepisy organ orzekający stwierdził, że dowódca jednostki wojskowej, do którego został skierowany wniosek z dnia 5 października 2005 r., nie jest organem, o którym mowa w art. 75 ust. 2 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zatem, dowódca jednostki wojskowej nie był organem właściwym do rozpatrzenia roszczenia o wypłatę odsetek od uposażenia za okres od dnia 1 lutego 2005 r. do dnia 30 września 2005 r. Tym samym, złożenie przez stronę w dniu 6 października 2005 r. wniosku z dnia 5 października 2005 r. nie przerwało biegu przedawnienia roszczenia o zapłatę odsetek od uposażenia za okres od dnia 1 lutego 2005 r. do dnia 30 września 2005 r.

Od powyższej decyzji k.k. złożył odwołanie, domagając się jej uchylenia. W odwołaniu wskazał, że żąda wypłaty odsetek od wypłaconego z opóźnieniem uposażenia za okres od dnia 1 lutego 2005 r. do dnia 30 września 2005 r. oraz odsetek od wypłaconego z opóźnieniem dodatkowego uposażenia rocznego za okres od dnia 30 marca 2005 r. do dnia 30 września 2005 r.

Podniósł, iż wbrew twierdzeniom organu I instancji, bieg terminu przedawnienia został przerwany w momencie złożenia pisma w sprawie wypłaty należnych odsetek do Dowódcy Jednostki Wojskowej nr (...), tj. w dniu 5 października 2005 r. oraz poprzez wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w dniu 30 września 2008 r. na bezczynność tegoż Dowódcy w tym zakresie.

Ponadto, za czynności przerywające bieg terminu przedawnienia odwołujący się uznał toczącą się sprawę przed Sądem, która skutkowała wydaniem wyroku uznającego słuszność skargi na bezczynność Dowódcy Jednostki Wojskowej nr (...) w O. i nakazującego wydanie decyzji administracyjnej w przedmiotowej sprawie, a także toczące się postępowanie w Jednostce Wojskowej nr (...) w O., które zakończyło się wydaniem kwestionowanej decyzji.

W odniesieniu do argumentacji odmowy uznania roszczenia wypłaty odsetek z uwagi na niewłaściwość Jednostki Wojskowej nr (...) do rozpoznania sprawy stwierdził, iż pełniąc służbę w innej jednostce wojskowej, a będąc na zaopatrzeniu logistycznym w Jednostce Wojskowej nr (...) ma pełne prawo domagać się wypłaty odsetek, oraz że jego wniosek złożony w sprawie w dniu 5 października 2005 r. miał pełne uzasadnienie i został skierowany do właściwego organu. Powołując się na art. 65 § 1 k.p.a. podniósł, że jeśli Jednostka Wojskowa nr (...) uznała, iż nie posiada właściwości do rozpatrzenia sprawy powinna, zgodnie z wyżej wymienionym artykułem, wydać w tym przedmiocie stosowne postanowienie i "przekierować" sprawę do organu właściwego.

Odwołujący się wskazał też, że wydana w jego sprawie decyzja, nie była ścisłym wykonaniem wyroku Sądu, który nakazał wydanie decyzji w sprawie odsetek od uposażenia i nagrody rocznej za 2005 r., a swoją treścią objęła błędnie odmowę wypłaty 11/12 części nagrody rocznej za 2005 r. Stwierdził, że nigdy nie domagał się wypłaty powyższej należności, gdyż otrzymał ją w chwili zwolnienia - w dniu 30 listopada 2005 r., a domagał się tylko wypłaty odsetek od tej należności.

Zaskarżoną decyzją z dnia (...) nr (...) Dowódca Śląskiego Okręgu Wojskowego we W., na podstawie art. 127 § 2 i 138 § 1 pkt 1 k.p.a., kwestionowaną decyzję utrzymał w mocy.

Uzasadniając swe stanowisko wskazał, iż zgodnie z treścią art. 75 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z dnia 11 września 2003 r. (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.) bieg przedawnienia roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73 przerywa każda czynność przed organem właściwym do rozpatrzenia, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia.

Natomiast, art. 75 ust. 3 tej ustawy stanowi, iż w razie zwłoki w wypłacie uposażenia lub innych należności, o których mowa w art. 73 żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie lub inne należności pieniężne stały się wymagalne. Przepis powyższy mówi zatem o istnieniu konkretnego uprawnienia, nie mówi zaś nic o jego wykonalności; zatem orzekanie o należnych żołnierzowi odsetkach przez organ administracji publicznej w formie decyzji administracyjnej byłoby nieuprawnionym wnioskiem, gdyż roszczenie o odsetki ma charakter cywilnoprawny i jako takie może być przedmiotem sporu cywilnego między równoprawnymi stronami. Spory te natomiast mogą rozstrzygać sądy powszechne. Sytuacja taka prowadzi do konkluzji, że organ administracji publicznej nie może w tym zakresie wydać decyzji administracyjnej.

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, że Dowódca Jednostki Wojskowej nr (...) w O. nie był, w myśl cytowanych wyżej przepisów, organem właściwym do rozpatrzenia roszczenia o wypłatę odsetek od uposażenia za okres od dnia 1 lutego 2005 r. do dnia 30 września 2005 r., a tym samym, złożony przez stronę w dniu 6 października 2005 r. wniosek do Dowódcy Jednostki Wojskowej nr (...) w O. nie przerwał biegu przedawnienia roszczenia o zapłatę odsetek od uposażenia za okres od dnia 1 lutego 2005 r. do dnia 30 września 2005 r.

Jak dalej uzasadnił organ II instancji, zgodnie z art. 83 ust. 2 i 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 kwietnia 2004 r. w sprawie przyznawania żołnierzom dodatkowego uposażenia rocznego (Dz. U. z 2004 r. Nr 108, poz. 1146), żołnierzowi zawodowemu pełniącemu służbę przez część roku dodatkowe uposażenie roczne przysługuje w wysokości proporcjonalnej do liczby miesięcy kalendarzowych, za które żołnierzowi przysługiwało uposażenie miesięczne w pełnej wysokości. Dodatkowo we wspomnianych przepisach mowa jest o tym, że w przypadku zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby wojskowej w trakcie roku kalendarzowego podstawę obliczenia dodatkowego uposażenia rocznego stanowi uposażenie należne żołnierzowi w ostatnim dniu pełnienia służby, oraz że wypłaca się je w dniu zwolnienia ze służby lub w dniu wygaśnięcia stosunku służbowego.

W związku ze zwolnieniem odwołującego się z zawodowej służby wojskowej w dniu 30 listopada 2005 r. oraz dokonaniem na jego rzecz, w tym właśnie dniu wypłaty 11/12 części dodatkowego uposażenia rocznego Dowódca Śląskiego Okręgu Wojskowego uznał, że w świetle obowiązujących przepisów roszczenie o wypłatę przedmiotowej należności zostało zaspokojone w terminie jego wymagalności. Tym samym, domaganie się wypłaty odsetek od powyższego świadczenia, co podnosi w swoim odwołaniu strona, nie ma umocowania prawnego. Uzasadnienie decyzji nr (...) zawiera przedstawione w sposób prawidłowy argumenty, dotyczące zasadności odmowy ponownej wypłaty świadczenia oraz wykazuje brak podstawy prawnej do uwzględnienia żądania w zakresie wypłaty odsetek od 11/12 części nagrody rocznej za 2005 r. za okres od dnia 30 lutego 2005 r. do dnia 30 września 2005 r.

Odnosząc się do całości dokumentacji i akt sprawy organ odwoławczy podkreślił, że strona wskazując w odwołaniu fakt, iż nigdy przedtem nie domagała się wypłaty 11/12 nagrody rocznej za 2005 r. jest w błędzie, albowiem we wniosku z dnia 5 października 2005 r., złożonym w Jednostce Wojskowej nr (...), wyraźnie wyartykułowała swoje roszczenia domagając się między innymi wypłaty nagrody rocznej za 2005 r. w kwocie 2.305 zł (po potrąceniu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od kwoty 2.880 zł) oraz odsetek od tej kwoty w wysokości 213,13 zł. Domagała się więc tym samym wypłaty należności, która w jej interpretacji przepisów przysługiwała w związku z ponownym przywróceniem do służby wojskowej od dnia 1 lutego 2005 r., będącym skutkiem uznania odwołania od rozkazu nr (...) (punkt 47) Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia (...) w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Korzystne dla strony rozstrzygnięcie w kwestii uchylenia tego rozkazu oraz umorzenia postępowania organu I instancji zapadło w dniu 10 marca 2005 r., na podstawie decyzji nr (...) Ministra Obrony Narodowej. Z kolei, w dniu 7 września 2005 r. Komendant wezwał stronę do osobistego stawienia się w dniu 16 września 2005 r. w Jednostce Wojskowej nr (...) w O. w celu pełnienia dalszej służby wojskowej. Skutkiem powyższego działania było uznanie należności pobranych przez odwołującego się w chwili zwolnienia ze służby, to jest w dniu 31 stycznia 2005 r. za nienależne i wystąpienie. Dowódcy Jednostki Wojskowej nr (...) w O. z żądaniem ich zwrotu. Jednocześnie, Dowódca Jednostki Wojskowej pozostawił do dyspozycji k.k. uposażenie za okres od dnia 1 lutego 2005 r. do dnia 30 września 2005 r. Odwołujący się uregulował zobowiązanie w pełnej wysokości, tj. 21.832,55 zł. Na podstawie listy dodatkowych należności ujętej w urządzeniach księgowych pod pozycją 210165/6 stwierdzono również, że w tym samym dniu k.k. pobrał przygotowane wcześniej przez Pion Głównego Księgowego Jednostki Wojskowej nr (...) i niepodjęte w terminie należności obejmujące uposażenia za okres od dnia 1 lutego 2005 r. do dnia 30 września 2005 r. w wysokości 20.287,23 zł. Ponieważ należność ta nie obejmowała odsetek z tytułu zwłoki w jej wypłacie, ani nie zawierała nagrody rocznej za 2005 rok wraz z odsetkami, strona w dniu 5 października 2005 r. sporządziła wniosek, który w dniu 6 października 2005 r. wpłynął do Dowódcy Jednostki Wojskowej nr (...) w O. Zawarła w nim żądanie wypłaty odsetek od uposażeń za okres od dnia 1 lutego 2005 r. do dnia 30 września 2005 r. oraz wypłaty kwotowo wskazanej nagrody rocznej za 2005 r. wraz z odsetkami. Sprawa odmowy uznania zasadności roszczeń została wyjaśniona w powyższych akapitach.

Natomiast dodatkowo, w kontekście przedstawionych faktów i dla wyjaśnienia sprawy zasadności roszczenia o odsetki od nagrody rocznej organ II instancji podkreślił, że za rok 2004 została ona wypłacona żołnierzom w jednostkach wojskowych wojska polskiego w miesiącu sierpniu 2004 r., natomiast za rok 2005 zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 kwietnia 2004 r. w sprawie przyznawania żołnierzom dodatkowego uposażenia rocznego jej wypłata nastąpiła w pierwszym kwartale roku 2006. Sytuacja dotyczyła żołnierzy zawodowych pełniących służbę zawodową nieprzerwanie do wspomnianego powyżej momentu wypłaty świadczenia. Zważywszy na to, iż odwołujący się był w roku 2005 dwukrotnie zwalniany do rezerwy, raz w dniu 31 stycznia 2005 r., następnie przywrócony do służby od dnia 1 lutego 2005 r. i ponownie zwolniony w dniu 30 listopada 2005 r., do jego sytuacji miały zastosowanie cytowane już powyżej art. 83 ust. 2 i 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 20 kwietnia 2004 r. i tak właśnie postąpił Dowódca Jednostki Wojskowej nr (...) w O.

Jak zatem stwierdził organ odwoławczy, w niniejszej sprawie wystąpiły wszystkie opisane wyżej przesłanki skutkujące odmową uznania roszczenia strony.

W skardze na tą decyzję k.k., na podstawie art. 74 ust. 1 i art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z art. 123 § 1 pkt 1 k.c., wniósł o zasądzenie na jego rzecz ustawowych odsetek z tytułu:

-

opóźnienia w wypłacie uposażenia, tj. od kwoty 3.150 zł za okres od dnia 1 lutego 2005 r. do dnia 3 października 2005 r., kiedy wypłacono mu zaległe uposażenie, licząc odsetki osobno dla każdego uposażenia z kolejnych miesięcy okresu opóźnienia;

-

opóźnienia w wypłacie 11/12 nagrody rocznej, tj. od kwoty 2.887,61 zł za 2005 rok - od dnia 30 marca 2005 r. do dnia 3 października 2005 r., kiedy wypłacono mu 11/12 nagrody rocznej.

Nadto, skarżący szczegółowo opisał stan faktyczny sprawy i zarzucił naruszenie art.art. 6, 8 107 k.p.a. oraz przepisów postępowania administracyjnego dotyczących załatwiania spraw.

W odpowiedzi na skargę Dowódca Śląskiego Okręgu Wojskowej wniósł o jej oddalenie wskazując, że roszczenie odsetkowe od uposażenia za 2005 r. uległo przedawnieniu, a roszczenie o wypłatę odsetek z tytułu dodatkowego uposażenia rocznego za 2005 r. nigdy nie powstało.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego we W. utrzymująca w mocy decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr (...) w O. o odmowie wypłaty skarżącemu świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od wypłaconego uposażenia oraz odmowy wypłaty 11/12 części nagrody rocznej za rok 2005.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż unormowanie o prawie żołnierza zawodowego do odsetek od zaległego uposażenia zostało zawarte w stanowiącej materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia ustawie z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 141 poz. 892 ze zm.).

Jej art. 1 pkt 4 stanowi, że ustawa określa zasady otrzymywania uposażenia i innych należności pieniężnych przez żołnierzy zawodowych. Art. 8 ust. 1 określa natomiast sposób załatwiania spraw w niej uregulowanych.

Z kolei, biorąc pod uwagę fakt, iż należności pieniężne nie zostały wymienione w ust. 2 art. 8, który to przepis wyłącza spod kontroli sądu administracyjnego sprawy wymienione w jego pkt od 1 do 4, należy uznać, że świadczenia odsetkowe, o których mowa w art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych załatwiane są w drodze administracyjnej.

Powyższy pogląd znajduje aprobatę w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w szczególności w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2007 r., sygn. III CZP 106/07 (publ. Lex nr 319935, Biul. SN 2007/11/10). Podobna interpretacja została zaprezentowana również w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 3/06 (ONSA/WSA 2006 r., z. 3, poz. 69).

Stanowisko to znajduje także potwierdzenie w znowelizowanym od dnia 1 stycznia 2010 r. art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Na podstawie art. 1 pkt 41 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 79, poz. 669) do art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych dodano zdanie drugie, zgodnie z którym o odsetkach ustawowych orzeka w decyzji administracyjnej organ właściwy w sprawie przyznania uposażenia lub innej należności.

Wobec tego nie ulega wątpliwości, iż postępowanie w niniejszej sprawie, winno się toczyć w oparciu o art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Wyrokiem z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt II SAB/Op Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, po rozpoznaniu skargi k.k., zobowiązał Dowódcę Jednostki Wojskowej nr (...) w O. do wydania decyzji w przedmiocie żądanych przez skarżącego odsetek od uposażenia i nagrody rocznej za 2005 rok. W wyroku Sąd wyraźnie podkreślił administracyjnoprawny charakter tej sprawy.

Po myśli art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Nie ulega wątpliwości, że organem I instancji, właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy był Dowódca Jednostki Wojskowej nr (...) w O. Rozstrzygnąć miał on w formie decyzji kwestię dotyczącą żądanych przez skarżącego odsetek od wypłaconych mu uposażenia oraz nagrody za rok 2005, za okresy wskazane w części historycznej uzasadnienia.

I tak, w punkcie 1 decyzji z dnia 28 lipca 2009 r. orzekł o odmowie wypłaty skarżącemu odsetek od uposażenia wypłaconego za okres od dnia 1 lutego 2005 r. do dnia 30 września 2005 r. twierdząc, iż odmowa ta podyktowana została faktem przedawnienia roszczenia skarżącego w tym zakresie. Tymczasem, przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wyraźnie stanowią, że bieg przedawnienia roszczenia z tytułu prawa do uposażenia (...) przerywa każda czynność przed organem właściwym do rozpatrzenia roszczenia podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia, a więc, odmówienie Dowódcy Jednostki Wojskowej nr (...) w O. przymiotu organu właściwego w tym zakresie było zupełnie niezrozumiałe. Badane zaś w niniejszym postępowaniu decyzje wydane zostały na skutek zainicjowania postępowania wnioskiem skarżącego z dnia 5 października 2005 r. Postępowanie prowadzone w sprawie nie zostało zatem wszczęte po roku 2008 i roszczenia skarżącego, wbrew twierdzeniom organu, nie uległy przedawnieniu.

Przy czym zaznaczenia wymaga, iż przepisy ustawy z dnia z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych regulujące kwestie przedawnienia roszczeń należnych żołnierzom zawodowym są przepisami szczególnymi i stanowią podstawę do orzekania w tym zakresie i to na nie winien powoływać się organ rozważając te kwestie, nie zaś na przepisy Kodeksu cywilnego.

Poza tym, na marginesie jeszcze dodać można, iż w sytuacji gdy organ stwierdzi przedawnienie praw lub obowiązków zobowiązany jest umorzyć postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe, a nie orzekać merytorycznie.

W punkcie 2 decyzji pierwszoinstancyjnej organ orzekł o odmowie wypłaty na rzecz skarżącego 11/12 części nagrody rocznej za rok 2005. Nie orzekł natomiast o wypłacie odsetek od tej nagrody, choć pojawiło się takie żądanie. W tym przedmiocie stanowisko skarżącego - w toku postępowania - było niezdecydowane i takie pozostało do chwili obecnej; skarżący na rozprawie oświadczył, że ma wątpliwości, czy w dniu 3 października 2005 r. otrzymał nagrodę roczną za 2004 czy 2005 r.

W tej sytuacji, w ocenie Sądu, organ winien był ponownie zobowiązać skarżącego do jednoznacznego oświadczenia się, czy przedmiotem jego żądania jest 11/12 nagrody rocznej za 2005 r., czy też odsetki od wypłaconej w dniu 3 października 2005 r. nagrody rocznej i w zależności od sprecyzowanego żądania podjąć decyzję.

Z kolei, organ odwoławczy, utrzymując decyzję I instancji w mocy stwierdził, że nieprawidłowe jest orzekanie o należnych żołnierzowi odsetkach przez organ administracji publicznej w formie decyzji administracyjnej, gdyż roszczenie o odsetki ma charakter cywilnoprawny i jako takie może być przedmiotem sporu cywilnego, między równoprawnymi stronami. Takie spory zaś rozpatrują sądy powszechne. Wobec tego, zdaniem organu II instancji, roszczenie odsetkowe od uposażenia za 2005 r. uległo przedawnieniu, gdyż rozpoznawanie go przez organy wojskowe, jako niewłaściwe w tym przedmiocie, nie wstrzymało biegu przedawnienia. W kwestii roszczenia o wypłatę odsetek z tytułu dodatkowego uposażenia rocznego za 2005 r. wskazał natomiast, że z powodu wypłaty należności w terminie nigdy ono nie powstało, zupełnie nie zważając na błąd w zapadłym rozstrzygnięciu.

Mając powyższe na względzie nie ulega wątpliwości, że orzeczenia te są wzajemnie niespójne, a organy orzekające w sprawie nie przeprowadziły postępowania zgodnie ze wskazaniami Sądu zawartymi w wyroku z dnia 19 lutego 2009 r., w szczególności podkreślić należy bezpodstawne zignorowanie przez Dowódcę Śląskiego Okręgu Wojskowego administracyjnego charakteru sprawy. Tym samym, tak wydane decyzje, nie mogły pozostać w obrocie prawnym.

Dostrzeżone przez Sąd uchybienia sprawiają, że zarzut skarżącego naruszenia art.art 6, 8, 107 k.p.a. staje się słuszny. Z kolei, w opinii Sądu, nie miało wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia naruszenie przepisów dotyczących załatwiania spraw administracyjnych.

Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w związku z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w punkcie I sentencji wyroku.

Orzeczenie w punkcie II sentencji wyroku znajduje uzasadnienie w art. 152 tej ustawy.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.