Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2145782

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 20 października 2016 r.
IV SA/Wr 385/16

UZASADNIENIE

Sentencja

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 20 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi M. P. na decyzję (...) Państwowego (...) Inspektora Sanitarnego we (...) z dnia (...) nr (...) w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu i częściowe zwolnienie z wpisu od skargi, tj. zwolnienie w wysokości 1/2 wpisu od skargi; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Uzasadnienie faktyczne

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia z dnia 8 września 2016 r., wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie (...) zł.

Dnia 19 września 2016 r. skarżący złożył osobiście w Sądzie urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Z treści tego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący mieszka wraz z rodzicami z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. We wniosku tym podał także, że zaskarżoną decyzją nałożono na niego karę pieniężna w wysokości (...) zł, której wysokość wraz z wysokością wpisu od skargi (...) zł powoduje uszczerbek w jego koniecznym utrzymaniu i członków jego rodziny oraz uniemożliwia mu kontynuowanie nauki na studiach dziennych. Wskazał także, że otrzymuje dochód z tytułu umowy zlecenie w wysokości (...) zł miesięcznie, a matka zasiłek przedemerytalny w kwocie (...) zł. Natomiast ojciec nie otrzymuje żadnych dochodów. Opłata za akademik wynosi (...) zł miesięcznie. Z formularza tego wynika ponadto, że skarżący nie posiada majątku ani oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych.

Następnie pismem referendarza sądowego z dnia 20 września 2016 r. wezwano skarżącego do nadesłania dokumentów źródłowych i wyjaśnień dotyczących jego sytuacji materialnej, tj. dowodów potwierdzających wysokość jego dochodów z tytułu umowy zlecenie w okresie ostatnich trzech miesięcy, czyli przelewy bankowe za ostanie trzy miesiące potwierdzające wysokość tego wynagrodzenia (należało nadesłać również kopię umowy zlecenie oraz wyjaśnienie od kiedy i na jaki okres została zawarta); wyjaśnienie, czy otrzymuje stypendium z tytułu nauki na uczelni wyższej i w jakiej wysokości miesięcznie (należało nadesłać również dokumenty potwierdzające wysokość przyznanego stypendium, np. decyzja przyznająca prawo do tego stypendium, przelewy bankowe za ostatnie sześć miesięcy potwierdzające wysokość stypendium) oraz wyjaśnienie czy skarżący złożył wniosek o przyznanie tego stypendium na kolejny (obecny) rok studiów, (należało podać także rok i kierunek studiów i adres uczelni); wyciągów ze wszystkich kont bankowych i lokat bankowych i kart kredytowych za ostatnie trzy miesiące wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. W piśmie tym wezwano skarżącego do nadesłania zaświadczenia z Urzędu Pracy potwierdzającego czy ojciec jest obecnie zarejestrowany jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku lub bez tego prawa (poszukująca pracy); dowodów potwierdzających wysokość wydatków związanych z utrzymaniem rodziny (opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę, telefon, leki, telewizja, podatek od nieruchomości, czynsz, raty kredytów i pożyczek i inne), zeznania podatkowego za 2015 r. wnioskodawcy i osób pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym (rodziców), dokumentów potwierdzających wysokości zasiłku przedemerytalnego matki za ostatnie trzy miesiące (np. aktualna decyzja przyznająca to świadczenie, przelew bankowy), dokumentów potwierdzających ewentualne zadłużenie i zajęcie komornicze wnioskodawcy i domowników, ostatniej decyzji w sprawie wymiaru wnioskodawcy i domownikom podatku rolnego i podatku od nieruchomości, dokumentów potwierdzających wysokość opłaty za akademik i wyjaśnienia czy obecnie skarżący będzie zamieszkiwał w domu studenckim i ponosił wydatki z tego tytułu i w jakiej kwocie, wyjaśnienia, czy rodzina korzysta ze wsparcia z pomocy społecznej (należało nadesłać aktualną decyzję przyznającą te świadczenia) i wyjaśnienia kto jest właścicielem nieruchomości w której skarżący zamieszkuje i czy jest właścicielem domu o powierzchni (...) m2 wskazanego w urzędowym formularzu (rubryka nr 7.1).

W odpowiedzi na to pismo skarżący pismem z dnia 3 października 2016 r. wyjaśnił, że od (...) 2015 r. był zatrudniony na podstawie umów zlecenie, które zawierane były co miesiąc, a stawka wynagrodzenia była uzależniona od liczby przepracowanych godzin. Ostatnie wynagrodzenie z tego tytułu wyniosło w czerwcu (...) zł, lipcu (...) zł, sierpniu (...) zł. W piśmie tym podał, że we wrześniu nie pracował z powodu bezpłatnych praktyk studenckich. Od października będzie pracował w tej samej firmie w ograniczonej licznie godzin i zarabiał około (...) zł miesięcznie. W ubiegłym roku akademickim otrzymywał stypendium w wysokości (...) zł, co potwierdził decyzją przyznającą mu zwiększone stypendium socjalne z tytułu zamieszkiwania w domu studenckim. We wrześniu złożył dokumenty o przyznanie stypendium socjalnego na kolejny rok akademicki obejmujący III roku studiów na kierunku informatyka. Wskazał, że nie posiada lokat bankowych i kart kredytowych. Wydatki związane z utrzymaniem mieszkania są ponoszone z konta bankowego rodziców i obejmują one: prąd 100 zł, nieczystości 18,20 zł, Internet 49 zł, gaz 97,16 zł (co drugi miesiąc). Właścicielem nieruchomości o powierzchni (...) m2, w której zamieszkuje skarżący, jest jego ojciec. We wniosku o prawo pomocy błędnie podał, że powierzchnia ta wynosi (...) m2. Ponownie podał również, że posiada zadłużenie w wysokości (...) zł określone w zaskarżonej decyzji, które spłaca w ratach po (...) zł i z tego tytułu zapłacone zostały dwie raty, tj. za sierpień i za wrzesień. Obecna opłata za akademik wynosi (...) zł. Chciałby zamieszkiwać "na kwaterze", ponieważ w akademiku pokoje są trzy osobowe, co utrudnia mu naukę. W październiku rozpocznie szukanie stancji. Skarżący i jego rodzice nie korzystają ze świadczeń z pomocy społecznej. Do pisma dołączył dokumenty źródłowe (kopie) dotyczące jego sytuacji materialnej, tj: umowy zlecenie za okres (...), (...), (...)., (...), (...)., aktualne zaświadczenie z urzędu pracy potwierdzające, że jego ojciec jest od dnia (...) zarejestrowany jako osoba bezrobotna i że obecnie nie pobiera żadnego zasiłku, rachunek za opał z czerwca 2015 r. na kwotę 1460 zł; decyzję w sprawie wymiaru ojcu podatku od nieruchomości w łącznej kwocie 317 zł, (kwartalne raty 80 zł, 79 zł, 79 zł, 79 zł) oraz wydruk ze swojego konta bankowego i wydruk z konta bankowego matki oraz trzy zaświadczenia z urzędu skarbowego dotyczące dochodu skarżącego, jego matki i ojca za 2015 r., z których wynika, że skarżący uzyskał w 2015 r. przychód w wysokości (...) zł i dochód w kwocie (...) zł, oraz że matka uzyskała dochód w wysokości (...) zł i że ojciec nie składał ze zeznania podatkowego. Nadesłał także decyzję w sprawie wysokości emerytury matki z której wynika, że świadczenie do wypłaty wynosi (...) zł.

Z treści przepisu art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718), wynika, że zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy).

Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.

Rozpoznawany wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata oraz częściowe zwolnienie skarżącego z wpisu od skargi, tj. zwolnienie z 1/2 wpisu od skargi.

W pozostałym zakresie dotyczącym zwolnienia z pozostałych kosztów sądowych oraz 1/2 wpisu od skargi wniosek nie zasługuje na uwzględnienie przede wszystkim z tego względu, że skarżący pozostaje w dłuższym okresie czasu (tekst jedn.: niespełna rok) w zatrudnieniu z tytułu umów zlecenie i z tego tytułu otrzymuje na bieżąco dochody, co potwierdza oświadczenie skarżącego i wydruk z jego rachunku bankowego za okres od 18 czerwca do 19 września 2016 r., z którego wynika, że na rachunek ten z tytułu tej umowy wpłynęła w lipcu kwota (...) zł i (...) zł, a w sierpniu (...) zł i (...) zł. Ponadto z rachunku tego wynika, że skarżący uzyskuje środki pieniężne od osób fizycznych, tj. w czerwcu od (...) (...) zł i (...) zł (23 i 20 czerwca), od (...) (...) zł i od matki (...) zł ((...) zł x2). W lipcu od (...) (...) zł (1 lipiec) i (...) zł (15 lipiec), (...) (...) zł (20 lipiec), (...) (...) zł, od matki (...) zł (18 lipca). W lipcu otrzymał także zwrot wpłaconej kaucji w wysokości (...) zł (15 lipca). W sierpniu otrzymał od matki kwotę (...) zł (1 sierpnia). We wrześniu otrzymał od (...) kwotę (...) zł (14 września), i od matki (...) zł (14 września), (...) zł (1 września) i (...) zł (2 września).

Ponadto skarżący zadeklarował kontynuację zatrudnienia na podstawie umowy zlecenie od października tego roku z wynagrodzeniem, według jego oświadczenia, na poziomie (...) zł z miesięczną przerwą w tym zatrudnieniu we wrześniu z powodu praktyk studenckich, co oznacza że nie utracił źródła dochodu z tytułu zatrudnienia.

Powyższe okoliczności świadczą o tym, że skarżący uzyskuje dochody z tytułu zatrudnienia i w zasadzie dość regularne wpływy środków pieniężnych od innych osób, w tym od matki (...) zł miesięcznie, co pozwala mu na obecnym etapie postępowania ponieść część wpisu od skargi, tj. 1/2 wpisu od skargi, czyli (...) zł i ewentualne przyszłe koszty sądowe, które wystąpią sukcesywnie w pewnych odstępach czasu.

Oceny tej nie zmienia fakt, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami, których źródłem utrzymania jest emerytura matki skarżącego w wysokości (...) zł skoro ojciec jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Wydatki dotyczące utrzymania rodziny wynoszą bowiem prąd 100 zł, nieczystości 18,20 zł, Internet 49 zł gaz 48,58 zł (97,16 zł:2), telefon 49,40 zł, woda 136,09 zł i są opłacane z konta matki. Z konta skarżącego nie wynika, aby skarżący uczestniczył w pokryciu tych wydatków.

Przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy należy bowiem wziąć pod uwagę dochody wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym i ponoszone wydatki związane z ich koniecznym utrzymaniem.

Przyznania prawa pomocy w pozostałym, omówionym wyżej zakresie, nie uzasadnia również argument, że skarżący jest zobowiązany na mocy zaskarżonej do Sądu decyzji do zapłaty kwoty (...) zł, która według wyjaśnień skarżącego została rozłożona na raty w wysokości (...) zł, gdyż z konta bankowego matki wynika, że dnia 26 sierpnia 2016 r. i 15 września 2016 r. z konta tego przelano w tych dniach kwotę (...) zł na rzecz Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej ((...) x2), a w tytule przelewu wpisano imię i nazwisko skarżącego. Zatem skarżący nie opłaca powyższych rat z własnych środków finansowych, co uzasadnia odmowę przyznania mu prawa pomocy w pozostałym zakresie dotyczącym zwolnienia z 1/2 wpisu od skargi i zwolnienia z pozostałych kosztów sądowych Przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie dotyczącym zwolnienia z pozostałej części wpisu od skargi (1/2 tego wpisu) i pozostałych przyszłych kosztów sądowych nie uzasadnia również fakt, że z konta bankowego skarżącego wynika, że skarżący przeznacza posiadane środki na wydatki, które nie mają charakteru wydatków niezbędnych, tj. na wydatki związane z rozrywką, pobytem w restauracjach, klubach, np. 4 lipca (...) zł, 25 lipca 2016 r. dwukrotny rachunek w tym samym klubie (...) zł i (...) zł, 16 lipca 2016 r. (...) i (...) zł, i 3 lipca (...) zł i (...) zł, 1 sierpnia 2016 r. (...) zł. Ponadto z konta tego wynika, że skarżący przekazuje środki finansowe innym osobom np. przelew z dnia 28 sierpnia (...) zł na konto wspomnianej już osoby (...).

W tej sytuacji przyjąć należy, że skarżący nie wykazał, że spełnia, wskazane w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, a jedynie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2, zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny.

Z tych względów, na podstawie art. 245 § 3 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.