Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2145748

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 26 września 2016 r.
IV SA/Wr 340/16

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 26 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg A w L. oraz Zarządu Oddziału B w Ś. na uchwałę Rady Miejskiej w Ś. z dnia (...) kwietnia 2016 r., nr (...) w przedmiocie zmiany uchwały nr (...) Rady Miejskiej w Ś. z dnia (...) stycznia 2016 r. w sprawie zamiaru utworzenia Zespołu (...) w Ś. postanawia: odrzucić skargi.

Uzasadnienie faktyczne

Wspólnym pismem z dnia 7 lipca 2016 r. A w L. oraz Zarząd Oddziału B w Ś. (zwane dalej skarżącymi, stronami lub organizacjami związkowymi) wnieśli skargi m.in. na uchwałę nr (...) Rady Miejskiej w Ś. z dnia (...) kwietnia 2016 r. w przedmiocie zmiany uchwały nr (...) Rady Miejskiej w Ś. z dnia (...) stycznia 2016 r. w sprawie zamiaru utworzenia Zespołu (...) w Ś.

W uzasadnieniu skarżące strony podniosły, że przedmiotowa uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem prawa, gdyż WSA nie rozpoznał jeszcze skargi na negatywna opinię D. Kuratora Oświaty we W. z dnia (...) lutego 2016 r. Połączenie placówek oświatowych jest w dalszym ciągu procedowane bez zasięgnięcia opinii organu nadzoru pedagogicznego na podstawie przepisów, które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie (art. 65 ust. 1, 3 i 5c w zw. z art. 58 ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz. U. z 2015 r. poz. 2156 z późn. zm., zwanej dalej u.s.o.) i służą jedynie pominięciu opinii kuratoryjnej. Zmiana zamiaru utworzenia zespołu poprzez wykreślenie z jego składu szkoły podstawowej nie może być podstawą do nieuwzględnienia negatywnej opinii kuratoryjnej. W dalszym ciągu z uzasadnienia uchwały nie wynika, aby uczące się dzieci miały skorzystać na połączeniu, zwłaszcza w sytuacji planowanej redukcji zatrudnienia.

Wniesienie skargi w przedmiotowej sprawie strony skarżące motywowały troską o interes społeczny oraz o bezpieczeństwo dzieci i uczniów.

Pismem z dnia 11 sierpnia 2016 r. organizacje związkowe zostały wezwane do wskazania - w terminie 7 dni - naruszenia prawa bądź interesu prawnego.

W odpowiedzi strony skarżące podały, że podstawą ich działania w niniejszej sprawie jest art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1881 z późn. zm.). Dalej strony wyjaśniły, że postępowanie organów gminy doprowadziło do powstania chaosu organizacyjnego poprzez odwołanie dyrektorów placówek mających wejść w skład zespołu, przeprowadzenie wadliwego konkursu na stanowisko dyrektora zespołu oraz wypowiedzenie stosunków pracy niektórych nauczycieli mimo uprzednich zapewnień, że do tego nie dojdzie.

Dodatkowo, Zarząd Oddziału B w piśmie z dnia 2 września 2016 r. podkreślił, że interes prawny wynikał z przywołanego powyżej przepisu ustawy o związkach zawodowych, a naruszenia prawa zostały wykazane w skardze.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.

Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2).

Stosownie do treści art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 446, zwanej dalej u.s.g.), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Wywiedzione w niniejszej sprawie skargi nie mogły osiągnąć zamierzonego rezultatu, albowiem strony skarżące nie wykazały, że zaskarżona uchwała narusza ich interes prawny.

W świetle przywołanych na wstępie przepisów, skargę na uchwałę organu gminy może wnieść tylko podmiot posiadający zindywidualizowany interes prawny lub uprawnienie wynikające z konkretnej normy prawa materialnego, które zostały naruszone przez wydanie skarżonego aktu. Interes prawny winien być aktualny, obiektywnie istniejący w dacie wejścia w życie zaskarżonego aktu, bądź najpóźniej w dacie złożenia skargi. Naruszenie zaś interesu prawnego bądź uprawnienia konkretnego podmiotu nie może polegać na tym, że uchwała mogłaby stwarzać stan zagrożenia wystąpieniem naruszenia w przyszłości (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OSK 277/08 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 793/15 - dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Niewykazanie w niniejszej sprawie naruszenia interesu prawnego wynikało nie tyle z uchybień leżących po stronie podmiotów skarżących, co z charakteru skarżonego aktu. Jego przedmiotem była bowiem zmiana podjętej uprzednio uchwały nr (...) z dnia (...) stycznia 2016 r. w sprawie zamiaru utworzenia Zespołu (...) w Ś. Tak uchwała zmieniająca, jak i uchwała zmieniana dotyczą zatem działań niewywołujących bezpośrednich skutków dla skarżących. Nie przesadzają one bowiem o utworzeniu zespołu placówek oświatowych, powołaniu jego organów, czy też konieczności wypowiedzenia istniejących stosunków pracy. Ich jedyną konsekwencją jest uruchomienie procedury zmierzającej do utworzenia zespołu placówek oświatowych, co jednakże następuje dopiero po podjęciu przez organ stanowiący gminny odrębnej uchwały w tym przedmiocie. Należy zatem uznać, że uchwały dotyczące samego zamiaru utworzenia zespołu szkół (placówek oświatowych) nie mają normatywnego charakteru i wyrażają jedynie intencję podjęcia określonej decyzji organizacyjnej w przyszłości (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 654/13 - dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W takiej sytuacji zaskarżona uchwała - jako intencyjna i nie posiadająca normatywnego charakteru dla stron skarżących - nie mogła naruszyć ich interesu prawnego bądź uprawnienia.

Niezasadnym było również wywodzenie przez strony interesu prawnego z treści art. 7 ustawy o związkach zawodowych. Powyższy przepis określa bowiem wyłącznie obszary działalności związkowej, które obejmują bądź to prawa i interesy zbiorowe, bądź indywidualne stosunki pracy swoich członków, a nawet osób niezrzeszonych. Jednakże bez konkretnego wykazania, że zaskarżona uchwała miała bezpośredni wpływ na naruszenie sytuacji prawnej skarżących, brak było przesłanek do uznania, że ich interes prawny bądź uprawnienie zostało w rzeczywistości naruszone w jakikolwiek sposób. Okoliczności związane z podjęciem czynności organizacyjnych przez organ prowadzący placówki (wypowiedzenie stosunków pracy, przeprowadzenie konkursu na stanowisko dyrektora zespołu), a określone przez strony jako "chaos w oświacie", nie wynikał z uchwały intencyjnej, lecz był rezultatem podjęcia kolejnej uchwał, której przedmiotem było utworzenie Zespołu (...). Wskazana uchwała nie jest jednakże obiektem zainteresowania w niniejszym postępowaniu.

Nie sposób również nie dostrzec, że przesłanka jaką kierowały się organizacje związkowe nie wynikała z ich przekonania o naruszeniu własnego interesu prawnego, lecz odnosiła się do wartości ogólniejszej, którą w skardze zdefiniowano jako troska o interes społeczny oraz o bezpieczeństwo dzieci i uczniów. Nie negując potrzeby ochrony wskazanych przez strony skarżące wartości należało jednakże stwierdzić, że tak pojęty interes nie mógł zostać uznany za zindywidualizowany i konkretny interes prawny danej organizacji związkowej. A zatem nie mógł on również być przedmiotem prawnie skutecznej skargi, której istota wiąże się nie tylko z koniecznością wykazania istnienia interesu prawnego bądź uprawnienia, ale musi również dowodzić, że zostały one naruszone przez zakwestionowaną uchwałę.

Bez znaczenia w takiej sytuacji pozostawało, czy uchwała nr (...) w rzeczywistości została wydana z naruszeniem art. 62 ust. 1, 3 i 5c w zw. z art. 58 ust. 1, 2 i 6 u.s.o., gdyż nawet ewentualna jej sprzeczność z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli nie narusza ona prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2503/01 - dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Reasumując poczynione ustalenia, należało zatem stwierdzić, że opisany przez strony skarżące interes prawny nie został naruszony przez uchwałę nr (...) Rady Miejskiej w Ś. z dnia (...) kwietnia 2016 r. W takiej sytuacji zastosowanie znajdował przepis art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.

Ponadto w odniesieniu do Zarządu Oddziału B istniały również podstawy do odrzucenia skargi z uwagi na nieuiszczenie wymaganego wpisu. Jednakże wobec uznania, że brak naruszenia interesu prawnego jest dalej idącą okolicznością, niż nieopłacenie skargi, należało przyjąć ją jako podstawę faktyczną wydanego rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.