Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2632875

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 22 lutego 2019 r.
IV SA/Wr 302/18
Okoliczności przyznawania zasiłku celowego. Brak współdziałania jako podstawa do odmowa przyznania świadczenia pomocowego. Znaczenie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania dla przyznania świadczenia pomocowego.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel.

Sędziowie WSA: Bogumiła Kalinowska, Lidia Serwiniowska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 22 lutego 2019 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia (...) marca 2018 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę w całości.

Uzasadnienie faktyczne

Wnioskiem z dnia 7 listopada 2017 r. R. K. (zwany dalej wnioskodawcą, stroną lub skarżącym) wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. o udzielenie pomocy w wysokości co najmniej 2.200,00 złotych na sfinansowanie przywrócenia dostaw energii elektrycznej.

W toku postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji ustalił, że skarżący, legitymujący się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności, pozostaje zarejestrowany jako osoba długotrwale bezrobotna od dnia 3 września 2012 r., aktualnie bez prawa do zasiłku. W miejscu swojego zamieszkania skarżący nie posiada zaś aktywnej umowy na dostawę energii elektrycznej.

Organ podjął również próbę przeprowadzenia ze skarżącym rodzinnego wywiadu środowiskowego w dniu 4 grudnia 2017 r., jednakże do dnia wydania rozstrzygnięcia nie wpłynęło do niego zwrotne potwierdzenie doręczenia stronie zawiadomienia przesłanego jej w tym przedmiocie. Z akt sprawy wynika, że nastąpiło to w dniu 2 stycznia 2018 r.

W związku ze zbliżającym się terminem wywiadu pracownicy socjalni podjęli próbę osobistego skontaktowania się ze skarżącym w jego miejscu zamieszkania w dniach 13 i 23 listopada 2017 r. Jedynie w tym ostatnim terminie skarżący był obecny w mieszkaniu, lecz nie wpuścił do środka pracowników socjalnych, uzasadniając to trwającymi pracami związanymi z przywróceniem w lokalu energii elektrycznej. Po ich zakończeniu skarżący opuścił mieszkanie w towarzystwie matki informując pracowników socjalnych, że bardzo się śpieszy. Przy tej okazji pracownicy socjalni zawiadomili stronę o ustalonym terminie wywiadu środowiskowego zarówno w tej sprawie, jak i w sprawie wszczętej na wniosek z dnia 23 października 2017 r. (termin wywiadu: 28 listopada 2017 r.). W odpowiedzi skarżący stwierdził, że nie będzie obecny w domu w dniach 28 listopada 2017 r. i 4 grudnia 2017 r. z uwagi na inne plany. Ponadto dodał, że ze względu na zły stan techniczny mieszkania nie może do niego wpuścić pracowników socjalnych, a na miejsce przeprowadzenia wywiadu środowiskowego proponuje Pasaż Grunwaldzki.

Pracownik socjalny poinformował skarżącego, że wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania osoby ubiegającej się o pomoc społeczną oraz że w przypadku braku możliwości przeprowadzenia wywiadu w wyznaczonym terminie, ma on możliwość skontaktowania się w ciągu siedmiu dni z pracownikiem socjalnym w celu ustalenia nowego terminu wywiadu.

W dniu 24 listopada 2017 r. skarżący - nawiązując do przeprowadzonej w poprzednim dniu rozmowy z pracownikami socjalnymi - wskazał, że w dniach 28 listopada i 4 grudnia 2017 r. nie jest w stanie spotkać się w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Ewentualne kolejne terminy winny zaś uwzględniać jego postulat informowania go o terminie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z siedmiodniowym wyprzedzeniem. Skarżący dodał, że wywiad środowiskowy nie może się odbyć w jego lokalu mieszkalnym ze względu na trwające tam prace remontowe i porządkowe, będące konsekwencją zignorowania jego wniosków o przyznanie pomocy i mogące w okresie przejściowym stanowić zagrożenie dla osób trzecich. Dlatego też na wszelkie pytania gotów jest odpowiedzieć wyłącznie podczas spotkania w Pasażu Grunwaldzkim. Oświadczył również, że jego sytuacja lokalowa, życiowa, zawodowa i zdrowotna są znane pracownikowi socjalnemu dotychczas utrzymującemu z nim kontakt i nie tylko się one nie poprawiły, ale wręcz "uległy radykalnemu załamaniu".

Mimo wskazanego pisma skarżącego pracownicy socjalni stawili się w jego miejscu zamieszkania w dniach 28 listopada i 4 grudnia 2017 r. nie zastając jednak tam nikogo.

Decyzją z dnia (...) grudnia 2017 r., nr (...) Prezydent W., działając na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, 3 - 4, art. 4, art. 11 ust. 2, art. 106 ust. 1 i 4, art. 107 ust. 4a w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1769 z późn. zm., dalej u.p.s.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm., dalej k.p.a.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1058), odmówił przyznania skarżącemu zasiłku celowego na zaspokojenie zawnioskowanej przez niego potrzeby.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że decyzję o przyznaniu bądź odmowie przyznania świadczenia z pomocy społecznej wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania beneficjenta. Niewyrażenie zaś zgody na jego przeprowadzenie lub aktualizację uważa się za przejaw braku współpracy osoby ubiegającej się o wsparcie i stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia. Na skutek przyjętej przez skarżącego postawy organ pomocy społecznej nie miał możliwości ustalenia jego sytuacji socjalno-bytowej. Skarżący bowiem poza składaniem kolejnych żądań za pośrednictwem poczty bądź biura podawczego unika osobistego kontaktu z pracownikiem socjalnym w celu ustalenia dogodnego dla siebie terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Taka sytuacja trwa zaś już od 27 lutego 2017 r., co przy sygnalizowanym przez stronę jej trudnym położeniu, może wskazywać na nieujawnione źródło utrzymania. Również w kontekście niniejszej sprawy skarżący, mimo posiadanej wiedzy o planowanej dacie wywiadu, nie skontaktował się ostatecznie z ośrodkiem pomocy społecznej w celu ustalenia innego terminu jego przeprowadzenia. Organ pierwszej instancji podkreślił również, że wywiad środowiskowy przeprowadzany jest każdorazowo w miejscu zamieszkania danej osoby. Nie ma przy tym znaczenia stan techniczny lokalu, w którym wnioskodawca zamieszkuje, albowiem rolą pracownika socjalnego jest zapoznanie się nie tylko z potrzebami strony, ale także z warunkami jej codziennej egzystencji. W takiej sytuacji organ pierwszej instancji stwierdził, że proponowane przez stronę miejsce spotkania w galerii handlowej nie było możliwe.

Mając na uwadze wskazane okoliczności organ pomocy społecznej uznał, że skarżący nie współpracuje z nim na rzecz poprawy swojej sytuacji bytowej, przez co wnioskowane przez niego świadczenie nie może zostać mu przyznane.

Odwołując się od powyższej decyzji skarżący wskazał, że twierdzenia organu o niewyrażeniu zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, braku współdziałania i woli nawiązania kontaktu są sprzeczne ze stanem faktycznym i stanowią jedynie prawne formuły dla uzasadnienia braku chęci wsparcia go przez organ pomocy społecznej w jego trudnej sytuacji.

Decyzją z dnia (...) marca 2018 r., nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Kolegium podało, że przyznanie zasiłku celowego, dokonywane w ramach uznania administracyjnego, uwarunkowane jest dwiema przesłankami: wystąpieniem po stronie wnioskodawcy trudnej sytuacji życiowej oraz nieprzekroczeniem przez niego kryterium dochodowego, które dla osoby samotnie gospodarującej kształtuje się na poziomie 634 złotych miesięcznie. W związku z tym - zdaniem organu odwoławczego - ustalenie sytuacji rodzinnej, alimentacyjnej, zdrowotnej, majątkowej i dochodowej wnioskodawcy jest elementem koniecznym prowadzonego w tej sprawie postępowania. Odbywa się zaś ono zawsze w drodze wywiadu środowiskowego realizowanego w miejscu jego zamieszkania. Jedynie wtedy możliwe staje się ustalenie warunków w jakich dana osoba bytuje, czy w istocie znajduje się ona w sytuacji niezaspokojenia jakiejkolwiek potrzeby życiowej i czy jest ona niezbędna. Wizyta w miejscu zamieszkania ma również pomóc w określeniu czy między sytuacją majątkową wnioskodawcy a jego udokumentowanymi dochodami nie występują dysproporcje świadczące o tym, że jest on w stanie przezwyciężyć swoje trudne położenie z wykorzystaniem własnych zasobów majątkowych.

Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący uniemożliwiając przeprowadzenie z nim wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania, nie dopełnił obowiązku współdziałania z organem pomocy społecznej w rozwiązaniu swojej trudnej sytuacji życiowej. Co więcej, skarżący świadomie utrudniał dokonanie tej obligatoryjnej czynności, mimo dołożenia przez organ wszelkich starań w celu ustalenia terminu wywiadu. Z akt sprawy wynika bowiem, że w żadnym z wyznaczonych terminów wywiadu (28 listopada 2017 r. i 4 grudnia 2017 r.) nie zastano skarżącego w domu. O dacie zaś dokonania tych czynności strona wiedziała, co wynika z notatki z rozmowy skarżącego z pracownikami socjalnymi przeprowadzonej w dniu 23 listopada 2017 r. Świadczy o tym również pismo strony z dnia 24 listopada 2017 r., w treści którego zawiadamia ona organ o swojej nieobecności w terminach wyznaczonych na przeprowadzenie wywiadu. Mimo anonsowanej niemożności zrealizowania wywiadu środowiskowego w terminach zaproponowanych przez organ pomocy społecznej, skarżący nie określił innych, dogodnych dla niego dni, w których możliwe stałoby się zrealizowanie tej czynności.

Tym samym w niniejszej sprawie - w ocenie Kolegium - ziściła się przesłanka z art. 11 ust. 2 u.p.s., stanowiąca o braku współdziałania z pracownikiem socjalnym osoby ubiegającej się o wsparcie w rozwiązaniu swojej trudnej sytuacji życiowej. Pomoc społeczna nie może bowiem służyć zaspokajaniu wszelkich potrzeb danej osoby ani wyręczaniu jej w podejmowaniu starań zmierzających w kierunku samodzielnego przezwyciężenia pojawiających się przeciwności. Jej rola sprowadza się bowiem jedynie do wspierania tych wysiłków przy aktywnym współudziale osoby zainteresowanej. Brak zaś takiej współpracy ze strony wnioskodawcy, przejawiającej się m.in. poprzez uniemożliwianie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania, może stanowić podstawę do odmowy przyznania żądanego przez stronę świadczenia. W związku z tym, z racji braku współdziałania skarżącego z pracownikiem socjalnym przy ustaleniu jego sytuacji bytowej, istniały wystarczające podstawy do negatywnego rozpatrzenia jego podania o przyznanie zasiłku celowego na zaspokojenie sygnalizowanych potrzeb życiowych. Dlatego też organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona podała, że wychodziła naprzeciw prośbom o przeprowadzenie z nim wywiadu środowiskowego. Zawsze były one jednak odrzucane przez organ pomocy społecznej. Próba przerzucenia na niego odpowiedzialności za nieprzyznanie zawnioskowanej pomocy spowodowała tylko pogorszenie jego sytuacji zdrowotnej i życiowej, która znana jest przecież organom z okresów, w których było mu przyznawane wsparcie i były przeprowadzane z nim wywiady środowiskowe. Skarżący podkreślił również, że MOPS był informowany o przyczynach niemożności przeprowadzenia wywiadu w jego miejscu zamieszkania. Wszelkim zaś innym propozycjom wykonania tej czynności organ systematycznie odmawiał pozostawiając skarżącego bez pomocy od początku 2017 r. Dodał on, że zarzut braku współdziałania z pracownikiem socjalnym jest dla niego krzywdzący i negatywnie wpływa na jego życie i zdrowie. Stąd też skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji.

W odpowiedzi Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo zauważyło, że okoliczność korzystania już przez stronę ze świadczeń pomocy społecznej nie zwalniało organu z obowiązku przeprowadzenia po raz kolejny wywiadu środowiskowego lub jego aktualizacji. Wywiadu tego nie można zaś przeprowadzić gdziekolwiek, gdyż ustawodawca zdecydował, że czynności ta ma być dokonana w mieszkaniu wnioskodawcy. Stąd też niewspółdziałanie ze strony skarżącego z pracownikami socjalnymi w celu zrealizowania tej czynności, poprzez mnożenie przeszkód, nie może spotkać się z aprobatą organu pomocy społecznej, zwłaszcza że skarżący wielokrotnie już korzystał ze wsparcia MOPS i zna zasady udzielania świadczeń oraz reguły dotyczące tego typu postępowań.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Podstawą materialną wydanego rozstrzygnięcia były przepisy ustawy o pomocy społecznej, która w art. 2 ust. 1 wskazuje, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.

Zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, a także zapobieganie wskazanym w art. 2 ust. 1 przywołanej ustawy trudnym sytuacjom przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (art. 3 ust. 1 i 2 u.p.s.). Przy czym rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, zaś potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s.).

Jedną z form pomocy społecznej jest zasiłek celowy, który może zostać przyznany w celu zaspokojenia bytowej potrzeby, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s.).

Podkreślić należy, że zasiłek celowy jest świadczeniem uznaniowym, co oznacza, że organ orzekając w konkretnej sprawie może więc, a nie musi przyznać wnioskowaną pomoc, oceniając sytuację wnioskodawcy. Wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych danej sprawy (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 1114/13, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1192/12 oraz z 21 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 1920/11 - dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jedną z okoliczności szczególnych jakie winny zostać wzięte pod uwagę przy udzielaniu pomocy społecznej jest kwestia współdziałania wnioskodawcy z pracownikiem socjalnym w rozwiązaniu jego trudnej sytuacji życiowej. Obowiązek współdziałania świadczeniobiorców z jednostkami i pracownikami pomocy społecznej został wielokrotnie zaakcentowany w ustawie, niemniej jednak przepisy dokładnie nie wskazują sposobu jego realizacji, co przesądza o pozostawieniu kwestii oceny postawy wnioskodawców w tym zakresie organom pomocowym. W ocenie Sądu przywiązanie szczególnej uwagi do realizacji obowiązku współdziałania jest istotna z tego punktu widzenia, że pomoc społeczna nie może się sprowadzać do prostego rozdawnictwa świadczeń. W związku z tym bierna bądź roszczeniowa postawa podmiotów objętych pomocą może spowodować odmowę przyznania świadczenia bądź wstrzymanie wypłaty świadczenia, o czym mowa m.in. art. 11 ust. 2 u.p.s.

Zgodnie bowiem z treścią wskazanego przepisu brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych, prac społecznie użytecznych, a także odmowa lub przerwanie udziału w działaniach w zakresie integracji społecznej realizowanych w ramach Programu Aktywizacja i Integracja, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

Z przywołanego przepisu wynika bezsprzecznie, że organy pomocowe zobligowane są do wszechstronnej analizy i oceny postawy beneficjenta pomocy społecznej pod kątem istnienia woli współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, a także pozostałych przesłanek wymienionych w cytowanym przepisie, których wystąpienie pozwala na odmowę przyznania bądź wstrzymanie wypłaty świadczeń. Wobec tego na organach obu instancji spoczywa obowiązek przeanalizowania również w tym aspekcie postępowania osoby domagającej się świadczenia na podstawie ustawy o pomocy społecznej. Zdaniem Sądu powyższemu obowiązkowi organy obu instancji w rozpatrywanej sprawie uczyniły zadość.

Z analizy materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika bowiem, że skarżący swoją postawą i działaniem uniemożliwił skuteczne przeprowadzenie przez pracowników socjalnych wywiadu środowiskowego w miejscu swojego zamieszkania. Choć w istocie zawiadomienie o wywiadzie wyznaczonym na dzień 4 grudnia 2017 r. odebrał on w placówce pocztowej dopiero w dniu 2 stycznia 2018 r., to o planowanej dacie wywiadu został poinformowany już w dniu 23 listopada 2017 r., podczas krótkiego spotkania z pracownikami socjalnymi na klatce schodowej. Co więcej, w tym dniu skarżący dowiedział się również o kolejnym wyznaczonym mu na 28 listopada 2017 r. terminie wywiadu środowiskowego (w sprawie zainicjowanej wnioskiem z dnia 23 października 2017 r.). Mając zatem wystarczającą wiedzę o planowanych przez organ działaniach nie był jednak obecny w mieszkaniu w żadnym z tych dni. W związku z czym wywiad środowiskowy nie mógł zostać przeprowadzonym z jego udziałem.

Zgodnie zaś z art. 106 ust. 4 i art. 107 ust. 1 u.p.s., decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia wydaje się po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, którego celem jest ustalenie sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób bądź rodzin korzystających bądź ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej. Stąd też wywiad środowiskowy jest szczególnego rodzaju środkiem dowodowym służącym ustaleniu okoliczności mających bezpośredni wpływ na przyznanie bądź odmowę przyznania wnioskowanej pomocy.

Ponadto trzeba dostrzec, że w myśl art. 107 ust. 4a u.p.s., niewyrażenie zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego przez osoby lub rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej lub na jego aktualizację przez osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

Należy także podkreślić, że wywiad środowiskowy przeprowadzany jest w miejscu zamieszkania danej osoby. Wynika to wprost z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 sierpnia 2016 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1788 z późn. zm.). Dlatego też wbrew postulatom skarżącego jego przeprowadzenie nie mogło się odbyć w dowolnym miejscu np. w galerii handlowej. Poza tym trzeba stwierdzić, że w okolicznościach niniejszym sprawy przeprowadzenie wywiadu w miejscu zamieszkania skarżącego było uzasadnione nie tylko wyraźnym nakazem ustawowym, ale także i zakresem zawnioskowanych przez niego potrzeb. Skoro przedmiotem jego podania było dofinansowanie kosztów planowanego przywrócenia prądu w mieszkaniu, to organ miał obowiązek sprawdzić, czy skarżący w istocie tego rodzaju czynności już nie wykonał, względnie na jakim ich był etapie. Zwłaszcza, że w dniu 23 listopada 2017 r. sygnalizował pracownikom socjalnym podjęcie już działań w tym kierunku. Na przeszkodzie temu z pewnością zaś nie stał stan techniczny lokalu, w którym - jak twierdziła strona - aktualnie trwał remont.

Trzeba również zwrócić uwagę, że wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania ma pozwolić pracownikowi socjalnemu na realną ocenę sytuacji bytowej danej osoby, w tym także i jej poziomu życia, w oparciu o własne spostrzeżenia, a nie tylko na podstawie jej deklaracji, czy nawet przedstawionych przez nią dokumentów na temat zgromadzonego majątku czy uzyskiwanych dochodów. Stosownie bowiem do treści art. 12 u.p.s., w przypadku stwierdzonych przez pracownika socjalnego dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby lub rodzinny, wskazującą, że osoba lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznym zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości, można odmówić przyznania świadczenia.

Bez znaczenia był przy tym zarzut strony, że jego sytuacja jest doskonale znana organowi pomocy społecznej z racji udzielanego mu już wcześniej wsparcia. Uprzednie przeprowadzenie wywiadu środowiskowego nie zwalnia organu z obowiązku ustalenia sytuacji bytowej skarżącego, które może się przecież zmieniać. Sam skarżący zresztą wskazuje, że od momentu zaprzestania udzielania mu wsparcia jego życie i zdrowie uległo znacznemu pogorszeniu. Tym bardziej zatem w takiej sytuacji koniecznym było przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Kwestię tę reguluje poza tym sama ustawa o pomocy społecznej, która w art. 107 ust. 4 stanowi, że w przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu. W przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się nie rzadziej niż co 6 miesięcy, mimo braku zmiany danych.

Sąd nie podziela także stanowiska skarżącego, że zarzucony mu przez organy brak współpracy nie był zasadny, gdyż przejawiał on aktywność w toku postępowania, a wszelkie przedstawiane przez niego propozycje w zakresie ustalenia terminu wywiadu środowiskowego były odrzucane. Trzeba zwrócić uwagę, że choć skarżący w istocie ustosunkował się do zaproponowanych przez organ terminów wywiadu, niemniej jednak na żadnym etapie postępowania nie zaproponował takiego terminu, który byłby dla niego dogodny. Nie skontaktował się w tym celu z pracownikami socjalnymi ani przed niedopowiadającą mu datą pierwszego i drugiego terminu wywiadu, ani po ich upływie. Jego reakcja była zaś wymuszona działaniami organu pomocy społecznej i w żaden sposób nie mogła zostać uznana za inicjatywę świadczącą o współdziałaniu z organem w polepszeniu swojej trudnej sytuacji życiowej.

Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja Kolegium oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji były prawidłowe. Odmowa przyznania zasiłku celowego - w świetle zgromadzonego materiału dowodowego - pozostaje bowiem w zgodzie z przepisami prawa materialnego i procesowego, w oparciu o które została wydana oraz nie stanowi przekroczenia granic zastosowanego w niniejszej sprawie uznania administracyjnego. Skarżący zatem chcąc otrzymać wsparcie ze środków publicznych winien podjąć współpracę z organem pomocy społecznej i umożliwić mu przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu swojego zamieszkania.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, skargę - jako niezasadną - należało oddalić w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.