IV SA/Wr 294/20 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3109998

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 listopada 2020 r. IV SA/Wr 294/20

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska.

Sędziowie WSA: Ewa Kamieniecka, Asesor Marta Pająkiewicz-Kremis (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 listopada 2020 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Rektora Uniwersytetu Ekonomicznego we W. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego

I. uchyla zaskarżoną decyzję;

II. zasądza od Rektora Uniwersytetu Ekonomicznego we W. na rzecz skarżącego kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Przedmiotem skargi R. M. jest decyzja Prorektora ds. Nauki i Współpracy z Zagranicą Uniwersytetu Ekonomicznego we W. z dnia (...) nr (...), utrzymująca w mocy decyzję Rektora Uniwersytetu Ekonomicznego z dnia (...), wydaną w sprawie odmowy przyznania R. M. stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2019/2020.

Jak wynika z zaskarżonej decyzji oraz z akt sprawy, strona wystąpiła z wnioskiem o przyznanie stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2019/2020. W dniu (...), po zaopiniowaniu przez Doktorancką Komisję Stypendialną, Rektor Uniwersytetu Ekonomicznego we W. nie uwzględnił wniosku strony i wydał decyzję o odmowie przyznania jej wnioskowanego świadczenia. Organ wyjaśnił, że 13 grudnia 2019 r. Rektor rozpatrzył wszystkie wnioski stypendialne i rozdysponował środki przeznaczone na stypendia. Ponadto wskazano, że wedle Regulaminu dotyczy on stypendiów dla doktorantów rozpoczynających studia doktoranckie w roku akademickim 2017-2018 i 2018-2019. Wnioskodawca był natomiast objęty rekrutacją w roku akademickim 2016-2017.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona zawarła argumentację dotyczącą podstaw przedłużenia jej studiów doktoranckich. Wyjaśniła, że otrzymała decyzję Rektora w sprawie przedłużenia studiów doktoranckich z uwagi na konieczność prowadzenia długotrwałych badań, co potwierdził jej opiekun naukowy (promotor). Strona zaakcentowała swoje osiągnięcia naukowe oraz postępy w przygotowaniu rozprawy doktorskiej. Wskazała, że decyzja o przedłużeniu studiów została błędnie uznana za brak terminowej realizacji programu studiów. Zwróciła uwagę, że wedle jej wiedzy, w ubiegłym roku, osoby przedłużające studia również otrzymywały stypendium. Zauważyła, że w związku z aktualną odpowiedzią na interpelację nr 18605 w sprawie przyznawania stypendiów doktorantom przedłużającym studia doktoranckie, sekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego stwierdził jednoznacznie, że status doktoranta (który de facto utrzymuje się w sytuacji przedłużenia studiów) wiąże się z prawem do korzystania ze świadczeń stypendium doktoranckiego oraz zwiększonego stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej. Dodała, że znacząca część uniwersytetów posiada taki zapis w regulaminach.

Organ, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, stwierdził brak podstaw do przyznania stronie stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2019/2020, o czym orzekł w decyzji z dnia (...).

W pierwszej kolejności organ podkreślił, że zgodnie z dyspozycją art. 279 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę o szkolnictwie wyższym i nauce, studia doktoranckie rozpoczęte przed rokiem akademickim 2019/2020 prowadzi się na zasadach dotychczasowych, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2023 r. W rozpatrywanej sprawie zastosowanie mają zatem przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, albowiem skarżący rozpoczął studia doktoranckie przed tą datą. Organ wskazał również na treść art. 285 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o szkolnictwie wyższym i nauce, zgodnie z którym, uczestnicy stacjonarnych studiów doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim 2019/2020 mogą otrzymywać stypendium doktoranckie w wysokości nie mniejszej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, a decyzję o przyznaniu tego stypendium, okresie jego pobierania oraz wysokości podejmuje rektor uczelni. Dalej organ zaakcentował, że decyzja w sprawie przyznania stypendium doktoranckiego jest tzw. decyzją uznaniową, co oznacza, że organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, który jednak nie może być dowolny i powinien znajdować oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym.

W ramach dalszej argumentacji organ podniósł, że tryb przyznawania stypendiów doktoranckich został określony w § 12 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz. U. z 2017 r. poz. 1696). Odwołując się do tego aktu wskazał, że stypendium doktoranckie przyznaje rektor uczelni albo dyrektor jednostki naukowej, po zaopiniowaniu wniosków o przyznanie stypendium przez doktorancką komisję stypendialną jednostki organizacyjnej uczelni albo jednostki naukowej. Dalej organ przytoczył treść § 13 ust. 2 rozporządzenia w myśl którego, stypendium doktoranckie na drugim roku i kolejnych latach studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który:

1) terminowo realizuje program studiów doktoranckich;

2) wykazuje się zaangażowaniem w:

a) prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych lub

b) realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni albo jednostkę naukową;

3) w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego wykazał się postępami w pracy naukowej i w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej.

Organ odwołał się również do treści § 15 ust. 3 rozporządzenia wskazując, że zgodnie z tą regulacją, w przypadku przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich rektor uczelni albo dyrektor jednostki naukowej może przyznać doktorantowi stypendium doktoranckie w tym okresie.

Wskazał również, że wspomniane regulacje znalazły się także w obowiązującym w Uniwersytecie Ekonomicznym we W. - regulaminie przyznawania stypendiów doktoranckich dla doktorantów Uniwersytetu Ekonomicznego we W., rozpoczynających studia doktoranckie w roku akademickim 2017/2018 i 2018/2019 oraz przyznawania i zwiększania stypendiów doktoranckich z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych dla doktorantów Uniwersytetu Ekonomicznego we W. Regulamin ten został wprowadzony zarządzeniem Rektora nr 55/2018 z dnia 12 lipca 2018 r.

W podsumowaniu wskazał, że ze względu na wyczerpujące wyliczenie kryteriów przyznawania stypendium doktoranckiego w powołanych przepisach § 13 ust. 2 rozporządzenia, stypendium doktoranckie może zostać przyznane wyłącznie doktorantowi, który terminowo realizuje zadania związane z kształceniem, dydaktyką i nauką oraz łącznie spełnia kryteria przyznania stypendium doktoranckiego, określone w przepisach. Ponadto podkreślił, że wymogi wynikające z § 13 rozporządzenia należy traktować jako warunek umożliwiający przyznanie stypendium, nie zaś jako okoliczność ustanawiającą obowiązek jego przyznawania. Dodał, że stypendium doktoranckie przyznaje się odpowiednio do posiadanych przez uczelnię środków, kierując się przyjętymi zasadami, ustaloną praktyką oraz rekomendacją doktoranckiej komisji stypendialnej. Organ zwrócił dodatkowo uwagę na to, że w przypadku skarżącego, który skorzystał z przedłużenia studiów doktoranckich zasadnicze znaczenie ma również treść § 15 rozporządzenia. Następnie zaakcentował, że decyzja o przyznaniu stypendium ma charakter uznaniowy, a rektor dysponuje limitowanymi środkami publicznymi w zakresie programów stypendialnych. Końcowo także zauważył, że działalność naukowo-dydaktyczna w ramach studiów doktoranckich nigdy nie gwarantuje doktorantowi otrzymania stypendium, a więc nie można jej traktować na równi z wynagrodzeniem za pracę. Nawet spełnienie pozytywnych przesłanek wymaganych dla uzyskania stypendium nie prowadzi do powstania jakiegokolwiek uprawnienia po stronie doktoranta, bowiem rozdział środków uzależniony jest nie tylko od osiągnięć konkretnego wnioskodawcy, ale też od innych czynników, jak przykładowo: porównania osiągnięć doktoranta z innymi osobami wnioskującymi o przyznanie stypendium w danym roku akademickim oraz wysokości środków pieniężnych jakimi dysponuje uczelnia.

W skardze na tę decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, skarżący zawarł polemikę ze stanowiskiem organu. Wskazał, że rozstrzygnięcie odwołuje się do rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 9 sierpnia 2017 r., które zostało uchylone 1 października 2018 r. Dalej podniesiono, że przedłużenie studiów doktoranckich nie wyklucza możliwości uzyskania stypendium doktoranckiego. Zarzucono, że jako przesłankę odmowy przyznania stypendium wskazano niedopełnienie warunku jego uzyskania tj. przedłużenie studiów, błędnie uznane za brak terminowej realizacji programu studiów. Tymczasem program studiów skarżącego został przedłużony decyzją organu Uniwersytetu. Nie sposób twierdzić zatem, by skarżący nie realizował programu studiów, skoro udzielono mu przedłużenia. Skarżący podkreślił, że do przedłużenia doszło z uwagi na konieczność prowadzenia długotrwałych badań, co potwierdził opiekun naukowy strony. Jednocześnie zaznaczono, że skarżący wykazuje się osiągnięciami i postępami w pracy naukowej, a ponadto prowadzi nadprogramową ilość zajęć, uzyskując pozytywne oceny i opinie studentów. W konsekwencji skarżący zarzucił, że organ pominął jego osiągnięcia. Podkreślono również, że w wewnętrznych aktach prawnych uczelnia nie zabrania doktorantowi, któremu przedłużono studia, otrzymywania jakiegokolwiek stypendium.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wystąpił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu Ekonomicznego we W. wniósł o jej oddalenie. Organ w całości podtrzymał uzasadnienie zawarte w decyzjach z dnia (...) oraz (...), a nadto wskazał, że możliwość otrzymania stypendium doktoranckiego dotyczy każdego doktoranta spełniającego warunki do otrzymania stypendium, jeżeli uczelnia wypłaca takie stypendia. Podkreślił, że wypłata odbywa się na podstawie zarządzenie rektora. Tymczasem, ani zarządzenie rektora nr 55/2018, na które powołuje się skarżący, nie przewidywało wypłat stypendiów dla słuchaczy, którzy rozpoczęli studia doktoranckie (tak jak skarżący) w roku akademickim 2015/2016, jak również, żaden przepisprawa powszechnie obowiązującego nie nakładał takiego obowiązku. W dalszej kolejności organ również wyjaśnił, że stypendium doktoranckie nie było w ogóle przyznawane przez Uniwersytet Ekonomiczny we W. Dopiero w związku ze zmianą przepisów - stosownie do art. 18 ustawy z dnia 23 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1311), w stosunku do doktorantów, którzy rozpoczną studia doktoranckie w roku akademickim 2017/2018 i kolejnych będzie obowiązywać zasada wyrażona w art. 195a ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, że liczba uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich, którym przyznano stypendium doktoranckie nie będzie mogła być mniejsza niż 50%.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (2019 r., poz. 125) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi Sąd oddala ją na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Warto też wskazać, że po myśli art. 134, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wskazanych ustaw, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sądowej kontroli jest decyzja Rektora Uniwersytetu Ekonomicznego we W. z (...). Podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy - art. 200 ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 9 sierpnia 2017 r. W sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich oraz przepisy regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich dla doktorantów Uniwersytetu Ekonomicznego we W. rozpoczynających studia doktoranckie w roku akademickim 2017-2018 i 2018-2019 oraz przyznawania i zwiększenia stypendiów doktoranckich z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych dla doktorantów Uniwersytetu Ekonomicznego we W., wprowadzonego zarządzeniem Rektora nr 55/2018 z 12 lipca 2018 r.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że art. 200 ww. ustawy, stanowiący podstawę przyznawania stypendium doktoranckiego z dniem 1 października 2018 r. został uchylony. Jednak normą zezwalającą organom uczelni wyższych i innych jednostek naukowych na dalsze stosowanie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, a co za tym idzie także i przepisów przywołanego rozporządzenia wykonawczego, tj. rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich jest art. 285 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669), dopuszczający możliwość przyznawania stypendiów doktoranckich uczestnikom stacjonarnych studiów doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim 2019/2020, w wysokości nie mniejszej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 tej ustawy.

Dalej należy wskazać, że na mocy art. 169 pkt 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, z dniem wejścia ustawy wprowadzającej, utraciła moc ustawa z dnia 25 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym. Stosownie do art. 1 ustawy wprowadzającej, ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce weszła w życie z dniem 1 października 2018 r. z wyjątkiem jej przepisów wymienionych w art. 1 pkt 1 do 6).

Z regulacji tej wynika, że od 1 października 2018 r. aktem prawnym określającym zasady funkcjonowania systemu szkolnictwa wyższego i nauki jest ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce ale także przepisy ustawy wprowadzającej, w warunkach, na zasadach i w terminach określonych w jej Rozdziale 3 zatytułowanym: "Przepisy uchylające, przejściowe, dostosowujące i końcowe", w tzw. okresie przejściowym. W powstałej sytuacji, wobec utraty mocy obowiązującej przez ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym materialnoprawną podstawę przyznania stypendium doktoranckiego, objętego dyspozycją art. 200 ust. 1 ustawy uchylonej stanowią przepisy art. 285 ust. 1 i ust. 2 ustawy wprowadzającej.

Zgodnie z art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej uczestnicy stacjonarnych studiów doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim 2019/2020 mogą otrzymywać stypendium doktoranckie, o którym mowa w art. 200 ust. 1 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3, w wysokości nie mniejszej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 tej ustawy. W art. 285 ust. 2 ustawy wprowadzającej wskazano, że decyzję o przyznaniu stypendium doktoranckiego, okresie jego pobierania oraz wysokości podejmuje w uczelni rektor, a w instytucie naukowym Polskiej Akademii Nauk, instytucie badawczym oraz międzynarodowym instytucie naukowym - dyrektor tego instytutu.

W sprawie niesporną okolicznością jest to, że skarżący będący studentem studiów doktoranckich na Uniwersytecie Ekonomicznym we W. (w okresie przedłużenia) został rekrutowany w roku akademickim 2016-2017. Trafnie w tym kontekście wywodzi organ w zaskarżonej decyzji, że zgodnie z art. 279 ust. 1 ustawy przepisy wprowadzające ustawę o szkolnictwie wyższym i nauce, studia doktoranckie rozpoczęte przed rokiem akademickim 2019-2020 prowadzi się na zasadach dotychczasowych, jednak nie dłużej niż do 31 grudnia 2023 r. W rozpoznawanej sprawie mają zatem zastosowanie przepisy ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, albowiem skarżący rozpoczął studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2019-2020. Trafnie przy tym wskazuje również organ w zaskarżonej decyzji na art. 285 przepisów wprowadzających ustawę prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zgodnie z którym uczestnicy stacjonarnych studiów doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim 2019-2020 mogą otrzymywać stypendium doktoranckie w wysokości nie mniejszej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, a decyzję o przyznaniu tego stypendium, okresie jego pobierania oraz wysokości podejmuje rektor uczelni.

Z odpowiedzi na skargę wynika, że na Uniwersytecie Ekonomicznym we W., przed zmianą przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, stypendium doktoranckie nie było w ogóle przyznawane, albowiem nie wydano stosownego zarządzenia Rektora tej placówki. Z kolei zarządzenie Rektora nr 55/2018, na które powołuje się strona w skardze, nie przewidywało wypłat stypendiów dla słuchaczy, którzy rozpoczęli studia doktoranckie w roku akademickim 2015/2016.

Okoliczności te po raz pierwszy opisano w odpowiedzi na skargę. Dotyczą one natomiast istoty spornego zagadnienia, wobec czego powinny zostać zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, stanowiącej przedmiot kontroli sądowej.

Jak wynika z uzasadnienia kontrolowanej decyzji Rektora z (...) (nr (...)), większość z zawartej w tym uzasadnieniu argumentacji wyczerpują przepisy prawa, z których organ nie wyprowadza żadnych wniosków odnoszących się do stanu faktycznego sprawy i niezbędnych przy ocenie wniosku strony. Organ przywołuje art. 279 ust. 1 i art. 285 ustawy z 3 lipca 2018 r. przepisy wprowadzające ustawę prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich oraz nawiązuje do regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich dla doktorantów Uniwersytetu Ekonomicznego we W. wprowadzonego zarządzeniem Rektora nr 55/2018 z 12 lipca 2018 r. Jedynym wnioskiem płynącym z uzasadnienia kwestionowanej decyzji jest konstatacja organu, że w rozpoznawanej sprawie znajdą zastosowanie przepisy ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, czyli tzw. stare regulacje. Z tej przyczyny organ stwierdził, że decyzja o przyznaniu stypendium ma charakter uznaniowy. Dalej organ odwołał się do regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich dla doktorantów Uniwersytetu Ekonomicznego we W. wprowadzonego zarządzeniem Rektora nr 55/2018 z 12 lipca 2018 r., jednak nie wyprowadził z tej okoliczności żadnych wniosków dotyczących skarżącego, poza ogólnym stwierdzeniem, że wspomniana regulacja wewnętrzna obowiązuje w tej placówce. W tym zakresie, jako bardziej precyzyjne jawi się natomiast stanowisko zawarte w decyzji organu pierwszej instancji, z której wynika, że wobec podjęcia przez skarżącego studiów doktoranckich w roku akademickim 2016/2017 regulamin wprowadzony zarządzeniem Rektora nr 55/2018 z 12 lipca 2018 r. nie miał zastosowania, skoro akt ten dotyczy przyznawania stypendiów doktoranckich przysługujących osobom rekrutujących się w roku akademickim 2017-2018 i 2018-2019.

Należy dodać, że znaczną część argumentacji zawartej w kontrolowanej decyzji obejmuje analiza wybranych przepisów rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich, w ramach której organeksponuje w szczególności § 13 ust. 2 rozporządzenia, gdzie mowa o tym, że stypendium doktoranckie może zostać przyznane wyłącznie doktorantowi, który terminowo realizuje zadania związane z kształceniem, dydaktyką i nauką oraz łącznie spełnia kryteria przyznania stypendium doktoranckiego określone w przepisach. Powołanie się na § 13 rozporządzenia, przy dodatkowym odwołaniu się przez organ do kryterium porównania osiągnięć poszczególnych doktorantów wnioskujących o stypendia w danym roku akademickim może nasuwać przypuszczenia, że jedną z przyczyn decyzji odmownej była merytoryczna ocena kandydata. Tak też argumentację organu zdaje się rozumieć strona, która w skardze powołuje się na własne osiągnięcia dydaktyczne. Tymczasem z odpowiedzi na skargę wynika, że na Uniwersytecie Ekonomicznym we W., przed zmianą przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, stypendium doktoranckie nie było w ogóle przyznawane, albowiem nie wydano stosownego zarządzenia Rektora tej placówki. W konsekwencji powiązanie pozytywnego rozpoznania wniosku strony ze spełnieniem określonych w przepisach warunków przyznania stypendium nie koresponduje ze stanowiskiem organu zawartym w odpowiedzi na skargę.

Dodatkowo, o niespójnej argumentacji organu świadczy zawarte w decyzji spostrzeżenie, iż Rektor "dysponuje limitowanymi środkami publicznymi w zakresie programów stypendialnych". Stwierdzenie to sugeruje, że przy ocenie wniosku skarżącego brane były pod uwagę także kwestie finansowe. Tymczasem, w świetle odpowiedzi na skargę, zagadnienie to pozostawało obojętne z punktu widzenia rozstrzygnięcia.

Podobną niespójność można dostrzec w decyzji organu pierwszej instancji, który wskazał, że jedną z przyczyn odmownego załatwienia wniosku było "rozdysponowanie środków" przeznaczonych na stypendia.

Motywy zaskarżonej decyzji, jak również jej podstawa prawna i faktyczna nie zostały zatem przedstawione w sposób zrozumiały. Kontrolowany akt nie spełnia więc wymogów, o których mowa art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., tak zresztą jak i poprzedzająca go decyzja z 19 grudnia 2019 r.

Należy podkreślić, że celem uzasadnienia decyzji jest przedstawienie rozumowania, które doprowadziło do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego rozstrzygnięcia i wreszcie opis argumentów tłumaczących dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Uzasadnienie aktu administracyjnego stanowi integralną część decyzji. Zasadniczym jego celem powinno być więc wykazanie, że rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej jest wynikiem poprawnego logicznie stosowania normy prawa administracyjnego, przy równoczesnym przestrzeganiu norm procesowych.

W zaskarżonej decyzji organ nie wyjaśnił natomiast podstawy prawnej rozstrzygnięcia, skoro argumentacja odnosząca się do stanu faktycznego sprawy (w kontekście reguł przyznawania stypendiów dla doktorantów z rocznika skarżącego, a ściślej braku regulacji wewnętrznych na Uniwersytecie Ekonomicznym we W. w istotnym dla postępowania okresie) pojawia się dopiero w odpowiedzi na skargę.

Kierując się przedstawioną argumentacją, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, z uwagi na jej wady proceduralne. W ocenie Sądu, omówione uchybienia procesowe skutkują także naruszeniem zasady zaufania do organów władzy (art. 8 § 1 k.p.a.).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, nieprzesądzając o kierunku rozstrzygnięcia, rzeczą organu będzie wydanie decyzji sporządzonej zgodnie z wymogiem art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. Należy bowiem podkreślić, że jedynie prawidłowo zredagowana decyzja może stanowić przedmiot sądowej kontroli w konkretnej sprawie.

O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Zasądzona suma odpowiada równowartości uiszczonego przez stronę wpisu od skargi.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.